0
0
0
s2sdefault

Om de afvalwaterzuivering wereldwijd op orde te krijgen, is meer nodig dan alleen techniek, zegt Paul Roeleveld van Royal HaskoningDHV. “Misschien werkt een fysisch-chemische installatie in Afrika wel veel beter.”

door Pauline van Kempen

Wereldwaterwerk waterwerk kader 200 Als directeur Business Development & Innovations bij Royal HaskoningDHV houdt Paul Roeleveld zich dagelijks bezig met afvalwater. Zijn team ontwikkelt nieuwe technieken voor de zuivering van afvalwater, zoals het veel geroemde Nereda, en adviseert daarover.

Wat is volgens u de grootste uitdaging op dit gebied?
“Het meest schrijnend is natuurlijk de situatie in de snelgroeiende grote steden in Afrika, Azië en Zuid-Amerika. In de sloppenwijken daar ontbreekt het doorgaans aan een goed functionerend sanitatiesysteem. Het afvalwater loopt gewoon tussen de huisjes door, dat is echt mensonterend. Sanitatie is ook een cruciale voorwaarde voor de volksgezondheid.”

Hoe is dat op te lossen?
“In elk geval niet alleen door techniek, daar ben ik heel erg op tegen. Een techniek die bij ons goed werkt, bijvoorbeeld op basis van biologie, hoeft daar helemaal niet te werken. Dan moet je maar hopen dat de bacteriën hun werk blijven doen. Iedereen kopieert elkaar, terwijl juist maatwerk nodig is. Misschien werkt een fysisch-chemische methode daar wel veel beter.”

“Het probleem is dat er in die landen onvoldoende gekwalificeerd personeel is om voor het systeem te zorgen. Dan ben je dat eigenlijk vanaf het begin aan het vernietigen. En het geld natuurlijk: wie betaalt en is uiteindelijk verantwoordelijk voor het onderhoud?”

“In Nederland hebben we een vrij uniek stelsel, waarbij iedereen via de waterschapsbelastingen meebetaalt. Maar ook bij ons staat de financiering steeds meer onder druk. De zuiveringstarieven bevinden zich al heel lang op hetzelfde niveau, waardoor er onvoldoende middelen zijn om zowel de infrastructuur te onderhouden als allerlei ambities en uitdagingen, zoals de grondstoffenfabrieken en de klimaatdoelen, te halen.”

'In gebieden zonder sanitatie zou je het liefst gelijk willen doorschakelen naar systemen die de waarde van afvalwater benutten'

Dat klinkt voor arme landen misschien wel als een luxeprobleem…
“Toch hebben we in Nederland ruim tien jaar geleden al afspraken gemaakt over het realiseren van grondstoffenfabrieken. Er is wel het nodige bereikt, maar als het gaat om de acceptatie van grondstoffen uit afvalwater staan we bijna nog aan het begin. Het is nog niet gelukt om dat op papier geregeld te krijgen en daarom is het lastig om afnemers te vinden. Alle bellen vanuit de wet- en regelgeving gaan dan rinkelen.” 

“In gebieden zonder sanitatie zou je het liefst gelijk willen doorschakelen naar systemen die de waarde van afvalwater benutten. Als je vanaf het begin een concept hebt dat werkt, kun je sanitatie ook economisch aantrekkelijk maken door bijvoorbeeld grondstoffen te verkopen. Maar de belangrijkste doelstelling blijft om deze gebieden te voorzien van een sanitatiesysteem dat de volksgezondheid en de leefomstandigheden verbetert.”

Wat doet Royal HaskoningDHV daaraan?
“Wij reageren op vragen uit de markt, wij zijn zelf geen bouwers. Maar we willen gaan voor de best mogelijke oplossing. Geen kopieergedrag dus, dat heeft geen zin. Op onze eigen manier proberen wij een goede consultant te zijn: vragen, vragen, vragen. En altijd in samenwerking met lokale partners, anders kunnen wij het verschil niet maken.”

“Voor onze Nereda-technologie werken we vooral met klanten die de financiering en de infrastructuur voor elkaar hebben: Amerika, Brazilië, Polen, China, Scandinavië enzovoorts. Met de community ‘My Nereda’, waarin klanten elkaar kunnen adviseren, bieden we ook een stukje nazorg.”

“De laatste ontwikkeling komt vanuit Engeland. Daar zijn nogal wat kleine dorpjes die niet zijn aangesloten op een grote centrale rwzi. Die hebben een robuuste, eenvoudige techniek nodig om de doelen voor effluent te halen. Wij hebben daarvoor een compacte Nereda-installatie ontwikkeld, de ‘Nereda Packaged Plant’. Eigenlijk kun je die overal neerzetten om water vast te houden in tijden van droogte. Onze ambitie is dan ook om dit concept wereldwijd toe te passen.”

“In Nederland hebben we nu zo’n 340 rwzi’s, waar dat er vroeger wel bijna duizend waren. Vanuit de gedachte ‘hoe centraler hoe efficiënter’ is dat aantal teruggebracht. Maar misschien is decentraliseren vanuit het droogteprobleem gezien soms wel beter.”

