0
0
0
s2smodern

Wetterskip Fryslân gaat een jaar lang de lachgasemissie meten bij de rioolwaterzuiveringen van Joure en Heerenveen. Hiervoor worden in de waterfase innovatieve sensoren gebruikt. Later volgen andere zuiveringen. Het waterschap wil door het betere inzicht de uitstoot van het broeikasgas terugdringen.

De metingen in Heerenveen zijn net van start gegaan, die in Joure moeten nog beginnen. Zij zijn een voortvloeisel van een onderzoek van het kenniscentrum STOWA waaraan Wetterskip Fryslân heeft meegewerkt. Er is een online meetmethode vastgesteld voor een betrouwbare bepaling van de emissie van lachgas (distikstofmonoxide). Daarbij wordt gebruikgemaakt van innovatieve sensoren in de waterfase.

Met deze sensoren wordt de concentratie van lachgas in de zuivering gemeten. Op basis daarvan kan de emissie van lachgas worden bepaald. “Deze bepaling is nagenoeg even nauwkeurig als een emissieberekening aan de hand van metingen in de lucht”, zegt Sybren Gerbens, senior zuiveringstechnoloog van Wetterskip Fryslân. “De vertaalslag van de metingen in water naar de uitstoot van lachgas heeft zich vorig jaar op rioolwaterzuivering Amsterdam-West van Waternet als een valide methode bewezen.”

Jaar lang metingen
Het waterschap verricht nu een jaar lang metingen bij de rioolwaterzuiveringsinstallaties in Joure en Heerenveen. Hiervoor is 48 duizend euro vanuit het eigen innovatiebudget beschikbaar gesteld. Op basis van ammonium- en nitrietmetingen uit het verleden wordt het risico op lachgasvorming ingeschat als laag in Joure en als gemiddeld in Heerenveen. Gerbens: “Met de nieuwe metingen willen we beide rwzi’s met elkaar vergelijken en ook kijken of de risico-inschatting in werkelijkheid klopt. De ervaringen bij deze twee waterzuiveringen gebruiken we later weer voor metingen bij andere zuiveringen.”

Daan Verwij, trainee bij Wetterskip Fryslân, voert het lachgasonderzoek uit. Een jaar is volgens hem nodig om een goed beeld van het risico op een zuivering te krijgen. “In Heerenveen worden nu zeer lage concentraties lachgas in het circuit gemeten, zelfs nul. Op dit moment lijkt de situatie dus erg gunstig, maar dat zegt nog niets. Het zou kunnen dat er in het voorjaar wel hoge concentraties zijn. Die periode hebben we nu net gemist.”

 'Wij vinden dat lachgas moet mee worden genomen in de Klimaatmonitor'

Waarom is eigenlijk niet voor rwzi Franeker gekozen, de enige waterzuivering van het waterschap waarbij het risico hoog wordt ingeschat? “Dat komt omdat de nieuwe emissieberekening op dit moment alleen mogelijk is bij bellenbeluchting en nog niet bij puntbeluchting of een oxidatiebed”, zegt Gerbens. “Franeker is nog een oude zuivering met een oxidatiebed. We doen hier nu wel een aantal puntmetingen. De wens bij waterschappen is dat de methode straks ook bruikbaar is voor puntbeluchting. We hopen dat er een nieuw STOWA-onderzoek komt waarbij de sensoren hiervoor worden getest.”

Bijdrage aan klimaatneutraliteit
De bedoeling van de inspanningen van Wetterskip Fryslân laat zich niet moeilijk raden; door een nauwkeuriger beeld kan het waterschap de uitstoot van lachgas beter terugdringen. Dat past bij het doel om in 2030 klimaatneutraal te zijn. “In de Klimaatmonitor van de Unie van Waterschappen wordt nu nog alleen gekeken naar CO2”, licht Gerbens toe. “Wij vinden dat lachgas en methaan ook mee moeten worden genomen.”

Daarom is in de eigen klimaatvoetafdruk van Wetterskip Fryslân wel de lachgasemissie verwerkt. “Daarbij gebruiken we de berekeningsmethode van het mondiale klimaatpanel IPCC. In 2017 was lachgas voor ongeveer een derde bepalend voor de klimaatvoetafdruk van het hele Wetterskip. Een behoorlijke impact dus.”

Beluchtingsregime essentieel
Het meeste lachgas komt volgens Gerbens waarschijnlijk vrij bij nitrificatie, dus bij het beluchtingsproces. Maatregelen om de uitstoot van lachgas tegen te gaan zullen zich daarom vooral hierop richten. “Het is in de praktijk erg lastig om de lachgasemissie helemaal op nul te krijgen, maar het idee is wel dat de emissie al laag is bij een goed werkende zuivering. Een adequaat beluchtingsregime is daarvoor essentieel.”

Waterschap Aa en Maas heeft een kortdurend onderzoek gedaan naar het bijstellen van de gewenste waarden in het beluchtingssysteem, vertelt Gerbens. “Dat lijkt positief te werken op het terugdringen van de uitstoot van lachgas. Als de nieuwe sensoren heel goed blijken te werken, kunnen we misschien zelfs sturen in het beluchtingsregime. Dat is echter nog toekomstmuziek.”

