De 21 waterschappen in Nederland hebben naar schatting 570 megaton aan materialen in beheer, voornamelijk grond en klei in waterkeringen. Per waterschap zorgt dat voor een milieubelasting van 127 miljoen euro. Dat blijkt uit een inventarisatie in opdracht van de Unie van Waterschappen en STOWA, die moet helpen om circulair te gaan werken.

In 2030 moet Nederland voor 50 procent circulair zijn en in 2050 volledig. Waterschappen beheren objecten zoals rwzi’s, persleidingen, gemalen, beschoeiing en waterkeringen, en daarmee een grote voorraad aan materialen. De vraag is hoe deze zogenaamde assets circulair beheerd kunnen worden.

Als eerste stap lieten de Unie en STOWA een ‘materialenonderzoek’ uitvoeren door de bureaus Witteveen+Bos en Metabolic. Daarmee is – voor het eerst - in kaart gebracht hoeveel materialen de waterschappen beheren in hun objecten en wat daarvan de milieueffecten zijn.

0206 Bas NanningaBas Nanninga"Het zijn inderdaad duizelingwekkende getallen", erkent projectleider Bas Nanninga. "Ons ging het er vooral om prioriteiten te kunnen stellen: met welke objectgroepen gaan we als eerste beginnen?"

Ingewikkelde opgave
In het onderzoek zijn de bouwmaterialen geanalyseerd in de assets van vier waterschappen (Noorderzijlvest, Vallei en Veluwe, Zuiderzeeland, Amstel, Gooi en Vecht) en twee hoogheemraadschappen (Delfland en Hollands Noorderkwartier).

Dat was volgens Nanninga een ingewikkelde opgave, waarvoor zogenaamde referentieontwerpen (modellen) zijn benut. "Waterschappen zijn niet gewend om gedetailleerd gegevens over materiaalgebruik bij te houden. Dat moet wel als je naar een circulaire economie toe wilt."

Gemiddeld bedraagt de materiaalvoorraad 27 megaton per waterschap. Zonder waterkeringen gaat het om 0,5 megaton, bestaande uit bouwmaterialen als beton, staal, hout en kunststoffen.

Milieu-impact
Voor het winnen van deze materialen en het maken van objecten zijn energie en grondstoffen verbruikt. Hierdoor is een milieu-impact ‘ingebed’ in deze assets. De gemiddelde ingebedde klimaatimpact van de totale materiaalvoorraad per waterschap bedraagt circa 1,2 megaton CO2-equivalent.

Een meer volledige vertegenwoordiging van milieu-impact is volgens de onderzoekers de MilieuKostenIndicator (MKI), waarin bijvoorbeeld ook toxische stoffen en fosfaat zijn meegenomen. Deze bedraagt gemiddeld 127 miljoen euro per waterschap. De mate van circulariteit is bepaald op basis van de Material Circularity Index en is ‘nog slechts’ 13 procent.

De vijf objectgroepen die de Unie op basis van dit onderzoek prioriteit wil geven, zijn waterkeringen, rwzi’s, persleidingen (vanwege het kunststof), gemalen en beschoeiingen (vanwege de lange afstanden). “Met deze objecten kunnen we de meeste milieu-impact maken”, verklaart de projectleider.

Circulaire oplossingen
In werkgroepen voor elk van deze objectgroepen wordt de komende tijd samen met andere infrabeheerders, zoals Rijkswaterstaat en Prorail, onderzocht welke circulaire oplossingen mogelijk zijn. Daarbij gaat het vooral om duurzamere materialen, zegt Nanninga, met een verwijzing naar een recent onderzoek. "Zelfs als we alles hergebruiken, zal dat niet genoeg zijn voor de toekomstige bouwopgave."

 

 

 

 

 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!