De grondwaterstanden zijn in april bijna overal in Vlaanderen gedaald, waardoor ze nu op 67 procent van de meetplaatsen laag of zeer laag zijn. Verder zijn in een aantal provincies de eerste tijdelijke onttrekkingsverboden uit oppervlaktewater ingesteld. De leveringszekerheid van kraanwater wordt tot september niet bedreigd, ook niet bij aanhoudende droogte.

Ook bij de zuiderburen heeft het sinds maart weinig geregend, uitgezonderd een korte periode begin april. Bij het weerstation Ukkel viel 102 millimeter neerslag in de afgelopen drie maanden, terwijl het gemiddelde 171 millimeter is. Tevens is er veel verdamping omdat het relatief warm en zonnig is. De gevolgen zijn duidelijk merkbaar in Vlaanderen. Op veel plekken is het inmiddels extreem droog volgens de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).

Grondwaterstanden bijna overal gezakt
De VMM laat in een nieuw toestandsrapport weten dat de freatische grondwaterstanden in april verder zijn gezakt op 93 procent van de meetplaatsen (zie overzichtskaart onderaan). Op 1 mei waren de grondwaterstanden laag op 42 procent en zeer laag op 25 procent van de meetlocaties. In totaal dus 67 procent, terwijl het een maand eerder nog om 51 procent ging. Verder was de situatie normaal voor de tijd van het jaar op 30 procent van de meetplaatsen.

De Vlaamse Milieumaatschappij komt met een relativering over het huidige percentage van lage tot zeer lage freatische grondwaterstanden: “Dat is minder goed dan in 2021, maar vergelijkbaar met mei 2020 en dus minder dramatisch dan sommigen de voorbije dagen beweerden.” Ook wordt opgemerkt dat de Vlaamse droogtecommissie pas bijeenkomt bij aanhoudende droogte (code oranje). “In die fase zitten we momenteel nog niet.”

Eerste tijdelijke onttrekkingsverboden
De droogtecommissie schakelde op woensdag 4 mei wel over op code geel. Hierbij nemen waterbeheerders preventieve maatregelen, zoals het verhogen van waterpeilen. Verder zijn vorige week – net als in Nederland – de eerste tijdelijke onttrekkingsverboden voor oppervlaktewater uitgevaardigd. In Vlaanderen is dat de verantwoordelijkheid van de gouverneurs van de vijf provincies.

In de provincie Antwerpen mag er vanwege de zeer lage waterstand en de droogte voorlopig geen water worden opgepompt in de stroomgebieden van de Aa en de Kleine Aa, behalve in een paar uitzonderingsgevallen. Het verbod wordt ingetrokken als er voldoende neerslag valt. In deze provincie geldt ook met ingang van 1 januari 2022 een permanent, jaarrond onttrekkingsverbod voor de kleine, ecologisch zeer kwetsbare beken.

In Vlaams-Brabant is het sinds vrijdag niet meer toegestaan om water te halen uit de rivieren de Mark en de Laan. Het verbod duurt tot en met eind mei; dan wordt bekeken of verlenging nodig is. Deze week kwam ook de gouverneur van Oost-Vlaanderen met een tijdelijk onttrekkingsverbod. Dit geldt voor onbevaarbare waterlopen en publieke grachten in een aantal gebieden. Daarnaast is er nog een semipermanent onttrekkingsverbod voor enkele ecologisch erg kwetsbare waterlopen.

Drinkwatervoorziening niet in gevaar
De leveringszekerheid van kraanwater wordt nog niet bedreigd, meldt AquaFlanders. Volgens de federatie van Vlaamse waterbedrijven en rioolbeheerders is de drinkwaterbevoorrading ook bij aanhoudende droogte verzekerd tot september, behalve bij calamiteiten. Dat garanderen de laatste voorspellingen.

AquaFlanders wijst erop dat de Vlaamse waterbedrijven de laatste jaren heel wat inspanningen hebben geleverd om langdurige periodes van droogte te overbruggen, en met resultaat. Als het droog en warm is, gebruiken Vlamingen tot 40 procent meer kraanwater. AquaFlanders raadt aan om kraanwater niet te gebruiken voor toepassingen waarvoor geen drinkwaterkwaliteit nodig is, maar bijvoorbeeld hiervoor regenwater op te vangen.