Gerbens hoopt dat de bijdrage van lachgas aan het broeikaseffect een duidelijke plaats krijgt in de Klimaatmonitor van de waterschappen. “Waarschijnlijk gebeurt dit in een van de komende jaren ook. Dat zal waterschappen die nu nog niet zo met dit onderwerp bezig zijn, triggeren om er ook wat mee te doen.”

 

MEER INFORMATIE
Wetterskip Fryslân over meten lachgas
Publicatie van STOWA
Klimaatmonitor Waterschappen 2017

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Jakob Haverkamp · 1 years ago
    N2O + O3
    Met ander woorden: lachgas afvangen en ozon toevoegen. O3 kun je maken uit restproduct bij waterstofproductie.
    Dus oplosbaar dit probleem?
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Beste waterschappers, als jullie de waterpeilen pas per 1 april opzetten, dan beginnen we het groeiseizoen dus met een nagenoeg leeg watersysteem. Het opzetten van de peilen moet minstens een maand eerder. En ja, dat kan plaatselijk enige natschade geven. Accepteren we dat niet, dan moeten we in mei en juni niet 'huilie-huilie' doen over droogte. Dan hebben we dat deels zelf veroorzaakt.
@RogerHallo Roger, dank voor je reactie. Ik help je graag verder en kan je voorzien van alle informatie waar je om vraagt. We hebben een aantal mooie referenties, artikelen in diverse vakbladen en uiteraard onze eigen website. Ik denk echter dat dit platform daar niet de aangewezen plaats voor is. Ik kom dan ook graag verder met je in contact. Zou je een mail kunnen sturen naar marketing@pathema.nl?
De recente berichtgeving rondom het watergebruik van datacenters is gebaseerd op onjuiste cijfers en aannames. Cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek en het waterleidingbedrijf PWN geven een heel ander beeld. Daarnaast is het in Nederland reeds wettelijk geregeld dat de levering van water voor drinkwater altijd voor de levering aan de industrie gaat. Door onjuiste berichtgeving wordt er onterecht een panieksituatie gecreëerd, met verstrekkende gevolgen.
Allereerst is er regelgeving die waterlevering regelt bij tekorten. Wettelijk is geregeld dat drinkwater altijd voor gaat middels de verdringings categorien. Dit is na te lezen op de Rijkswaterstaat, Infomil en wordt ook aangegeven door het waterleidingsbedrijf PWN die in Noord Holland levert.
PWN : https://www.pwn.nl/over-pwn/pers-en-nieuws/drinkwater/de-inwoners-van-noord-holland-kunnen-er-altijd-op-rekenen-dat-er?nid=1368
Daarnaast is er bij het watergebruik capaciteit van de aansluiting en verbruik door elkaar gehaald. Het werkelijke verbruik voor de alle industrie in Noord Holland wbt koelwater is volgens het waterbedrijf 0,6% van hun totale levering. Dit komt neer op 672 duizend m3 aan totaal industrie koelwater gezien PWN 112 miljoen m3 in totaal levert. Daarvan nemen die 2 datacenters maar een gedeelte van op. Iets geheel anders dan de 4,6 miljoen m3 die werd gesuggereerd in het artikel. Volgens het CBS gebruikt de hele IT sector in Nederland 1 miljoen m3 water, de 0,88% in het artikel hierboven. Dit is open data die volledig in het artikel is genegeerd.
Naar de toekomst toe streven we ernaar het waterverbruik naar nul te brengen. Nieuwe datacenters gebruiken al veel minder water en het ook in de media bekende project in Zeewolde gebruikt oppervlaktewater ipv drinkwater. Dus ook de extrapolaties naar de toekomst toe gaan mank.
De links naar het CBS en PWN kunt u hier vinden:
https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82883NED/table?dl=1A42C
https://www.pwn.nl/over-pwn/pers-en-nieuws/drinkwater/de-inwoners-van-noord-holland-kunnen-er-altijd-op-rekenen-dat-er?nid=1368
https://www.pwn.nl/over-pwn
Het rapport was trouwens zo klein qua onderzochte datacenters en zo divers dat er geen enkel duidelijk beeld uit te halen was. Daarom heeft de provincie het niet gepubliceerd. Dat geven ze ook aan in hun reactie aan de NOS.
Wat betreft chemicaliën, die gaat om kleine hoeveelheden zout om het water zachter te maken om apparatuur te sparen. Het water wordt meerdere malen gebruikt. De toevoegingen vallen binnen de normen en milieu wetgeving en vergunning van het bedrijf gaf ook Microsoft aan.
Op onze website hebben we nog meer links staan naar openbare bronnen over water, energieverbruik, bebouwing, etc.
Zie: https://www.dutchdatacenters.nl/cijfers-1/

Indien er verder vragen zijn we als branche organisatie dit altijd bereid dit verder toe te lichten.
Er is onderzocht wat het effect is van een watertemperatuur voor zoetwater vissen. Een zeer relevant onderzoek. Is er ook onderzocht wat het effect is voor de zalmen en forellen die kuit schieten in de rivier waar hun ouders kuit hebben geschoten?
Als het zeewater warmer wordt kunnen deze vissen denk ik geen andere rivier (een meer noordelijke rivier) uitzoeken om die op te zwemmen en kuit te schieten.
Laten we uitkijken dat de Japanse bladvlo die nu ingezet is tegen de duizendknoop niet later een probleem gaat vormen wat we nu nog niet overzien. Soms is het middel erger dan de kwaal.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.