Allen Weerbaar

Weerbaarheid was een woord dat tot enige jaren terug een nostalgisch gevoel gaf. Er is een Amsterdamse korfbalvereniging van ver voor de Tweede Wereldoorlog die ‘Allen Weerbaar’ heet en waarvan de uitslagen vroeger regelmatig op de radio langskwamen. Allen Weerbaar – Fortuna: 9-13.

door Harrie Timmer

In de wat conservatieve (of verstandig voorzichtige) drinkwaterwereld is weerbaarheid in de loop der jaren vervangen door het begrip ‘Crisis en Calamiteiten’, maar wel altijd overeind gebleven. Zowel in de wetgeving als in de genen van de medewerkers zien we dat terug: een drinkwaterbedrijf denkt verplicht na over kwetsbaarheid en ontwerpt zijn systeem zodanig dat het robuust is tegen ongelukken en bewuste sabotage.

De atoomschuilkelders voor personeel en het pistool voor de directeur uit de jaren 50 van de vorige eeuw zijn inmiddels niet meer gebruikelijk, maar de nooddrinkwateroefeningen, de noodstroomaggregaten, dieselvoorraden, het ’twee-straten concept’ en de verplichte leveringszekerheidsplannen zijn altijd overeind gebleven. Ook de periodieke crisis-oefeningen waren en zijn vaste onderdelen in het jaarprogramma. Wat doen we als pompstation X uitvalt en leiding Y breekt?

Inmiddels is het begrip helemaal terug. Oekraïne en Gaza leren dat kwaadwillende machten zonder aarzelen bewust energie en (drink)watervoorzieningen vernietigen om de vijand op de knieën te dwingen. Het leven wordt immers heel akelig zonder schoon drinkwater, werkende rioolstelsels en stroom. Infectieziektes maken in crisissituaties vaak meer slachtoffers dan bommen.

Voor drinkwater geldt dat robuustheid een meerlaags systeem is

Vanwege de toenemende geopolitieke spanningen is het dus goed dat er hernieuwde aandacht is voor de weerbaarheid van kritieke infrastructuur zoals drinkwater, sluizen, energie en ziekenhuizen.  Er wordt inmiddels breed nagedacht over overstromingen, digitale veiligheid, terrorisme en intrinsieke robuustheid.

Voor drinkwater geldt dat robuustheid een meerlaags systeem is. Het begint met een schone, degelijke bron (jawel, de Kaderrichtlijn Water is ook hiervoor waardevol), voldoende reservoirs en voorraden, uitstekende zuiveringen met back-up-voorzieningen en dan nog allerlei calamiteiten-koppelingen van bedrijven onderling die in geval van nood soelaas kunnen bieden. Uiteindelijk zijn er ook nog nooddrinkwatervoorzieningen en kan er in het aller-aller-uiterste geval ook voor gekozen worden om tamelijk schoon bronwater rechtstreeks en ongezuiverd op het net te zetten. Niet ideaal, maar in geval van nood is iets beter dan niets, het is altijd beter dan de sloot en je kan in ieder geval de wc nog gebruiken.

En natuurlijk heeft iedereen een noodpakket voor de eerste 72 uur….

De drie-eenheid goed ontwerp, goede voorzieningen en goed geoefend personeel is dus essentieel. Laten we hopen dat het nooit nodig is maar laten we tegelijkertijd de (on)geluksfactor beperken. Op deze wijze beginnen we de strijd met een voorsprong: Allen Weerbaar - Fortuna 3-0.

Harrie Timmer is geohydroloog

LEES OOK VAN HARRIE TIMMER
- Het doel is in de weg
- Zoekt en gij zult vinden
- De kracht van zacht
- Denken vanuit de bedoeling is pas echt SMART
- PFAS en gele briefjes: 3M als boosdoener in de KRW-problematiek
- DELLE en de kunst van het uitstellen
- De geest is gewillig, maar het vlees is zwak
- HUP OSOA!
- 'Aan het bevoegde gezaag'
- Nee, ik wil geen transitie
- De feiten en de waarheid
- Hoe dan wel?
- Voorbij het stofje van het jaar
- Bestuurders en Ingenieurs 
- Leve Europa
- Don’t look down
- De disfunctionele kringloop van rijksbeleid en regionale regie
- We zijn ze, en ze doen het best goed
- Een geborgde zetel voor de regenboogforel
- Doen is het nieuwe denken
- Het parallelle universum van de waterwereld
- Nader onderzoek wordt niet aanbevolen
- Een wet op de milieudoelen
- U drinkt uw eigen gezeik