secundair logo knw 1

Ontwerp Zeelandia: superdelta scenario

Met ‘provocatieve’ ontwerpen hebben stedenbouwers, landschapsarchitecten en ingenieurs van vijftien bureaus toekomststrategieën ontwikkeld voor vijf regio’s in Nederland. De plannen moeten aansporen tot een gedurfde langetermijnplanning voor de delta, schetsen de initiatiefnemers. “Het is tijd om over zulke drastische ingrepen na te denken.”

Het programma is een initiatief van de Delta Urbanism groep van faculteit Bouwkunde van de TU Delft. In de alliantie ‘Resilient Delta’ hebben zich naast onderzoekers van de TU Delft, deskundigen van onder meer Deltares, Erasmus Universiteit Rotterdam, Wageningen Universiteit, PBL, IHE en ingenieursbureaus verzameld. Vijf teams ontwikkelden visies voor vijf regio’s: Zeeland, