0
0
0
s2sdefault

Piepkleine plastic deeltjes zijn wijdverspreid in Vlaams oppervlaktewater, maar het risico voor het milieu is laag tot verwaarloosbaar. Dat blijkt uit een grootschalige verkenning naar deze vorm van verontreiniging in Vlaanderen. Slijtage van autobanden is hier een belangrijke bron van microplastics.

Bij het onderzoek zijn gemiddeld 0,36 microplastic deeltjes (kleiner dan vijf millimeter) in een liter oppervlaktewater aangetroffen, met een flinke bandbreedte van 0 tot 4,8. Het gaat vooral om polypropyleen en polystyreen. Deze polymeertypes worden onder meer gebruikt voor plastic flessen en verpakkingsmateriaal. De gevonden concentraties van microplastics zijn volgens de studie vergelijkbaar met gerapporteerde concentraties in een aantal andere Europese landen, waaronder Nederland.

De onderzoekers constateren verder dat er heel wat microplastics zitten in het sediment van de Vlaamse zoetwatermilieus: gemiddeld 2.480 deeltjes per kilo, met uitschieters naar boven tot 9.558 deeltjes. Zij zijn kleiner (25 tot 50 micrometer) dan de deeltjes in het oppervlaktewater. Ook deze resultaten komen overeen met die in andere Europese landen, zoals in Duitsland en Italië.

Weinig risico voor zoetwater ecosystemen
De gevonden waarden liggen onder de relevante drempelwaarden. De onderzoekers baseren zich hierbij op de methodologie voor oppervlaktewater die de Europese Unie hanteert. Microplastics komen weliswaar wijdverspreid voor, maar het risico voor zoetwater ecosystemen wordt daarom omschreven als laag tot verwaarloosbaar. Hetzelfde geldt in het algemeen voor de risico’s voor de bodemorganismen die leven op en in sedimenten. In bepaalde zones kunnen risico’s echter niet worden uitgesloten.

De verkenning is uitgevoerd door Universiteit Gent (UGent) en de Vlaamse Instelling Technologisch Onderzoek (VITO). Dit gebeurde in opdracht van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) en Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir. De VMM heeft het over een baanbrekend onderzoek, want niet eerder is in Vlaanderen het probleem van microplastics op zo’n grote schaal in beeld gebracht.

Veel microplastics verwijderd bij rwzi’s
De onderzoekers verzamelden en analyseerden in totaal 210 stalen uit oppervlaktewater, huishoudelijk afvalwater, water afkomstig van rioolwaterzuiveringsinstallaties en afstroomwater van autosnelwegen. Wat betreft het tweede berekenen zij dat per Vlaming jaarlijks 418 duizend microplastic deeltjes in huishoudelijk afvalwater terechtkomen. De Vlaamse rioolwaterzuiveringsinstallaties verwijderen 97,5 procent van de microplastics uit het afvalwater, voordat dat wordt geloosd. De rwzi’s vormen in dit verband dus een belangrijke en onmisbare schakel in de afvalwaterketen, wordt opgemerkt.

In het onderzoek van UGent en VITO is er speciaal aandacht voor plastic verontreiniging door slijtage van autobanden. De miniscule deeltjes die achterblijven op het wegdek, kunnen via de berm of afspoeling door regenwater terechtkomen in het oppervlaktewater. Op deze manier belandt naar schatting jaarlijks 250 ton rubber deeltjes in Vlaamse wateren. Dat is aanzienlijk meer dan de hoeveelheid bij huishoudelijk afvalwater.

Reactie van minister Demir
Microplastics zijn wereldwijd een grote uitdaging, zegt minister Demir naar aanleiding van het onderzoek. “Dat is in Vlaanderen niet anders en ook niet meer dan in de rest van Europa, zo blijkt.” Zij noemt de lage tot zelfs verwaarloosbare milieurisico’s een goede zaak, evenals het hoge verwijderingsrendement van rwzi’s.

Volgens de Vlaamse minister blijkt uit de impact van bandenslijtage dat de eenzijdige focus van sommigen op de industrie onterecht is. “Microplastics worden door ons allemaal, van huishoudens over transport tot de industrie, veroorzaakt. Dat wil zeggen dat we in de vervolgstappen ook in het beleid op al die verschillende sectoren moeten inzetten. Zonder dit onderzoek hadden we dat niet zo helder geweten.” Demir bespreekt het rapport in de bevoegde commissie van het Vlaams Parlement en gaat daarna vervolgstappen bepalen.

