Groningen heeft er een nieuw binnendijks getijdengebied bij: een duiker in de Lauwersmeerdijk laat zeewater gecontroleerd in- en uitstromen in een deel van de Marnewaard. Het is een van de maatregelen die, in het kielzog van de dijkversterking, moeten zorgen voor een rijkere natuur langs de Waddenkust.
Sinds het voorjaar van 2023 werkt Waterschap Noorderzijlvest aan de versterking van de Lauwersmeerdijk, een zeedijk van 9 kilometer tussen Lauwersoog en de Westpolder die het Groningse en Friese achterland voor overstromingen moet behoeden.
Bij die versterking, die nog tot 2027 duurt, worden drie ecologische ‘koppelkansen’ meegenomen die de biodiversiteit moeten bevorderen. Naast de getijdenduiker en het getijdengebied Marnewaard zijn dat de kunstmatige riffen en getijdenpoelen aan de voet van de dijk – die momenteel worden aangelegd – en de natuurlijke kwelderontwikkeling bij de Westpolder.
De dijkdoorgang in de Lauwersmeerdijk is eind vorige week geopend. Via de getijdenduiker, die zo’n 80 meter lang en 2 meter breed is, stroomt er nu weer zeewater het gebied in en uit. Zo ontstaat een binnendijks getijdengebied waar eb en vloed vrij spel hebben, met een getijverschil van 20 centimeter.
Twee schuiven
Voor de waterveiligheid heeft de getijdenduiker twee schuiven die dicht kunnen. Daarmee kan het waterpeil gereguleerd worden. De locatie is het oude zoutkwelgebied van het militair oefenterrein Marnewaard, een deel dat niet wordt gebruikt voor militaire activiteiten.
De drie ecologische projecten helpen volgens het waterschap om de harde overgang tussen het Wad en de dijk te verzachten. Daardoor ontstaan naar verwachting nieuwe leefgebieden voor bijvoorbeeld zeekraal, stekelbaarsjes, spiering, kluten en lepelaars.
Dat past ook in het streven van de provincie Groningen naar een kustzone die past bij de dynamiek van het Waddengebied, verklaarde gedeputeerde Leo Wenneger bij de opening. “Met uiteindelijk een bredere kustzone die klaar is voor de toekomst als het gaat om de waterveiligheid en met ruimte voor bijzondere natuur, landbouw, recreatie en leefbaarheid.”
Breebaart
In de polder Breebaart, bij Termunten, is al eerder een binnendijks getijdengebied gerealiseerd. Via een duiker stroomt een stuk land hier onder met het zoute water van de Dollard, waardoor een bijzonder natuurgebied is ontstaan. Het sediment dat meekomt, zorgt voor een vloeiender overgang tussen land en zee.
Voor de natuurprojecten langs de Lauwersmeerdijk werkt het waterschap samen met de provincie, Rijkswaterstaat en Stichting Het Groninger Landschap. De totale kosten van 32 miljoen euro worden gefinancierd vanuit de Programmatische Aanpak Grote Wateren van de rijksoverheid, het Waddenfonds, de Provincie Groningen en het programma NextgenerationEU.
