Met een waterbanksysteem voor glastuinbedrijven kunnen de wateroverlast en de verzilting van de ondergrond in het Westland daadwerkelijk worden tegengegaan. Dat concludeert onderzoeksinstituut KWR in het rapport 'COASTAR Waterbank Westland: droge voeten, voldoende gietwater'.

Een waterbank zorgt volgens de onderzoekers voor een betere balans tussen infiltratie en onttrekking uit het grondwatersysteem. Onttrekken van grondwater mag alleen onder voorwaarde dat, op gebiedsniveau, ook voldoende overtollig regenwater wordt geïnjecteerd om de zoetwatervoorraad aan te vullen. Daardoor wordt een netto verzoeting in plaats van een netto verzilting gecreëerd.

0710 Klaasjan RaatKlaasjan Raat"Het is niet alleen een technische, maar vooral ook een organisatorische oplossing", zegt KWR-hydroloog Klaasjan Raat, die samen met collega’s de afgelopen twee jaar onderzoek deed naar de haalbaarheid van een waterbank in het Westland. Het betreft een project vanuit het kennisprogramma COASTAR, waarin verschillende partijen zoeken naar innovatieve oplossingen voor zoetwatervraagstukken in Zuid-Holland en elders langs de Nederlandse kust.

Brijn
De tuinbouwbedrijven in het Westland hebben veel water nodig om siergewassen, fruit en groenten te laten groeien. Daarin voorzien zij deels zelf door hemelwater van de daken van hun kassen op te vangen. Aanvullend pompen ze grondwater op. Dat is brak en moet worden ontzilt.

De reststroom van zouter concentraat (brijn) die hierbij ontstaat, mag volgens een maatwerkregeling in de diepere ondergrond worden geloosd. Deze regeling loopt in 2022 echter af en een eventuele verlenging staat ter discussie.

Een ander probleem is dat het Westland weinig bergingscapaciteit heeft voor neerslag doordat het dichtbebouwd is. Hierdoor ontstaat risico op wateroverlast. Ook daarvoor zou een waterbank een oplossing kunnen zijn, stellen de KWR-onderzoekers. Als meer hemelwater in de ondergrond wordt geïnjecteerd, komt er in de bovengrondse bassins namelijk ruimte voor het bergen van piekbuien.

Pilot
De waterbank is geïnspireerd op voorbeelden in het buitenland, waaronder Californië, vertelt Raat. Na een eerste verkenning in 2019, die al een hoopvol perspectief bood, hebben de onderzoekers de afgelopen twee jaar alles doorgerekend. Ook voerden ze gesprekken met de gebiedspartners, zoals de tuinders, het hoogheemraadschap, de gemeente en de provincie.

"Dit onderzoek heeft onze eerdere conclusies bevestigd", aldus Raat. "En wij denken dat het ook voor andere delen van Nederland interessant kan zijn, bijvoorbeeld voor de zandgronden. Uiteindelijk gaat het erom hoe we het grondwater op peil houden."

Hoe zo’n waterbank precies zou moeten werken, is onderwerp van een pilot die de partijen volgend jaar hopen te kunnen starten. "Je kunt het infiltreren van schoon hemelwater als voorwaarde te stellen voor het onttrekken van grondwater. Dat kan ook in groepsverband, want sommige tuinders vangen meer water op dan ze zelf nodig hebben. Nu is er geen prikkel om daar iets mee te doen."

Volgens de hydroloog zijn er in de huidige wetgeving "geen grote knelpunten" voor een waterbanksysteem. Wel moeten er in de pilot nog een aantal juridische vraagstukken uitgezocht worden, zoals de regelgeving rond brijnlozing en de risico’s op het verspreiden van verontreinigingen. "Het gaat om een noviteit in het waterbeheer."

 

MEER INFORMATIE
Rapport ‘COASTAR Waterbank Westland’
H2O-bericht: Haalbaarheid van waterbank in Westland onderzocht

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!