De waterschappen hebben een volledig ‘circulair biertje’ geproduceerd, gemaakt van gezuiverd rioolwater. Behalve het bier zelf zijn ook het brouwproces, het etiket, de inkt op het etiket, het flesje en het bierkratje circulair. Met het bier willen de waterschappen laten zien dat het hele bierproductieproces met grondstoffen uit de drinkwaterproductie en (riool)waterzuivering kan worden gerealiseerd. Tegelijk is de actie een oproep aan de overheid om haast te maken met het opheffen van de afvalstatus van de grondstoffen.

De naam van het bier is Ontboezeming. Er zijn honderd flesjes van gemaakt, vertelt Jouke Boorsma van AquaMinerals, de afzetorganisatie van grondstoffen en energie uit de watersector. “Het kan zijn dat we er nog een batch van maken, omdat er de nodige vraag naar is, maar daar blijft het wel bij. Het is een ludieke actie.”

Het water dat is gebruikt voor het bier, is door de puurwaterfabriek NieuWater in Emmen geproduceerd ‘ultrapuur water’. Het glas van het bierflesje is gemaakt met calciet (kalk), dat vrijkomt bij de ontharding van drinkwater. Het papieren etiket van het flesje is nu gemaakt van papier waarin bermgras is verwerkt, maar dat kan ook van cellulose: teruggewonnen toiletpapier.

De drukinkt van Ontboezeming is gemaakt van vivianiet, een ijzerfosfaat uit zuiveringsslib. Het etiket is met ‘bioplastic’-lijm op het flesje geplakt. Bacteriën uit de afvalwaterzuivering produceren dit polymeer. De flesjes bier worden vervoerd in een 3D geprint duurzaam bierkrat. De hoofdingrediënten van het krat zijn de grondstoffen cellulose en Kaumera uit rioolwater en calciet uit drinkwater. Om het bierkrat te verstevigen, is gebruikgemaakt van een biocomposiet waarin ook weer cellulose en calciet zijn verwerkt.

Ontbozeming by

Het bier wordt her en der uitgedeeld, onder meer op het onlangs gehouden congres van de International Water Association (IWA) in Kopenhagen, vertelt Boorsma. Verspreiden is een manier om de productiemogelijkheden van grondstoffen uit de watersector onder de aandacht te brengen. Maar met het volledig circulaire bier willen de waterschappen ook aandacht vragen voor de status van de grondstoffen waarmee het bier is gemaakt.

Want deze teruggewonnen reststoffen uit riool- en drinkwater worden - nog altijd - als afvalstof gezien. Daar willen de waterschappen vanaf, want door de afvalstatus gelden bij verwerken, toepassen en vervoeren, regels en vergunningprocedures die de afzet van de stoffen bemoeilijken. Dat strookt niet met de transitie naar een circulaire economie, waarop wordt ingezet door de overheid, aldus de waterschappen, die erop wijzen dat het transitietempo omhoog moet om het gestelde doel - volledig circulaire economie in 2050 - te halen.

Ze dringen er dan ook al langere tijd op aan dat de afvalwet en regelgeving die stammen uit de jaren 70, worden aangepast. Die aanpassing gaat moeizaam. “Maar we maken er wel stappen in”, zegt Boorsma. “Zo verliest struviet deze maand zijn afvalstatus.” Het is een belangrijke stap, want het mineraal struviet is zeer geschikt als nutriënt voor de landbouw en wordt door AquaMinerals voor de waterschappen in de markt gezet.

