0
0
0
s2sdefault

Het chemiebedrijf 3M in de Vlaamse plaats Zwijndrecht moet onmiddellijk stoppen met het in de Schelde lozen van afvalwater waarin de PFAS-stof FBSA zit. Deze veiligheidsmaatregel is door de Omgevingsinspectie van het Vlaams Gewest opgelegd. Het bedrijf zegt in een reactie zich hieraan te zullen houden.

Het ingrijpen van de inspectiedienst is de culminatie van de ophef in Vlaanderen over het feit dat het Amerikaanse chemieconcern 3M al jarenlang FBSA (perfluorobutaansulfonamide, ook afgekort als PFBSA) loost in afvalwater dat in de Schelde terechtkomt. VTM Nieuws en Het Laatste Nieuws kwamen anderhalve week geleden met deze onthulling. Het bedrijf heeft voor de chemische stof geen omgevingsvergunning bij de provincie Antwerpen aangevraagd. De Vlaamse minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) liet daarop duidelijk haar ongenoegen blijken.

Er volgde vorige week eerst een hoorzitting van de Omgevingsinspectie, waarin 3M tekst en uitleg moest geven. Het bedrijf erkende toen FBSA in lage concentraties te lozen. Een dag later bezocht een team van vier toezichthoudende instanties het bedrijfsterrein in Zwijndrecht en nam monsters van het afvalwater. Uit analyse bleek de aanwezigheid van PFBSA en de verwante stoffen MeFBSA en MeFBSAA.

Stoffen behorend tot de PFAS-groep
De gevonden stoffen behoren tot de grote groep van poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS), die van nature niet in het milieu voorkomen en een negatief effect kunnen hebben op milieu en gezondheid. 3M heeft het patent op FBSA en voorziet hiermee producten van een water- en vlekafstotende laag.

Er waren tijdens de handhavingsactie zelfs aanwijzingen dat 3M het afvalwater de afgelopen weken had gemanipuleerd. De aangetroffen waarden van PFAS-stoffen (zowel zonder als met vergunning) waren aanzienlijk lager dan verwacht. Het bedrijf ontkende. 3M manipuleert haar afvalwater niet en heeft dit ook nooit in het verleden gedaan, wordt gesteld in een verklaring.

3M ligt in Vlaanderen al langer onder vuur vanwege historische vervuiling door perfuoroctaansulfonzuur (PFOS), de voorloper van FBSA. Ook in het Nederlandse grensgebied zit hierdoor de giftige stof in de grond. Met FBSA is 3M in 2019 in de Verenigde Staten een keer over de schreef gegaan. Het bedrijf kreeg een boete van 35 miljoen dollar vanwege illegale lozing in de voor drinkwater belangrijke Tennessee rivier in de staat Alabama.

Onmiddellijk stoppen met lozen opgedragen
Na het onderzoek is besloten dat 3M onmiddellijk moet stoppen met het lozen van proceswaters van de PFBSA-houdende processen, liet het kabinet van Demir afgelopen vrijdag weten. Ze mogen niet langer worden afgevoerd naar de waterzuiveringsinstallatie op het bedrijfsterrein, maar moeten worden verwerkt volgens de beste beschikbare technieken. Verder moet 3M tijdens de volledige duur van elke productiecyclus van de processen een gedetailleerde inventaris bijhouden van de geproduceerde en opgevangen hoeveelheden proceswater.

Het chemiebedrijf is tevens onder verhoogd toezicht geplaatst. Wekelijks moet 3M monsters van het afvalwater nemen en die ter beschikking stellen van de Omgevingsinspectie. De PFBSA-houdende bedrijfsprocessen mogen – ook zonder lozing – niet worden opgestart zonder dat de Omgevingsinspectie minstens twee weken van te voren op de hoogte is gesteld. Dit geldt tot het bedrijf aantoont afdoende maatregelen te hebben genomen.

De Omgevingsdienst heeft over de bevindingen een proces-verbaal opgesteld en stuurt dat naar het parket van Antwerpen. 3M is aangemaand om een procedure voor een omgevingsvergunning te starten. Vlaamse deskundigen hebben in dit verband forse kritiek geuit op de rol van de provincie Antwerpen. Die heeft in 2020 een nieuwe omgevingsvergunning aan 3M gegeven zonder dat er vooraf grondig onderzoek is gedaan naar de effecten van lozingen op omgeving en natuur.

Maatregelen ‘onverwijld’ door 3M uitgevoerd
3M geeft aan dat de maatregelen ‘onverwijld’ zullen worden uitgevoerd. Volgens het bedrijf is er al veel geïnvesteerd in het eigen afvalwaterzuiveringssysteem en blijft dat zo. Hierdoor zullen de concentraties van PFAS-stoffen in het gezuiverd afvalwater steeds dalen.

