0
0
0
s2smodern

Wetterskip Fryslân gaat een jaar lang de lachgasemissie meten bij de rioolwaterzuiveringen van Joure en Heerenveen. Hiervoor worden in de waterfase innovatieve sensoren gebruikt. Later volgen andere zuiveringen. Het waterschap wil door het betere inzicht de uitstoot van het broeikasgas terugdringen.

De metingen in Heerenveen zijn net van start gegaan, die in Joure moeten nog beginnen. Zij zijn een voortvloeisel van een onderzoek van het kenniscentrum STOWA waaraan Wetterskip Fryslân heeft meegewerkt. Er is een online meetmethode vastgesteld voor een betrouwbare bepaling van de emissie van lachgas (distikstofmonoxide). Daarbij wordt gebruikgemaakt van innovatieve sensoren in de waterfase.

Met deze sensoren wordt de concentratie van lachgas in de zuivering gemeten. Op basis daarvan kan de emissie van lachgas worden bepaald. “Deze bepaling is nagenoeg even nauwkeurig als een emissieberekening aan de hand van metingen in de lucht”, zegt Sybren Gerbens, senior zuiveringstechnoloog van Wetterskip Fryslân. “De vertaalslag van de metingen in water naar de uitstoot van lachgas heeft zich vorig jaar op rioolwaterzuivering Amsterdam-West van Waternet als een valide methode bewezen.”

Jaar lang metingen
Het waterschap verricht nu een jaar lang metingen bij de rioolwaterzuiveringsinstallaties in Joure en Heerenveen. Hiervoor is 48 duizend euro vanuit het eigen innovatiebudget beschikbaar gesteld. Op basis van ammonium- en nitrietmetingen uit het verleden wordt het risico op lachgasvorming ingeschat als laag in Joure en als gemiddeld in Heerenveen. Gerbens: “Met de nieuwe metingen willen we beide rwzi’s met elkaar vergelijken en ook kijken of de risico-inschatting in werkelijkheid klopt. De ervaringen bij deze twee waterzuiveringen gebruiken we later weer voor metingen bij andere zuiveringen.”

Daan Verwij, trainee bij Wetterskip Fryslân, voert het lachgasonderzoek uit. Een jaar is volgens hem nodig om een goed beeld van het risico op een zuivering te krijgen. “In Heerenveen worden nu zeer lage concentraties lachgas in het circuit gemeten, zelfs nul. Op dit moment lijkt de situatie dus erg gunstig, maar dat zegt nog niets. Het zou kunnen dat er in het voorjaar wel hoge concentraties zijn. Die periode hebben we nu net gemist.”

 'Wij vinden dat lachgas moet mee worden genomen in de Klimaatmonitor'

Waarom is eigenlijk niet voor rwzi Franeker gekozen, de enige waterzuivering van het waterschap waarbij het risico hoog wordt ingeschat? “Dat komt omdat de nieuwe emissieberekening op dit moment alleen mogelijk is bij bellenbeluchting en nog niet bij puntbeluchting of een oxidatiebed”, zegt Gerbens. “Franeker is nog een oude zuivering met een oxidatiebed. We doen hier nu wel een aantal puntmetingen. De wens bij waterschappen is dat de methode straks ook bruikbaar is voor puntbeluchting. We hopen dat er een nieuw STOWA-onderzoek komt waarbij de sensoren hiervoor worden getest.”

Bijdrage aan klimaatneutraliteit
De bedoeling van de inspanningen van Wetterskip Fryslân laat zich niet moeilijk raden; door een nauwkeuriger beeld kan het waterschap de uitstoot van lachgas beter terugdringen. Dat past bij het doel om in 2030 klimaatneutraal te zijn. “In de Klimaatmonitor van de Unie van Waterschappen wordt nu nog alleen gekeken naar CO2”, licht Gerbens toe. “Wij vinden dat lachgas en methaan ook mee moeten worden genomen.”

Daarom is in de eigen klimaatvoetafdruk van Wetterskip Fryslân wel de lachgasemissie verwerkt. “Daarbij gebruiken we de berekeningsmethode van het mondiale klimaatpanel IPCC. In 2017 was lachgas voor ongeveer een derde bepalend voor de klimaatvoetafdruk van het hele Wetterskip. Een behoorlijke impact dus.”

