Een visdeurbel om niet alleen gewenste, maar ook ongewenste soorten te spotten, zoals de Amerikaanse rivierkreeft. Wetterskip Fryslân onderzoekt of zoiets mogelijk is bij de slimme vislift in natuurgebied Bouwepet bij Gytsjerk. Het zou de tweede visdeurbel van Nederland worden.
De binnenstad van Utrecht had de primeur: daar draait de digitale Visdeurbel al vijf jaar zeer succesvol. Het afgelopen seizoen werd ruim 200.000 keer aangebeld door zo’n 2,3 miljoen bezoekers uit binnen- en buitenland. Zij zagen de vissen via een onderwatercamera voor de Weerdsluis wachten en waarschuwden de sluiswachter, zodat die de sluis kon openen.
Geïnspireerd door dit succes broedt Wetterskip Fryslân nu op een eigen variant van de visdeurbel voor de lift bij Gytsjerk. Dat doet het waterschap samen met de organisatie achter de Utrechtse visdeurbel: Dutch Wall Fish van ecoloog Mark van Heukelum.
Ingebouwde camera
Die Friese visdeurbel is bedoeld voor de vislift Bouwepet bij Gytsjerk, die in september 2024 werd geopend. Het is de eerste intelligente vislift in de provincie, die een verbinding vormt tussen het water van twee natuurgebieden: de Bouwepet en de Grutte Wielen.
De ingebouwde camera registreert automatisch elke vis. In de afgelopen drie maanden maakten zo’n 21.000 vissen gebruik van de lift, die altijd openstaat. Brasem, kolblei, baars en rietvoorn staan aan de op; in totaal zijn ruim twintig verschillende soorten gespot, waaronder beschermde soorten als de Europese aal en de bittervoorn.
Maar ook minder gewenste gasten, zoals de Amerikaanse rivierkreeft, passeerden de lift. Dat bracht het Wetterskip op het idee om via een digitale deurbel het publiek in te schakelen. Kijkers zouden daarmee vanuit huis kunnen aangeven of de soort volgens hen gewenst of ongewenst is.
Betrokkenheid
"De camera levert heel mooie beelden op", vertelt Jan Roelsma, senior adviseur waterkwaliteit van het Wetterskip. "Wij als specialisten kijken daar graag naar, maar we denken dat het ook interessant kan zijn voor het publiek. Zo kunnen we gelijk iets aan educatie doen."
Een van de opties is om mensen uit te dagen om de passerende vissoorten te herkennen, aldus Roelsma. "Dat wordt dan met AI-software gecheckt, zodat ze punten kunnen scoren."
Een andere mogelijkheid is het publiek de mogelijkheid te geven "een virtueel deurtje" dicht te doen voor ongenode gasten als de rivierkreeft. "Onze medewerkers krijgen dan een waarschuwing, zodat ze gerichter vangkooien kunnen plaatsen."
Najaarstrek
Wetterskip Fryslân is nu in gesprek met Dutch Wall Fish over het hoe en wat en onderzoekt de financiële mogelijkheden. Roelsma: "Als het lukt om alles bij elkaar te brengen, zouden we volgend jaar voor de najaarstrek operationeel kunnen zijn."
In Nederland zijn er een aantal bedrijven die dezelfde technolgie leveren.
Waarom wordt er niet samengewerkt met Nederlandse bedrijven?