De druk op de drinkwatervoorziening is zo groot, dat het niet meer altijd vanzelfsprekend is dat inwoners en bedrijven in Overijssel drinkwater krijgen. Dat schrijft drinkwaterbedrijf Vitens aan Gedeputeerde Staten van de provincie. De brief is een noodkreet. Het drinkwaterbedrijf doet een dringende oproep aan de provincie om ‘alles op alles te zetten’ om het huidige tekort aan drinkwaterbronnen op te lossen en het belang van drinkwatervoorziening voorop te stellen.

Gedeputeerde Staten erkennen in een eind december opgestelde reactie dat er een ‘mismatch is tussen vraag en aanbod’ en nodigen het drinkwaterbedrijf uit om op korte termijn naar een noodoplossing te zoeken. “Daarbij valt bijvoorbeeld te denken aan maatregelen om de piekbelasting te verlagen, de verlaging van de export uit of de verhoging van de import naar Overijssel. Ook de mogelijkheden om water van een lagere kwaliteit, zoals oppervlaktewater, via zuivering in te zetten kan onderdeel van een noodvoorziening uitmaken. Onconventionele oplossingen zijn bespreekbaar.”

Het drinkwaterbedrijf kampt enerzijds met een tekort aan ‘inzetbare winvergunningen’ en heeft anderzijds te maken met een autonome groei van de vraag naar drinkwater. Een vraag die, schrijft het drinkwaterbedrijf, nog eens sterk zal toenemen als er in de komende tien jaar invulling wordt gegeven aan de ‘enorme woningbouwopgave in Overijssel’ met alleen al in de regio Zwolle 80.000 woningen extra. 

De druk op de leveringszekerheid is in 2018, 2019 de 2020 duidelijk geworden. Vitens heeft in die drie droge jaren meer drinkwater moeten leveren dan ooit en moest daarvoor regelmatig vergunningen overschrijden. Het drinkwaterbedrijf voorziet dat de levering van drinkwater steeds problematischer wordt, ook nu de knelpunten in de infrastructuur door het bedrijf op orde zijn gebracht waardoor deze 'robuuster en flexibeler' is. De mogelijkheden om water te winnen (vergunningen) kunnen de groei in drinkwatergebruik niet bijhouden, schrijft het bedrijf. Nu al kan het drinkwaterbedrijf aanvragen voor drinkwaterlevering niet meer altijd honoreren.

Belangenafweging
Vitens spreekt de provincie aan op haar zorgplicht en roept haar op om in de belangenafweging rondom vergunningen de drinkwaterwinning het zwaarst te laten wegen. Het drinkwaterbedrijf wijst er daarbij op dat gebruik van bestaande winvergunningen worden geblokkeerd op grond van andere belangen en regelgeving. “Wij constateren dat in de complexiteit van alle opgaven, afwegingen en belangen, het systeem vastgedraaid lijkt te zijn. Met regelmaat moet Vitens aantonen dat de drinkwatervoorziening geen 'significante effecten' heeft op andere belangen, terwijl dit juridisch gezien niet (altijd) noodzakelijk is”, aldus de door topman Jelle Hannema ondertekende brief.  

Ook de zoektocht naar nieuwe winningen en de bijbehorende processen en procedures duren te lang om tijdig oplossing te bieden, schrijft Vitens. “Goed voorbeeld hiervan is de 'Zoektocht Twente', die al loopt sinds de brand bij Vredestein in 2003 en tot op heden nog geen nieuwe drinkwaterwinning heeft opgeleverd.”

Het drinkwaterbedrijf toont begrip voor de grote opgaven (Natura 2000, transities landbouw, energie en watersysteem) waar de provincie mee te maken heeft en spreekt waardering uit voor de ingezette samenwerking in de Adaptieve Strategie Drinkwatervoorziening, maar laat ook doorschemeren dat het een optie is om naar de rechter te stappen als aan drinkwatervoorziening in conflictsituaties niet het juiste belang wordt toegekend. “Om scherpte te creëren in de vraag wat de rangorde in regelgeving is.”