Beluchtingsregime essentieel
Het meeste lachgas komt volgens Gerbens waarschijnlijk vrij bij nitrificatie, dus bij het beluchtingsproces. Maatregelen om de uitstoot van lachgas tegen te gaan zullen zich daarom vooral hierop richten. “Het is in de praktijk erg lastig om de lachgasemissie helemaal op nul te krijgen, maar het idee is wel dat de emissie al laag is bij een goed werkende zuivering. Een adequaat beluchtingsregime is daarvoor essentieel.”

Waterschap Aa en Maas heeft een kortdurend onderzoek gedaan naar het bijstellen van de gewenste waarden in het beluchtingssysteem, vertelt Gerbens. “Dat lijkt positief te werken op het terugdringen van de uitstoot van lachgas. Als de nieuwe sensoren heel goed blijken te werken, kunnen we misschien zelfs sturen in het beluchtingsregime. Dat is echter nog toekomstmuziek.”

Gerbens hoopt dat de bijdrage van lachgas aan het broeikaseffect een duidelijke plaats krijgt in de Klimaatmonitor van de waterschappen. “Waarschijnlijk gebeurt dit in een van de komende jaren ook. Dat zal waterschappen die nu nog niet zo met dit onderwerp bezig zijn, triggeren om er ook wat mee te doen.”

 

MEER INFORMATIE
Wetterskip Fryslân over meten lachgas
Publicatie van STOWA
Klimaatmonitor Waterschappen 2017

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Jakob Haverkamp · 1 years ago
    N2O + O3
    Met ander woorden: lachgas afvangen en ozon toevoegen. O3 kun je maken uit restproduct bij waterstofproductie.
    Dus oplosbaar dit probleem?

Laatste reacties op onze artikelen

Mooi dat de dreiging van een landelijk watertekort voorbij is en dat er weer voldoende water Nederland binnenkomt. Waarmee evenwel helaas alleen Europees Nederland bedoeld wordt. Geen woord over Caribisch Nederland (Bonaire, Saba en Sint-Eustatius) dat nu al bijna tien jaar ook een deel van Nederland is. En mocht dit deel niet binnen de verantwoordelijkheid van RWS en LCW vallen, ook dan ware sprake te zijjn van Europees Nederland in hun berichten.
Goede dag, ik heb uw verslag gelezen over het afvalwater op de Oude Rijn bij Katwijk. Ik woon zelf aan de Zandsloot te Katwijk een aftakking van de Oude Rijn. Hoe kom ik te weten of deze Zandsloot geschikt is om te zwemmen? Ik zwem regelmatig. Is dit mogelijk met gebruik maken van een swimsuit en oog bescherming.
De Zandsloot is ongeveer 8 meter breed en ongeveer 400 meter lang, met aan de uitlopen de Oude Rijn.
Wat we met zijn allen de afgelopen 150-200 jaar in vijf forse ontwateringsgolven/afwateringsgolven (1. kanalisaties, 2. ontginningen en bebossingen, 3. beekverbeteringen, 4. ruilverkavelingen (nooit meer honger) en 5 verstedelijking) gemaakt hebben, is helaas niet in enkele jaren te herstellen.
Toch deel ik de zorgen van Patrick, ook al zeilen we bij waterschap Aa en Maas al scherper aan de wind dan 20 jaar geleden. Van #herstelsponswerkinglandschap naar #ontwikkelsponswerkinglandschap. Zie ook de Stowa-pagina over klimaatrobuuste beekdallandschappen.
Iedereen weet toch dat zandgrond slecht water vasthoudt. Maar als je kijkt naar de zandgronden in Drenthe, Twente, Veluwe en de Achterhoek, speelt de drooglegging en aanleg van de N.O.P. ook een rol van betekenis voor wat betreft het sneller wegstromen van het grondwater van het "Oude Land naar het Nieuwe Land" omdat er minder tegendruk is.
Het is nog erger dan Patrick schrijft: decennia geleden is meer dan de helft van het land in het kader van de ruilverkavelingen omgespit en is ten minste even zoveel biodiversiteit verdwenen. Door de ruilverkavelingen zijn de landbouwpercelen zodanig ontwaterd dat er nu in de zomer een watertekort is. Als we niet oppassen wordt het grondwater onder grote Natura 2000-gebieden, zoals de Veluwe 's-winters geïnjecteerd met systeemvreemd water uit de grote rivieren, dat daaruit in de zomer wordt onttrokken. Zodoende wordt de natuur dubbel gepakt.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.