Het chemiebedrijf houdt vast aan zijn standpunt dat de bedrijfsvoering geen risico inhoudt voor het milieu. De concentraties van FBSA in het in de rivier geloosde afvalwater zouden zeer laag en daarom veilig zijn. De Omgevingsinspectie is het daarmee niet eens. Volgens een advies van een externe toxicoloog kan het gebruik van FBSA wel degelijk chronische gevaren voor mens en milieu opleveren. Probleem is dat er nog erg weinig bekend is over deze stof en een normering ontbreekt.

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Ik verbaas me over deze suggestie. Mij komt het voorstel van Hans Middendorp over als een motie van wantrouwen naar de kiezers en naar de huidige gekozenen in de waterschappen. Een door de kiezers uit verschillende lijsten gekozen bestuur vertegenwoordigt toch per definitie de maatschappelijke belangen? Verstroping van de besluitvorming door een adviescommissie in te voeren die uit vertegenwoordigers van allerlei belangengroepen bestaat, levert geen meerwaarde.
Het is aan het ambtelijk apparaat en de bestuurders van het waterschap om, net zoals bij een gemeente of provincie, de verschillende maatschappelijke belangen bij de voorbereiding en de besluitvorming te betrekken. Daartoe zal men met al die belangengroepen contacten onderhouden, zoals nu ook al gebeurt. Maar dat is iets anders dan elke keer verplicht advies te moeten vragen. De door mij om zijn deskundigheid gewaardeerde AWP zou dit voorstel echt nog eens moeten heroverwegen.
Groet, Piet Oudega (HHNK, PvdA)
Hallo Hans, hele goede gedachte. Ik denk dat de geborgde zetels door hun sterke eigenbelang zorgen voor een veel te behoudend waterschap waar innovatie nauwelijks een kans krijgt. Daarbij weten ze het altijd zo te draaien dat de kosten niet eerlijk worden verdeeld en daarvan is de burger de dupe. Al met al denk ik dat een geheel gekozen bestuur sneller en beter tot besluitvorming kan komen en dat er een hoop bestuurlijke drukte kan worden voorkomen.
Een adviescommissie met alle belangengroepen is dan beter.
groet, Fokke
Dag Hans: ik deel je gedachtengang. Er is één nadeel. Het draagt weer bij aan de ‘bestuurlijke drukte’ waar we allemaal last van hebben. Ik vind de optie waarbij geborgden een kwaliteitszetel krijgen, met een maximum van drie per waterschap, daarom ook een aantrekkelijke optie.
Groet van Adriaan
Citaat: 'De Unie wijst erop dat de waterschappen komend jaar meer dan ooit tevoren investeren in veilige dijken en in schoon en voldoende water: 1,8 miljard euro.' Maar de Unie 'vergeet' te melden dat deze 1,8 miljard de opbrengst is van de Watersysteemheffing voor alle waterschappen samen. Dat is dus niet *extra* geld, maar reguliere financiering van droge voeten en schoon water. Het is mooi om dit geld voor de kerntaken van de waterschappen te labelen als een klimaatbeheer, maar er blijft dus extra geld nodig om, zoals de Unie stelt: "Er is wel extra rijksgeld voor decentrale overheden nodig om Nederland versneld aan te passen aan weersextremen."
Het pleidooi van VNG, IPO en Unie voor 1,8 miljard euro voor uitvoering van het Klimaatakkoord (2022-2024) is niet gehonoreerd. Maar als het Rijk de kosten voor klimaatadaptatie niet wil betalen, dan zit er voor de waterschappen niets anders op om naast de watersysteemheffing een aparte klimaatadaptatie-heffing in te voeren. Een heffing van 2 tientjes voor alle tien miljoen huishoudens in Nederland levert 200 miljoen per jaar op. Over drie jaar is dat 600 miljoen en dat is precies één-derde van het bedrag van 1,8 miljard dat VNG, IPO en Unie samen vragen. Zo eenvoudig kan het zijn.
Er wordt 6,7 miljard euro uitgetrokken voor klimaat en het deltaprogramma zoetwater krijgt 100 miljoen. Dat is dus ongeveer 1,5% van dit enorme bedrag. Verder is in 2018 besloten om het Deltafonds uit te breiden van het wegwerken van de achterstand in het onderhoud van dijken naar wateroverlast door klimaatverandering. En nu moet er volgens de deltacommissaris 800 miljoen bij. Wie kan dit balletje-balletje nog volgen? Volgens mij komt het deltaprogramma dus nog steeds structureel geld tekort. Enige journalistieke duiding is wel op z'n plaats!

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.