De grondwaterstanden zijn in april bijna overal in Vlaanderen gedaald, waardoor ze nu op 67 procent van de meetplaatsen laag of zeer laag zijn. Verder zijn in een aantal provincies de eerste tijdelijke onttrekkingsverboden uit oppervlaktewater ingesteld. De leveringszekerheid van kraanwater wordt tot september niet bedreigd, ook niet bij aanhoudende droogte.

Ook bij de zuiderburen heeft het sinds maart weinig geregend, uitgezonderd een korte periode begin april. Bij het weerstation Ukkel viel 102 millimeter neerslag in de afgelopen drie maanden, terwijl het gemiddelde 171 millimeter is. Tevens is er veel verdamping omdat het relatief warm en zonnig is. De gevolgen zijn duidelijk merkbaar in Vlaanderen. Op veel plekken is het inmiddels extreem droog volgens de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).

Grondwaterstanden bijna overal gezakt
De VMM laat in een nieuw toestandsrapport weten dat de freatische grondwaterstanden in april verder zijn gezakt op 93 procent van de meetplaatsen (zie overzichtskaart onderaan). Op 1 mei waren de grondwaterstanden laag op 42 procent en zeer laag op 25 procent van de meetlocaties. In totaal dus 67 procent, terwijl het een maand eerder nog om 51 procent ging. Verder was de situatie normaal voor de tijd van het jaar op 30 procent van de meetplaatsen.

De Vlaamse Milieumaatschappij komt met een relativering over het huidige percentage van lage tot zeer lage freatische grondwaterstanden: “Dat is minder goed dan in 2021, maar vergelijkbaar met mei 2020 en dus minder dramatisch dan sommigen de voorbije dagen beweerden.” Ook wordt opgemerkt dat de Vlaamse droogtecommissie pas bijeenkomt bij aanhoudende droogte (code oranje). “In die fase zitten we momenteel nog niet.”

Eerste tijdelijke onttrekkingsverboden
De droogtecommissie schakelde op woensdag 4 mei wel over op code geel. Hierbij nemen waterbeheerders preventieve maatregelen, zoals het verhogen van waterpeilen. Verder zijn vorige week – net als in Nederland – de eerste tijdelijke onttrekkingsverboden voor oppervlaktewater uitgevaardigd. In Vlaanderen is dat de verantwoordelijkheid van de gouverneurs van de vijf provincies.

In de provincie Antwerpen mag er vanwege de zeer lage waterstand en de droogte voorlopig geen water worden opgepompt in de stroomgebieden van de Aa en de Kleine Aa, behalve in een paar uitzonderingsgevallen. Het verbod wordt ingetrokken als er voldoende neerslag valt. In deze provincie geldt ook met ingang van 1 januari 2022 een permanent, jaarrond onttrekkingsverbod voor de kleine, ecologisch zeer kwetsbare beken.

In Vlaams-Brabant is het sinds vrijdag niet meer toegestaan om water te halen uit de rivieren de Mark en de Laan. Het verbod duurt tot en met eind mei; dan wordt bekeken of verlenging nodig is. Deze week kwam ook de gouverneur van Oost-Vlaanderen met een tijdelijk onttrekkingsverbod. Dit geldt voor onbevaarbare waterlopen en publieke grachten in een aantal gebieden. Daarnaast is er nog een semipermanent onttrekkingsverbod voor enkele ecologisch erg kwetsbare waterlopen.

Drinkwatervoorziening niet in gevaar
De leveringszekerheid van kraanwater wordt nog niet bedreigd, meldt AquaFlanders. Volgens de federatie van Vlaamse waterbedrijven en rioolbeheerders is de drinkwaterbevoorrading ook bij aanhoudende droogte verzekerd tot september, behalve bij calamiteiten. Dat garanderen de laatste voorspellingen.

AquaFlanders wijst erop dat de Vlaamse waterbedrijven de laatste jaren heel wat inspanningen hebben geleverd om langdurige periodes van droogte te overbruggen, en met resultaat. Als het droog en warm is, gebruiken Vlamingen tot 40 procent meer kraanwater. AquaFlanders raadt aan om kraanwater niet te gebruiken voor toepassingen waarvoor geen drinkwaterkwaliteit nodig is, maar bijvoorbeeld hiervoor regenwater op te vangen.

Beter voorbereid volgens minister
Volgens Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir is Vlaanderen beter voorbereid op droogte dan twee jaar geleden. Zij wijst op de Blue Deal waardoor nu op meer dan 110 plaatsen wordt gewerkt aan weerbaarheid tegen klimaatverandering en op de plannen voor leveringszekerheid van de waterbedrijven. “De voorgaande jaren waren we daar helemaal niet zeker.” Ook is geïnvesteerd in een afwegingskader op basis waarvan partijen kunnen handelen.

Grondwaterstanden Vlaanderen 1 mei 2022Relatieve grondwaterstandindicator met stijgende en dalende peilen (situatie op 1 mei 2022) I Bron: Vlaamse Milieumaatschappij, Toestand van het watersysteem (publicatie 6 mei 2022)


MEER INFORMATIE

VMM over grondwaterstanden
AquaFlanders over drinkwatervoorziening
H2O Actueel: Vlaamse situatie begin april

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel
Vanmorgen Noorderzeedijk tussen Roptazijl en Harlingen. Bijna dagelijkse realiteit.
Er wordt hier het nodige door elkaar gehaald. Jonge zalm migreert stroomafwaarts naar zee en hebben daarbij voornamelijk last van waterkrachtcentrales en niet van gemalen en maar in heel beperkte mate van stuwen (daar kunnen ze met het water overheen). Jonge paling migreert wel stroomopwaarts, in de eerste instantie als glasaal en later als gepigmenteerde juveniele aal. Maar stroomopwaarts migreren met de stroom mee? Dat is heel bijzonder. Schieraal migreert stroomafwaarts met de stroming mee, hoewel dat slechts een deel van de populatie betreft. Een deel van de schieraal migreert aanzienlijk langzamer dan de stroming en onderbreekt zelfs haar migratie voor langere perioden.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!