De risicobeheersing en schadeafhandeling moeten voortaan beter en daarvoor is een plan van aanpak opgesteld. Dat laat Waterschap Rivierenland weten in reactie op rapporten van Deltares en de commissie Van der Vlist over hoe de versterking van de dijk langs de Lek tussen Kinderdijk en Schoonhovenseveer is aangepakt.

Het waterschap bracht deze publicaties afgelopen maandag naar buiten en gaf tegelijk aan welke lessen hieruit worden getrokken. Zo zegt Waterschap Rivierenland nu ‘alles op alles’ te zetten om de schades op een verantwoorde manier met bewoners af te ronden. Ook wordt de beoordeling van de risico’s van dijkversterkingsprojecten verbeterd.

Het gaat om de versterking van het tien kilometer lange traject van de Lekdijk tussen Kinderdijk en Schoonhovenseveer gedurende de periode van 2013 tot en met 2018. Daarop leverde prof. dr. ir. Stefan van Baars zware kritiek in het eigen rapport De Lekdijk is lekgestoken! dat hij vorig jaar in april publiceerde. Er waren volgens hem in een nieuwe methode verkeerde technieken gebruikt, waardoor woningen forse schade opliepen en de dijk zelfs niet meer veilig zou zijn bij hoogwater.

Geen acuut waterveiligheidsrisico
In opdracht van Waterschap Rivierenland heeft Deltares toen eerst een spoedonderzoek naar de waterveiligheid uitgevoerd. De resultaten zijn in juli 2021 gepubliceerd. Het onderzoeksinstituut concludeerde dat er geen acuut waterveiligheidsrisico is, uitgaande van de huidige omstandigheden. Deze boodschap wordt herhaald in het rapport over het vervolgonderzoek dat nu is verschenen. De onderzoekers melden dat de Lekdijk voldoet aan de veiligheidsnormen, zoals die destijds bij het ontwerp van de dijkversterking van toepassing waren.

Deltares keek in het vervolgonderzoek of het ontwerp van de dijkversterking op de juiste manier is uitgevoerd. Hierbij wordt een mogelijk probleem gesignaleerd. Het is niet volledig uit te sluiten dat er bij de aanleg van de betonnen boorpalenwanden in de dijk een verbinding langs de boorpalen is ontstaan. Dat kan tijdens hoogwater leiden tot een hogere waterdruk onder de dijk. De veiligheid komt hierdoor niet in het geding, maar de levensduur van de constructie kan korter zijn dan het uitgangspunt van honderd jaar. Deltares beveelt aan om dit goed te monitoren.

De onderzoekers zien een relatie tussen de uitvoering van de dijkversterking en de geconstateerde schade aan de nabijgelegen huizen. Deze schade lijkt het gevolg te zijn van het verruimen van de maximaal toelaatbare vervormingseisen in verband met funderingen van huizen. Ook is er in de praktijk onvoldoende ingegrepen.

Schadeafhandeling schrijnend genoemd
De adviescommissie onder leiding van voormalig topambtenaar Hans van der Vlist boog zich over de afhandeling van de schades, die soms in de tonnen lopen. De commissie noemt het schrijnend dat zo’n dertig schadedossiers na zeven jaar nog steeds niet zijn afgehandeld. Daardoor is het vertrouwen van bewoners ernstig geschaad.

De regie heeft vooral in handen van de aannemer gelegen op basis van een design & construct-contract. Dat vindt de commissie een onwenselijke zaak, omdat er bij een overheidsproject duidelijke bestuurlijke, maatschappelijke en juridische verantwoordelijkheden zijn. Het advies aan het waterschap is om alsnog de regie bij de schadeafhandeling te nemen. Verder wordt aangeraden coulant om te gaan met de toerekening van schade wanneer de oorzaak niet meer kan worden vastgesteld en de betrokken bewoners een vergoeding voor de overlast te geven.

Nu regie bij waterschap
Waterschap Rivierenland laat weten de conclusies en aanbevelingen van Deltares en de commissie Van der Vlist over te nemen. Hiervoor is een plan van aanpak opgesteld. De aandacht voor de bewoners had beter gekund en gemoeten, wordt gesteld. Het waterschap heeft inmiddels de regie genomen bij de afhandeling van schade en gaat ook een eigen schadebureau opzetten. Bewoners kunnen een ‘second opinion’ aanvragen op kosten van het waterschap.

Bij het risicomanagement van dijkversterkingsprojecten worden eveneens verbeteringen doorgevoerd. Zo wil Waterschap Rivierenland nieuwe keuzes maken in de contracteringsfilosofie en contractbeheersing. Ook gaat het waterschap onderzoeken hoe de risico’s van grondvervormingen beter kunnen worden begrepen en vertaald.


MEER INFORMATIE
Waterschap Rivierenland over de adviezen (met links) 
Toelichting op onderzoek door Deltares
H2O Actueel: eerste rapport Deltares
H2O Actueel: ‘lek geprikte’ Lekdijk 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!