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Floris Nonhebel · 1 months ago
    Mooi vervolg op een initiatief dat we binnen Delfland al een keertje hebben getest. Het water was toen afkomstig van de pilot zoetwaterfabriek. Smaakte overigens prima. Goed om circulariteit in de praktijk te laten zien. Lekker bezig Jouke!
  • This commment is unpublished.
    Jeroen · 1 months ago
    Dit is een gaaf statement. Ben benieuwd naar de smaak van het biertje.
  • This commment is unpublished.
    Hans Middendorp · 1 months ago
    Wat een leuke stunt! Maar het zou pas echt een "stut" zijn als er een brouwerij is die het gezuiverde afvalwater commercieel gaat gebruiken. En als de supermarkten dit "riool-bier" gaan verkopen. Overigens: al sinds de Middeleeuwen wordt grachtenwater omgezet in bier (eigenlijk meer een soort Ale met 2% alcohol), omdat het grachtenwater zelf niet kon worden gedronken (want 100% kans op diarree). Door de vergisting worden alle bacteriën onschadelijk gemaakt. Niks nieuws onder de zon, toch?
  • This commment is unpublished.
    Joop Smeets · 1 months ago
    Benieuwd hoe dit biertje smaakt.
    Hoe kan ik een flesje verwerven?
  • This commment is unpublished.
    Erik Sijtsma · 1 months ago
    Dat zie je wel vaker, dat de transitie naar circulariteit wordt tegengewerkt. Mogelijk zijn er toch bepaalde krachten die het instandhouden van de bestaande situatie om financieel gewin belangrijker vinden dan bij te dragen aan de uitdagingen waar we met z'n allen voor staan. Dit roept om meer transparantie.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?
@Hans Middendorp AWPHans, het water van kleinere buien wordt dan ook vast gehouden. Ik vind dit een mooie ingreep, die meteen ook mogelijkheden biedt om de kleine waterkringloop te herstellen. Mits dat er naast de slootjes meerjarig oogstbaar/eetbaar groen wordt geplaatst, dat helpt dan weer met verdamping waardoor de temperatuur daalt juist door de verdamping. De regentrigger bij herstel van de kleine waterkringloop, waardoor die buien zich niet meer samenpakken maar gelijkmatig verdeelt uitregenen ook achter de veluwe op de hoge zandgronden. Oogstbaar is b.v. voederbomen als veevoer.
Mooie studie en uitkomsten die goed passen met wat je zou verwachten. Maar... er is gerekend met hoosbuien van 60 mm in één uur. Dan snap ik dat afstroming over het oppervlak plaats vindt. Maar negentig procent van de buien is minder dan 10 of 20 mm en dan is er gewoon inzijging van hemelwater in de bodem en helemaal geen oppervlakkige afstroming. Hoosbuien komen weliswaar steeds vaker voor, maar zijn toch vooral zeer plaatselijk. Het kan dus jaren duren voor een bepaald perceel door een hoosbui wordt getroffen. Toch?
Bedankt voor deze aanvullende opinie op ons artikel. Wij hebben als auteurs vanuit TAUW en HDSR uw opinie met interesse gelezen en willen graag een reactie geven.
De aanleiding van het onderzoek waren klachten die HDSR ontving van omwonenden over overstortlocaties. Naast een feitelijke weergave van de situatie van de watergang en de ecologische toestand, was de beleefwaarde van omwonenden een belangrijke component in het onderzoek. We hebben er voor gekozen het onderzoek en artikel verder neutraal te houden en onze mening als onderzoekers en initiator van het onderzoek buiten beschouwing te laten.
Natuurlijk zijn wij het met u eens dat doekjes en vuil in het water onwenselijk zijn. In het uitgebreidere online artikel gaan we wel in op de nodige verbeterpunten om effecten die nu buiten het onderzoek zijn gevallen, beter in beeld te krijgen. Daaronder benoemen wij ook een manier om de hoeveelheid doekjes en vuil in het water beter te monitoren.
Uw grootste zorg over dat we geen heftige zomerse onweersbui in het onderzoek meenemen, erkennen wij. De zomer van 2021 was niet extreem warm, waardoor de zuurstofloosheid na een overstort niet direct heeft geleid tot vissterfte. Hierdoor lijkt het alsof het effect beperkt is. Maar we zien wel dat overstorten gedurende de zomer tot zuurstofarme condities leiden. Dit is ecologisch gezien zeer onwenselijk.
Dat dit niet direct naar voren komt in de titel, is een keuze. Daarin is de aanleiding van het onderzoek als uitgangspunt genomen, wat heeft geleid tot een onverwacht inzicht: namelijk dat omwonenden van de onderzochte locaties over het algemeen beperkt hinder ondervinden van overstorten. Dit betekent dus niet dat er geen effect is.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!