h2ologoprimair


knw uitgever h2o

Een boeket

Joost Buntsma, directeur STOWA

Het zal u niet zijn ontgaan: de vragen die de waterbeheerders moeten beantwoorden zijn vandaag de dag legio. Ik kan me in de 35 jaar dat ik in het waterbeheer werkzaam ben geen periode herinneren waarin er zo veel speelde. Om er een paar te noemen: het zo veel mogelijk voorkomen van de overlast als gevolg van intensieve of langdurige regenval, de bijdrage aan de circulaire economie door het terugwinnen van grondstoffen uit ons afvalwater, de verontreiniging van ons grond- en oppervlaktewater met medicijnresten en bestrijdingsmiddelen en de bijdrage van de waterschappen aan de energietransitie.

En dan heb ik het nog niet eens over de introductie van de nieuwe normering waterveiligheid in de verschillende werkprocessen van de waterschappen en de benodigde samenwerking met andere overheden, de private sector en die met onze inwoners. Ondanks de grote verscheidenheid van deze vragen hebben ze toch tenminste iets gemeen: de onderwerpen worden als urgent ervaren en om ons doel te bereiken hebben we nieuwe kennis nodig of moeten we recente kennis overdragen.

Kennis?! Voor STOWA als de kennis- en innovatieorganisatie voor de gezamenlijke waterschappen en provincies op het gebied van waterbeheer is dat natuurlijk mooi. Als we een bedrijf waren geweest, had ik kunnen zeggen dat de order portefeuille goed is gevuld, en meer dan dat. Ik heb in het verleden wel eens gekscherend gezegd dat het lijkt alsof we in de watersector maar een ding tegelijk konden. Nu is het tegenovergestelde waar: het lijkt of alles tegelijk op ons afkomt en we dus ook alles tegelijk moeten kunnen. Ik wil daar eigenlijk ook niet zoveel aan af doen. Het zijn voor een belangrijk deel vragen die vanuit onze omgeving op ons afkomen. En als maatschappelijk relevante organisatie moeten we daar dus iets mee of we willen of niet.

Het zijn dus bijzondere tijden en tijden die stof tot overpeinzing geven. De waterschappen hebben zich de afgelopen decennia ontwikkeld tot zelfbewuste en kennisintensieve organisaties. Maar ook organisaties die zich hebben ontwikkeld van beheer naar ontwikkeling, ook ontwikkeling van kennis. Als we de kennisinstituten en de kennisintensieve adviesbureaus voor het gemak niet mee tellen gebeurt dat dus op 22 plaatsen in het land, inclusief die in Amersfoort. Ik zie dat op veel plaatsen in het land ook echt gebeuren, prachtige initiatieven die nieuwe kennis en innovaties voortbrengen.

Het zijn de duizend bloemen die bloeien. Soms wordt die kennis gedeeld met anderen maar meestal blijft die kennis verborgen in de moederschoot en blijft het bij een enkele bloem. Wat mij betreft besteden we meer aandacht aan het delen van de nieuw verworven kennis en liever nog het samen ontwikkelen van kennis met buurwaterschappen of met alle eenentwintig. Een enkele bloem is mooi, een boeket nog mooier, daar kunnen we allemaal van genieten.

 

Comment (0) Aantal keer gelezen: 19

Schatgraven

door Eilard Jacobs 

“Verborgen schatten in de afvalwaterwereld” was het onderwerp op het KNW symposium van 8 maart. Maar al snel werd duidelijk dat het vraagstuk niet zozeer is welke schatten in het afvalwater verborgen zitten, maar hoe je ze eruit krijgt.

Er zitten heel veel verschillende stoffen in het afvalwater vertelde Paul Roeleveld (RHDHV), maar eigenlijk is fosfaat de enige stof die ertoe doet met ruim 25% van de nationale fosfaat behoefte. Ook alginaat dat met de NeredaÒ techniek kan worden gewonnen is een kansrijke stof. En water natuurlijk, waar afvalwater voor 99,91% uit bestaat. Zo schoon mogelijk water uit afvalwater maken, is waar we al vele decennia aan werken. Dat gaat ook steeds beter, vooral als we een 4e zuiveringstrap op de RWZI bouwen, zoals bijvoorbeeld het one step filterÒ waar Kees Roest (KWR) de resultaten van liet zien.

Cora Uiterlinde (Stowa) kwam terug op een andere innovatie die heel schoon water kan opleveren, de Membraan Bio Reactor (MBR). Toch is die niet van de grond gekomen, enerzijds omdat er toch niet zulke hoge waterkwaliteitseisen uit de kaderrichtlijn water voortkwamen en anderzijds omdat het hoge energiegebruik niet paste in de nieuwe ontwikkelingen. Maar misschien biedt de verwijdering van medicijnresten een nieuwe kans? Ook zuivering met behulp van wormen blijft onder de oppervlakte, liet Hellen Elissen (WUR/ Dutch Blackworms) zien. Dat komt vooral omdat er nog geen stabiele resultaten zijn.