Highlights Vlaams onderzoek microplasticsHighlights van het onderzoek naar plastic vervuiling in Vlaanderen I Bron: onderzoeksrapport


MEER INFORMATIE
Toelichting door VMM
Onderzoeksrapport 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Ik verbaas me over deze suggestie. Mij komt het voorstel van Hans Middendorp over als een motie van wantrouwen naar de kiezers en naar de huidige gekozenen in de waterschappen. Een door de kiezers uit verschillende lijsten gekozen bestuur vertegenwoordigt toch per definitie de maatschappelijke belangen? Verstroping van de besluitvorming door een adviescommissie in te voeren die uit vertegenwoordigers van allerlei belangengroepen bestaat, levert geen meerwaarde.
Het is aan het ambtelijk apparaat en de bestuurders van het waterschap om, net zoals bij een gemeente of provincie, de verschillende maatschappelijke belangen bij de voorbereiding en de besluitvorming te betrekken. Daartoe zal men met al die belangengroepen contacten onderhouden, zoals nu ook al gebeurt. Maar dat is iets anders dan elke keer verplicht advies te moeten vragen. De door mij om zijn deskundigheid gewaardeerde AWP zou dit voorstel echt nog eens moeten heroverwegen.
Groet, Piet Oudega (HHNK, PvdA)
Hallo Hans, hele goede gedachte. Ik denk dat de geborgde zetels door hun sterke eigenbelang zorgen voor een veel te behoudend waterschap waar innovatie nauwelijks een kans krijgt. Daarbij weten ze het altijd zo te draaien dat de kosten niet eerlijk worden verdeeld en daarvan is de burger de dupe. Al met al denk ik dat een geheel gekozen bestuur sneller en beter tot besluitvorming kan komen en dat er een hoop bestuurlijke drukte kan worden voorkomen.
Een adviescommissie met alle belangengroepen is dan beter.
groet, Fokke
Dag Hans: ik deel je gedachtengang. Er is één nadeel. Het draagt weer bij aan de ‘bestuurlijke drukte’ waar we allemaal last van hebben. Ik vind de optie waarbij geborgden een kwaliteitszetel krijgen, met een maximum van drie per waterschap, daarom ook een aantrekkelijke optie.
Groet van Adriaan
Citaat: 'De Unie wijst erop dat de waterschappen komend jaar meer dan ooit tevoren investeren in veilige dijken en in schoon en voldoende water: 1,8 miljard euro.' Maar de Unie 'vergeet' te melden dat deze 1,8 miljard de opbrengst is van de Watersysteemheffing voor alle waterschappen samen. Dat is dus niet *extra* geld, maar reguliere financiering van droge voeten en schoon water. Het is mooi om dit geld voor de kerntaken van de waterschappen te labelen als een klimaatbeheer, maar er blijft dus extra geld nodig om, zoals de Unie stelt: "Er is wel extra rijksgeld voor decentrale overheden nodig om Nederland versneld aan te passen aan weersextremen."
Het pleidooi van VNG, IPO en Unie voor 1,8 miljard euro voor uitvoering van het Klimaatakkoord (2022-2024) is niet gehonoreerd. Maar als het Rijk de kosten voor klimaatadaptatie niet wil betalen, dan zit er voor de waterschappen niets anders op om naast de watersysteemheffing een aparte klimaatadaptatie-heffing in te voeren. Een heffing van 2 tientjes voor alle tien miljoen huishoudens in Nederland levert 200 miljoen per jaar op. Over drie jaar is dat 600 miljoen en dat is precies één-derde van het bedrag van 1,8 miljard dat VNG, IPO en Unie samen vragen. Zo eenvoudig kan het zijn.
Er wordt 6,7 miljard euro uitgetrokken voor klimaat en het deltaprogramma zoetwater krijgt 100 miljoen. Dat is dus ongeveer 1,5% van dit enorme bedrag. Verder is in 2018 besloten om het Deltafonds uit te breiden van het wegwerken van de achterstand in het onderhoud van dijken naar wateroverlast door klimaatverandering. En nu moet er volgens de deltacommissaris 800 miljoen bij. Wie kan dit balletje-balletje nog volgen? Volgens mij komt het deltaprogramma dus nog steeds structureel geld tekort. Enige journalistieke duiding is wel op z'n plaats!

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.