secundair logo knw 1

Onderzoekssleuf in Uden (foto: Waterschap Aa en Maas)

De Vrije Universiteit Amsterdam doet in Uden onderzoek naar de waterdoorlatendheid van de Peelrandbreuk. Bij deze geologische breuk treedt het verschijnsel van wijst op, een zeldzame vorm van kwel. De hoge gronden zijn nat en de lager gelegen gronden droog.

Het onderzoek richt zich op de maatregelen voor bescherming en herstel van wijstgebieden, beekbronnen en het watervasthoudend vermogen van de bodem. Daarvoor is in september een sleuf van 25 meter lang en 2,5 meter diep gegraven in de Brabantse gemeente Uden. Zo kan het team van de Vrije Universiteit (VU) de Peelrandbreuk ondergronds en van zeer dichtbij onder de loep nemen.

Natuurlijke damwand
De Peelrandbreuk is een breuklijn in de aardkost die door heel Oost-Brabant en Limburg loopt, tot voorbij Roermond. De breuk is actief sinds het Mioceen, ongeveer 23 miljoen jaar geleden. De Peelrandbreuk wordt als geologisch uniek in Europa omschreven; het gaat om een soort natuurlijke damwand. Ernaast zijn veel wijstgronden te vinden. In deze hooggelegen, drassige gronden komt ijzerrijk grondwater als kwel omhoog uit de bodem. Dat leidt tot een bijzonder fenomeen: de hoge gronden zijn nat en de lager gelegen gronden blijven droog.

De onderzoekers zijn nog tot eind oktober bezig bij Uden. Daarna wordt de sleuf weer dichtgegooid. In 2014 is al eerder in de buurt bij Bakel een sleuf gegraven. Het onderzoek richtte zich toen op hoe de Peelrandbreuk eruitziet. Het huidige onderzoek naar de waterdoorlatendheid is hierop een vervolg.

Onderdeel grootschalig onderzoek
De Udense sleuf is een onderdeel van een grootschalig wijst- en breukenonderzoek dat tot 2022 duurt. Dit wordt gefinancierd door de provincie Noord-Brabant, Waterschap Aa en Maas, Brabant Water en de VU. Een goed inzicht in de Nederlandse breuksystemen is belangrijk voor het begrijpen van ondergrondse watersystemen.

Er is nog een belang gemoeid met het bestuderen van de Peelrandbreuk. De provincie, het waterschap en de gemeenten in de buurt streven ernaar om hiervan het Unesco Geopark Peelhorst te maken. Het is maar de vraag of een aanvraag voor deze status een echte kans van slagen heeft. Daarvoor is in ieder geval een gedegen wetenschappelijke onderbouwing van de internationale geologische betekenis nodig.

Publieksdagen
De onderzoekssleuf wordt volgende week twee dagen opengesteld voor het publiek. Belangstellenden kunnen op maandag 15 en zaterdag 20 oktober het terrein bezoeken. Ook zijn er rondleidingen. Kinderen kunnen meedoen aan een kleurwedstrijd en zelf een flesje wijstwater hengelen.

 

Meer informatie:

Bericht van Waterschap Aa en Maas

Artikel VU-professor Ronald van Balen (uit 2009) 

 

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Tja Jos, Nederland weer van “ons”. Het lijkt mij dat er verschillende “ons” zijn. In veel herken ik mij niet. Kennelijk behoor ik tot een ander “ons”. De “plannen”, ik word er nogal verdrietig van. Ik heb veel bewondering voor jou strijd en lees jouw publicaties graag.
Ik zal nader onderzoek doen naar de feitelijke cijfers die hierbij horen Dit weet ik wel dat mn veelal graslanden die grenzen aan Natura-2000 gebieden vrijwel 100% vrij zijn van toepassing chemische gewasbeschermingsmiddelen. Deze ondernemers moeten zoiets via loonwerkers laten uitvoeren en dat zijn relatief hoge kosten EN zij hebben weinig problemen met wat kruiden in get gras. Uitgezonderd wel daar waar distelvelden jaren zijn gekweekt door onzorgvuldig natuurbeheer!
Goed dat er naar de toelatingseisen voor individuele middelen wordt gekeken, maar realiseer je dat de giftigheid in het water veroorzaakt wordt door de cocktail aan middelen. Voor het waterleven zijn het naast de bestrijdingsmiddelen ook de PAK's, zware metalen en ammoniak die schade aanrichten. Gezamenlijk zijn ze er voor verantwoordelijk dat meer dan een derde van de Nederlandse oppervlaktewateren zo giftig is dat de biologische doelen niet gehaald kunnen worden. En dan zijn er nog de 'nieuwe stoffen' die vanwege persistentie en specifieke gevaren voor de mens en het milieu schadelijk zijn.
@Bertha AntonissenDat lijkt me uitgesloten. Die bufferstroken zijn Europees voorgeschreven en dienen ook ter voorkoming van afspoeling meststoffen naar het oppervlaktewater. Overschrijding van de nitraatnorm voor KRW-wateren is voor zo ver ik weet de veruit grootste / meest algemene oorzaak van het niet halen van de KRW-normen voor de KRW-wateren. 
Mooi initiatief! We hebben nog 2,5 jaar.....