De Peel heeft definitief de status van NOVI-gebied gekregen. De bedoeling is dat de betrokken overheidsorganisaties als één overheid samenwerken om de uitdagingen in dit landelijke gebied aan te gaan. Waterthema’s spelen daarbij een belangrijke rol.

De Peel behoort samen met het Groene Hart en Zuid-Limburg tot de eerste drie gebieden die in verband met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) definitief zijn aangewezen. Ook zijn er nog vijf andere gebieden die hiervoor op de nominatie staan. Bij de toekenning is niet over een nacht ijs gegaan, vertelt strategisch adviseur Carel Nobbe van Waterschap Aa en Maas. “We hebben dit drie jaar lang voorbereid. Er is een plan van aanpak opgesteld, waaraan alle deelnemende partijen zich bestuurlijk hebben gecommitteerd. Ook heeft Studio Marco Vermeulen voor ons een toekomstbeeld voor de Peel geschetst in de vorm van een narratief.”

Carel NobbeCarel Nobbe

In de stuurgroep van het NOVI-gebied De Peel zijn tien overheidsorganisaties vertegenwoordigd: de ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de provincies Limburg en Noord-Brabant, de regio’s Eindhoven, Noordoost-Brabant, Noord-Limburg en Midden-Limburg en de waterschappen Aa en Maas (mede namens De Dommel) en Limburg. Andere ministeries zoals Infrastructuur en Waterstaat zijn er via het interdepartementaal overleg bij betrokken.

Gemakkelijker samenhang creëren
De essentie is dat deze partijen ‘als één overheid’ de uitdagingen in de Peel te lijf gaan, zegt Nobbe. “Er lopen zoveel projecten en programma’s vanuit de verschillende ministeries dat er een spaghettibrei is ontstaan. Voorbeelden zijn de aanpakken voor stikstof en klimaatadaptatie en de programmering in het kader van het Natuurpact. Door de samenwerking in het NOVI-gebied kunnen we gemakkelijker samenhang en coördinatie creëren. Wij willen niet meer dingen doen, maar dingen beter doen.” Het is geen top down benadering, voegt Nobbe eraan toe. “Juist de samenwerking met bedrijven en maatschappelijke organisaties moet het verschil gaan maken.”

De waterschappen kunnen al in een vroeg stadium de waterthema’s inbrengen. “De integrale en interbestuurlijke samenwerking is nodig om onze eigen doelen te bereiken. Bij bijvoorbeeld droogte speelt de ruimtelijke aanpak een zeer belangrijke rol. We hebben als waterschap zelf geen ruimtelijke instrumenten en zijn dus afhankelijk van andere partijen.”

 'De samenwerking is nodig om onze eigen doelen te bereiken'

De samenwerking is volgens Nobbe eigenlijk een vervolg op het programma Vitaal Platteland, dat in maart ten einde loopt en vier jaar heeft geduurd. De Peel is hierin een van de vijftien proefgebieden. “Daarvoor is dezelfde stuurgroep verantwoordelijk geweest. Het programma heeft geleid tot allerlei initiatieven die nu worden opgestart. Een voorbeeld is sensorgestuurd boeren dat moet leiden tot bedrijfswater- en bedrijfsbodemplannen voor alle agrarische ondernemingen in De Peel. Eigenlijk kun je NOVI De Peel zien als een structurele, langjarige voortzetting van de buitenboordmotor Vitaal Platteland.”

Beter water vasthouden
De Peel was ooit moerassig hoogveen en is nu een belangrijk voedselproducerend gebied met duizenden agrarische bedrijven. Nobbe: “Het is een gebied met een grote veedichtheid en flink wat opgaven in verband met de transities in het landelijk gebied.” Het terugbrengen van de schadelijke uitstoot door de veehouderij is een grote uitdaging. “Er zijn veel varkens, koeien en kippen en dus wordt er veel mest geproduceerd. De landbouwsector heeft al het nodige gedaan om de emissies van schadelijke stoffen terug te dringen, maar de doelstellingen van de Kaderrichtlijn Water zijn nog niet gehaald.”

Een ander thema is droogte. De Peel is volgens Nobbe een soort spons waar het water flink wordt uitgeknepen. Er is geen wateraanvoer vanuit de grote rivieren. Dat zorgde tijdens de afgelopen droge zomers voor veel problemen voor de landbouw en de natuur. “Er moet van alles gebeuren om ervoor te zorgen dat de bodem beter water vasthoudt. Daarvoor lopen al diverse pilotprojecten. Zo wordt in AgroProeftuin de Peel bekeken of met andere teelt zoals sorghum, vlas en zoete aardappels de bodemstructuur kan worden verbeterd.”

Nobbe wijst tot slot nog op de grote woningbouwopgave waarvoor de Peel net als andere gebieden staat. “Wij vinden als waterschappen dat dit op een duurzame manier moet gebeuren. Het is belangrijk dat het watersysteem goed wordt ingebed in woningbouwprojecten. Dan kunnen grote verlagingen van het grondwater in de Peel worden voorkomen.”

 

MEER INFORMATIE
Gezamenlijk bericht over definitieve toekenning
Ministerie van BZK over de NOVI-gebieden
Narratief over de toekomst van de Peel
H2O Actueel: watertoevoer naar de Peel

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!