Stefan Mol (Waternet) een Grietje Zeeman (WUR) gingen in op Nieuwe sanitatie. Dat is vooral het zo vroeg mogelijk scheiden van de verschillende soorten afvalwater om hergebruik van grondstoffen en energie makkelijk te maken. Het schaalniveau waarop stoffen en energie worden teruggewonnen kan verschillen. Zo is bijvoorbeeld warmteterugwinning het meest efficiënt op gebouwniveau en kan slibverwerking beter op een groter schaalniveau plaatsvinden.

Maar uiteindelijk ging de discussie niet zozeer over technieken, maar over het krijgen van bestuurlijk draagvlak en geld om potentieel veelbelovende innovaties toegepast te krijgen. Nog steeds zijn er meer innovaties die het uiteindelijk niet halen dan wel.  Er zijn best wel ideeën om dat bestuurlijke proces te helpen, zoals een risicofonds. Maar dagvoorzitter Helle van der Roest gaf als afsluiting van zijn carrière toch als belangrijkste instrument mee: ‘passie’. En zo blijkt ook bij hoogwaardige technologie uiteindelijk de menselijke factor doorslaggevend.

Comment (0) Aantal keer gelezen: 119

China, de nieuwe keizer van de kust

Fedor Baart (Deltares)

afb1We kunnen de aarde steeds gedetailleerder waarnemen. In de jaren tachtig konden de eerste satellieten van het Landsat programma de aarde observeren met een resolutie 80 meter. Tegenwoordig zijn er satellieten, zoals de constellatie van WorldView 4, die de wereld fotograferen met een resolutie van 31centimeter. Daarnaast is ook de dekkingsgraad toegenomen. De hele wereld wordt in beeld gebracht en deze gegevens worden door de NASA en de ESA publiek gedeeld. Hierdoor is het nu voor iedereen mogelijk om te zien hoe de wereld veranderd. Om het bekijken van veranderingen in land en water makkelijker te maken heeft Deltares de Aqua Monitor ontwikkeld (Donchyts 2016). Een interactieve kaart waarin alle het nieuwe land en nieuwe water over de laatste jaren in groen en blauw oplicht.

Een van de meest opvallende veranderingen is de Chinese kust. Over de laatste vijftien jaar is de kust, van Hong Kong tot de grens met Noord Korea, grondig onder handen genomen. Dit is zichtbaar als een lange groene streep, die het aangewonnen land laat zien.

 afb2

Sommige van deze veranderingen zijn bekend, zoals de stad Nanhui New City een nieuwe stad, ter grootte van Rotterdam, als uitbreiding op Shanghai, ontworpen door het Duitse GMP Architekten. Ook de nieuwe havens lichten op, zoals de Tianjin haven, het nieuwe havengebied ten oosten van Beijing, die met zijn 14 miljoen TEU’s Rotterdam uit de top-10 van drukste containerhavens deed vallen in 2014. De snelheid waarmee de Chinezen de engineering top-tiens hebben veroverd is indrukwekkend. De meeste noteringen, van de langste bruggen (zes keer), de grootste elektriciteitscentrales (vier keer), de hoogste gebouwen (vijf keer) tot de drukste havens (zeven keer), zijn de laatste twintig jaar gebouwd.

afb3

De overtreffende trap van de waterbouwkundige kracht van de Chinezen komt nog duidelijker naar voren als we verder inzoomen op de kaart. Deze laat een aantal tot kort geleden onbekende kunstwerken zien. In het noorden bij Beidahe, de badplaats van de communistische partij, een mooie kopie van Palm Island, genaamd het Druiveneiland. De eerste van vier druiven is inmiddels in de verkoop. In de baai van Xiamen vinden we het Visseneiland. Twee vissen vormen samen het eiland dat ruimte moet bieden aan hotels en toerisme.

afb4 

Ook het Hainan eiland in Zuid-China wordt verrijkt met een variëteit aan aangewonnen schiereilanden, in het zuiden wordt naast de Zon de Maan aangelegd. In het westen begint de ‘Zeebloem’ tot bloei te komen en aan de noordkust verrijst de “Zuidelijke Zee Parel” uit de zee.

afb6  

De Nederlanders hadden een grote rol bij het ontwerp en de aanleg bij de eilanden in Dubai, maar het ziet er naar uit dat die binnen een paar jaar uit de top-10 van mooiste artificiële eilanden worden verdreven. Hadden we dan toch die tulp of het North Sea International Airport moeten bouwen? Moeten we ons snel bekwamen in het ontwerpen van eilanden naar Chinese smaak, waar de fietsers en meeuwen plaatsmaken voor lampionnen en vuurwerk in het avondlicht? Moeten we een integrale trein van ontwerp, bouw en onderhoud naar China sturen?

We hebben veel geleerd van onze bouwwoede van de vorige eeuw. We kunnen deze lessen over geïntegreerd, natuurgedreven ontwerpen en doelmatig onderhoud nu verkopen. Maar als dat over tien jaar ook gemeengoed is geworden, welke innovatie hebben we dan klaar liggen?

Fedor Baart schreef deze blog in samenwerking met Jan Mooiman (eveneens Deltares).

Comment (0) Aantal keer gelezen: 109