secundair logo knw 1

De afvoer van de Maas (hier in de buurt van Gennep) gaat naar erg laag voor de tijd van het jaar.

Het is alweer een tijdje droog in Nederland en dat begint merkbaar te worden. Het neerslagtekort is behoorlijk aan het oplopen, terwijl de waterstanden van de Rijn en Maas onder het langjarig gemiddelde zijn beland en verder dalen. Volgens de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) is de situatie momenteel nog normaal. Zo zijn de grondwaterstanden gemiddeld tot vrij hoog voor de tijd van het jaar. Voor het merendeel van de natuurgebieden geldt fase 2 (extra alert) vanwege een verhoogd risico op natuurbranden.

Het droogteseizoen ging van start met een natte aprilmaand, maar in mei is het weerbeeld omgeslagen. Door een hardnekkig hogedrukgebied boven het noordwesten van Europa viel er amper regen in de voorbije weken en dat blijft de komende tijd nog zo.

Het is te zien aan het landelijk gemiddelde neerslagtekort. Dit ligt nu met 61 millimeter rond de mediaan, maar het KNMI houdt rekening met een stijging naar 106 millimeter half juni (zie infographic onderaan). Daarmee komt het neerslagtekort al een beetje in de buurt van het gemiddelde van de 5 procent droogste jaren.

Aanslag op watervoorraden
Volgens Alphons van Winden van de website www.waterpeilen.nl is de grote vraag of het hogedrukgebied opnieuw een aanhoudende droge periode inluidt, zoals de afgelopen jaren vaker gebeurde in de zomer. “Daarover is nu echter nog weinig te zeggen: het weer kan in de loop van juni zomaar weer overschakelen op een veel natter scenario. We zullen moeten afwachten.”

De temperaturen zijn nog niet zo erg hoog omdat de wind vaak uit het noorden waait, aldus Van Winden. “Daarom valt het met de verdamping nog enigszins mee, maar al met al zal er een flinke aanslag worden gedaan op de watervoorraden. Gelukkig waren die de afgelopen twee maanden flink aangevuld.”

Voldoende water beschikbaar
De LCW meldt over de huidige situatie in de droogtemonitor dat er voldoende water beschikbaar is om aan de watervraag te voldoen. Voor onder andere drinkwater, landbouw, natuur en scheepvaart zijn er geen bijzonderheden. Ook zijn de grondwaterstanden landelijk gezien gemiddeld tot verhoogd voor de tijd van het jaar.

Waterbeheerders hebben nog geen droogtemaatregelen genomen, behalve wat ze jaarlijks standaard doen. Wel heeft Rijkswaterstaat begin april de waterpeilen van het IJsselmeer en Markermeer verhoogd. Dit is bedoeld als preventieve maatregel om beter voorbereid te zijn op een mogelijk watertekort deze zomer.

Afvoer Rijn onder langjarig gemiddelde
Door het droge weer zijn de waterstanden van de Rijn en Maas aan het dalen. De stand van de Rijn gaat van ongeveer 10,7 meter op 15 mei via 9 meter nu naar 8,5 meter rond 6 juni, meldt Van Winden.

De afvoer bij Lobith is over een week 1.600 kubieke meter per seconde (m3/s). “Dat is ruim 25 procent onder het langjarig gemiddelde, maar niet uitzonderlijk laag voor de tijd van het jaar.” Ook schrijft hij: “In het stroomgebied van de Rijn is nog wel aardig wat water aanwezig in de grote meren en het sneeuwdek in de Alpen om het een tijdje uit te zingen.”

Maas snel aan wegzakken
Bij de Maas is volgens Van Winden de in de bodem opgespaarde voorraad al grotendeels weggestroomd. Twee weken zonder neerslag hebben de Maas snel laten dalen, waardoor de afvoer bij Maastricht nu minder dan 100 m3/s is. Ter vergelijking: het langjarig gemiddelde bedraagt circa 170 m3/s. “De komende twee weken zal de Maas alleen maar verder dalen, al zal de snelheid wel sterk afnemen.”

Van Winden verwacht een afvoer tussen de 50 en 60 m3/s rond 10 juni. “Dat is erg laag voor de tijd van het jaar, maar de Maas is nu eenmaal een rivier die altijd snel wegzakt als het een week of vier niet regent.”

Extra waakzaamheid in natuurgebieden
De natuur wordt momenteel droger en hierdoor neemt het risico op natuurbranden toe. Daarom geldt nu in een groot deel van Nederland fase 2. Dit betekent dat natuurbeheerders en brandweer extra alert zijn. De veiligheidsregio Utrecht was vandaag de meest recente regio die naar fase 2 opschaalde. Fase 1 (regulier risico) is op dit moment nog van toepassing voor de regio’s Groningen, Friesland, Drenthe, Zeeland, Flevoland en Limburg.

In Vlaanderen gaat men al een stapje verder. Hier geldt vanaf morgenochtend (1 juni) de vergelijkbare code geel in de natuurgebieden van alle Vlaamse provincies. De waarschuwingscode was eerder alleen van kracht voor de provincies Antwerpen en Limburg, maar het Agentschap voor Natuur en Bos heeft dit nu uitgebreid naar heel Vlaanderen.

Aan de andere kant van de taalgrens ging het al mis in de Hoge Venen. In dit Waalse natuurgebied brak door de droogte maandagavond een grote brand uit. De brand is intussen onder controle maar nog niet helemaal geblust. Zo’n 155 hectare natuur heeft forse schade opgelopen.

Neerslagtekort 31 mei 2023Het neerslagtekort op 31 mei I Bron: KNMI 

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoe bestaat het dat dit maar door gaat en dat de overheid zo lankmoedig ermee om gaat? Sleep de vervuilers voor de rechter overheid!!
Deze gegevens geven een goed overzicht en een schrikbarend beeld van de huidige situatie. De Volksgezondheid staat op het spel. Waarom is er geen inspectie van de Volksgezondheid voor de Milieuhygiene die dit soort zaken bewaakt en binnen de rijksoverheid de plicht heeft en verantwoordelijkheid neemt tot nadere acties? Een dergelijke instantie is hard nodig en is van belang voor alle betrokken partijen incl. het bedrijfsleven. Ook voor de drinkwaterbedrijven moet het van groot belang zijn dat binnen de organisatie van de rijksoverheid een organisatie bestaat die de belangen van de drinkwaterbedrijven als onderdeel van de zorg voor de Volkgezondheid behartigt en een zelfstandige verantwoordelijkheid heeft los van de politieke waan van de dag.
Ben benieuwd of dit ook werkt op PFAS en PFOA?
Je merkt uit reactie van riviergemeenten - achteruitgang van het landschap - dat geld van bebouwing in dit risicogebied toch zwaar telt. Als Rijkswaterstaat zou ik zeggen tegen die eigenaren: zwemdiploma is vereist voor alle bewoners, bij paniek wordt geen hulp geboden, uw verzekering en u als eigenaar zijn 100% voor schade zelf verantwoordelijk.
Wat ik mis in dit stuk, is hoe dit principe in andere landen wordt gehanteerd. En hoe de stoffenreeks en analyse frequentie in andere landen is. Ook dat heeft natuurlijk forse invloed op dit statische principe.  Mijn gevoel is (en ik heb toch al een aantal impact analyses gedaan in andere EU landen) dat we met het verlaten van dit principe een fors aantal plaatsen stijgen op de eu ranglijst waterkwaliteit. Wordt het daarmee beter, nee, wordt de kwaliteit slechter, ook nee. Moeten we onverlet doorgaan met emissiebeperking, zeker.