Golden bullet
Gedeputeerde Staten zijn het er mee eens dat processen in de drinkwatervoorziening lang duren, zo schrijven ze. Maar de provincie heeft geen 'golden bullet' tot haar beschikking om tot een oplossing te komen, aldus het college. 

Naast de uitnodiging om gezamenlijk een noodvoorziening voor de korte termijn op te stellen, gaat het college van Gedeputeerde Staten ook in op oplossingen voor de middellange en lange termijn. Zo wordt er met het vrijmaken van extra capaciteit prioriteit gegeven aan uitbreiding van de vergunning van de bestaande reserveringen Bruchterveld en Koppelerwaard, schrijven ze. Maar ook geven de bestuurders aan dat ‘het gebruik van de reserveringen en uitbreiding van winningen intensieve gebiedsprocessen vragen’ en vragen daarom ook de inzet van Vitens. 

Voor de langere termijn zetten Gedeputeerde Staten in op innovaties en nieuwe typen winningen. Zo verkent de provincie de mogelijkheid om het door Vitens ontwikkelde waterwinningsconcept ‘De Eeuwige Bron’ in de Sallandse Heuvelrug tot uitvoering te gaan brengen.

 

MEER INFORMATIE
Brief Vitens en reactie Gedeputeerde Staten

H2O artikel over Vitens-concept De Eeuwige Bron 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Kaspar Groot Kormeli · 8 months ago
    We profileren ons wereldwijd als waterland, hebben de grootste rivieren van Europa door ons land lopen, we zitten vol met de meest innovatieve watertechnologie leveranciers van de wereld en staan aan alle kanten (tot boven ons hoofd) in het water. Dat wij als een van de modernste en rijkste landen in de wereld nog dit soort berichten nodig hebben om de maatschappij wakker te schudden is schrijnend.
    Er is geen enkel gebrek aan water in Nederland, noch aan technologie en bedrijven (waarvan Twente een aantal van de beste heeft) om dit zelf gecreëerde probleem op te lossen. Het enige dat ontbreekt is (politieke) daadkracht en visie om duurzame waterkringlopen te maken, nieuwe bronnen te vinden, te hergebruiken en valoriseren, met innovatieve en klassieke technologieën en eigen bedrijven. Maar als het allemaal, ook lekker Nederlands, niets mag kostten, dan is dit het zoveelste onderwerp waar we als braafste jongetje voorin de klas zitten, maar eigenlijk alleen maar dikke onvoldoendes halen.
    Ik zie deze berichten al jarenlang elke nieuwe lente/zomer in alle (vak)bladen staan; het is onwil en niet onbekwaamheid dat ze blijven. BV Nederland staat te popelen om deze, en andere dossiers op te lossen met de mooiste innovatieve technologieën en nieuwe business modellen. Wanneer we de knop omzetten van "kan niet" naar "wil wel" dan zijn wij binnen no time echt het wereldwijde watertechnologie toonbeeld dat we nu al internationaal pretenderen te zijn.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het is mijn ervaring dat als je de dikke stengels onder een knoop op zeg 30 cm hoogte afknipt, de stengel opvult met paar procentige glyfosaat, alles in de directe omgeving aan plant mee gaat. Je dood dan via de wortel ipv het blad en er naast spuiten...
Heet water, electrocutie, afdekken, allemaal leuk, maar beperkt effectief en mega duur.
Over zulke grote hoeveelheden gif hebben we het nou ook weer niet......
De zeespiegelstijging is onder de 20 cm per eeuw.
Er is geen reden aan te nemen dat hier een versnelling in gaande is. Artikel lijkt iets verergering te suggereren. Dat lijkt dan dus niet zo.
Oprukkend zout blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt, geen reden tot paniek.
Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!