Beter voorbereid volgens minister
Volgens Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir is Vlaanderen beter voorbereid op droogte dan twee jaar geleden. Zij wijst op de Blue Deal waardoor nu op meer dan 110 plaatsen wordt gewerkt aan weerbaarheid tegen klimaatverandering en op de plannen voor leveringszekerheid van de waterbedrijven. “De voorgaande jaren waren we daar helemaal niet zeker.” Ook is geïnvesteerd in een afwegingskader op basis waarvan partijen kunnen handelen.

Grondwaterstanden Vlaanderen 1 mei 2022Relatieve grondwaterstandindicator met stijgende en dalende peilen (situatie op 1 mei 2022) I Bron: Vlaamse Milieumaatschappij, Toestand van het watersysteem (publicatie 6 mei 2022)


MEER INFORMATIE

VMM over grondwaterstanden
AquaFlanders over drinkwatervoorziening
H2O Actueel: Vlaamse situatie begin april

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Mooi onderzoek. Met de hete zomers van nu is het fijn om vlakbij zwemwater te hebben en het water op de hoek van de straat ( in mijn geval) kan dan een enorme aantrekkingskracht hebben. Mooie aanvulling op het onderzoek, zou een vergelijking met nabijgelegen “ officiële zwemwaterlocaties” kunnen zijn: op welke punten scoren deze beter ( en waar minder) als zwemlocatie… , wat is de capaciteit … en hoe nabijgelegen zijn deze locaties.
Hoezo een nieuwe bestuurscultuur in de politiek? Handje-klap van de ChristenUnie om zo veel als mogelijk alles bij het oude te houden. Dat je in 2022 met een amendement op basis van het advies uit 2015 - is echt oude wijn in nieuwe zakken. De commissie Boelhouwer was duidelijk: of alle geborgde zetels opheffen, of max. 2 zetels voor boeren en 2 zetels voor natuurbeheerders (die steeds 'natuur' worden genoemd). Geborgde zetels natuur zijn overbodig, zelfs Natuurmonumenten wil er vanaf. En dan meteen de waterschapsbelasting op natuurterreinen afschaffen, Natuur wordt uit publiek geld betaald en landelijk gaat het slechts om 0.25% van de totale opbrengst van de watersysteemheffing.
Juni wordt ook droog: veel NW winden, dwz. wat buien, maar die zullen geen zoden aan de dijk zetten.
Mocht het in Juli weer warm en zonnig worden dan zal er een fors escalerend waterprobleem zijn.
Je sommetje klopt niet, Hans, want de lozing van N was altijd al veel groter dan van P. Stel in 1990 was de lozing van N 5 keer zo groot als P, dus 5:1. N is afgenomen met 64%, er is dus nog over 0,36*5 = 1,8. Van P is 74% verwijderd, dus nog over 0,26*1 = 0,26. De verhouding N:P is dan nu geworden 1,8:0,26 oftewel (afgerond) 7:1. Er is dus nu meer stikstof ten opzichte van fosfor in de lozing, dan het geval was in 1990.
"64% minder lozing dan in 1990" juicht dit artikel. Dan praat je dus over 2 procent verbetering per jaar. Of anders gezegd: na 32 jaar is de restlozing met twee-derde afgenomen. De zuiveringstechniek is in deze periode geëvolueerd van alleen aerobe beluchting naar anaerobe technieken, dus zo verrassend is dit niet.
De hamvraag die onbeantwoord blijft, is wat de impact is van de restlozing op de doelen van de KRW. Uit de berekeningen van het CBS zou blijken dat stikstof uit rwzi's nog voor 18% bijdraagt aan de totale belasting, en fosfaat nog voor 25% aan de totale belasting. Maar het gaat nog steeds om enorme hoeveelheden: 14,3 miljoen kg N en 1,64 miljoen kg P.
De afname in kg N is veel groter is dan in kg P. De verhouding tussen N en P is verschoven. Met als gevolg dat blauwalgen (die zelf stikstof binden) "in het voordeel zijn" vergeleken met groenalgen, die stikstof uit het oppervlaktewater opnemen. Dertig jaar geleden was er nog veel 'groene soep', inmiddels zijn de drijflagen van blauwalgen een hardnekkig probleem.
Het zou dus zomaar kunnen zijn dat het verwijderen van stikstof nu voldoende is, maar dat de verwijdering van fosfaat nog veel beter moet. Behalve wellicht als de rwzi (bijna) rechtstreeks op zee loost, dan is goed ook goed genoeg.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!