Nereda Packaged Plant 900 Nereda Packaged Plant

In hoeverre speelt klimaatverandering verder een rol?
“Alle effecten worden erdoor uitvergroot. Te weinig water is een probleem, maar te veel ook. Dat kunnen we niet verwerken. Bij hogere temperaturen neemt bijvoorbeeld de kans op eutrofiëring (sterke toename van de algenbloei, red.) van het oppervlaktewater toe, met name door een verhoogde uitspoeling van fosfaat uit de landbouw. Wij zijn druk bezig met technieken om het fosfaatgehalte zo laag mogelijk te krijgen, want dat is echt een wereldprobleem.”

“Iedereen praat over de waarde van afvalwater, maar de grootste waarde is het water zelf. In Israël, waar het erg droog is, wordt het afvalwater voor irrigatie gebruikt. Maar dat betekent wel dat alle medicijnresten en andere microverontreinigingen over de groenten op het land gaan. Daarom wordt nu gekeken naar een manier om het afvalwater verder te reinigen. Afvalwaterzuiveringen transformeren zo richting een waterfabriek.”

 

MEER ARTIKELEN WATERWERK WERELDWIJD
Weersextremen worden extremer: alle zeilen moeten worden bijgezet

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Ik verbaas me over deze suggestie. Mij komt het voorstel van Hans Middendorp over als een motie van wantrouwen naar de kiezers en naar de huidige gekozenen in de waterschappen. Een door de kiezers uit verschillende lijsten gekozen bestuur vertegenwoordigt toch per definitie de maatschappelijke belangen? Verstroping van de besluitvorming door een adviescommissie in te voeren die uit vertegenwoordigers van allerlei belangengroepen bestaat, levert geen meerwaarde.
Het is aan het ambtelijk apparaat en de bestuurders van het waterschap om, net zoals bij een gemeente of provincie, de verschillende maatschappelijke belangen bij de voorbereiding en de besluitvorming te betrekken. Daartoe zal men met al die belangengroepen contacten onderhouden, zoals nu ook al gebeurt. Maar dat is iets anders dan elke keer verplicht advies te moeten vragen. De door mij om zijn deskundigheid gewaardeerde AWP zou dit voorstel echt nog eens moeten heroverwegen.
Groet, Piet Oudega (HHNK, PvdA)
Hallo Hans, hele goede gedachte. Ik denk dat de geborgde zetels door hun sterke eigenbelang zorgen voor een veel te behoudend waterschap waar innovatie nauwelijks een kans krijgt. Daarbij weten ze het altijd zo te draaien dat de kosten niet eerlijk worden verdeeld en daarvan is de burger de dupe. Al met al denk ik dat een geheel gekozen bestuur sneller en beter tot besluitvorming kan komen en dat er een hoop bestuurlijke drukte kan worden voorkomen.
Een adviescommissie met alle belangengroepen is dan beter.
groet, Fokke
Dag Hans: ik deel je gedachtengang. Er is één nadeel. Het draagt weer bij aan de ‘bestuurlijke drukte’ waar we allemaal last van hebben. Ik vind de optie waarbij geborgden een kwaliteitszetel krijgen, met een maximum van drie per waterschap, daarom ook een aantrekkelijke optie.
Groet van Adriaan
Citaat: 'De Unie wijst erop dat de waterschappen komend jaar meer dan ooit tevoren investeren in veilige dijken en in schoon en voldoende water: 1,8 miljard euro.' Maar de Unie 'vergeet' te melden dat deze 1,8 miljard de opbrengst is van de Watersysteemheffing voor alle waterschappen samen. Dat is dus niet *extra* geld, maar reguliere financiering van droge voeten en schoon water. Het is mooi om dit geld voor de kerntaken van de waterschappen te labelen als een klimaatbeheer, maar er blijft dus extra geld nodig om, zoals de Unie stelt: "Er is wel extra rijksgeld voor decentrale overheden nodig om Nederland versneld aan te passen aan weersextremen."
Het pleidooi van VNG, IPO en Unie voor 1,8 miljard euro voor uitvoering van het Klimaatakkoord (2022-2024) is niet gehonoreerd. Maar als het Rijk de kosten voor klimaatadaptatie niet wil betalen, dan zit er voor de waterschappen niets anders op om naast de watersysteemheffing een aparte klimaatadaptatie-heffing in te voeren. Een heffing van 2 tientjes voor alle tien miljoen huishoudens in Nederland levert 200 miljoen per jaar op. Over drie jaar is dat 600 miljoen en dat is precies één-derde van het bedrag van 1,8 miljard dat VNG, IPO en Unie samen vragen. Zo eenvoudig kan het zijn.
Er wordt 6,7 miljard euro uitgetrokken voor klimaat en het deltaprogramma zoetwater krijgt 100 miljoen. Dat is dus ongeveer 1,5% van dit enorme bedrag. Verder is in 2018 besloten om het Deltafonds uit te breiden van het wegwerken van de achterstand in het onderhoud van dijken naar wateroverlast door klimaatverandering. En nu moet er volgens de deltacommissaris 800 miljoen bij. Wie kan dit balletje-balletje nog volgen? Volgens mij komt het deltaprogramma dus nog steeds structureel geld tekort. Enige journalistieke duiding is wel op z'n plaats!

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.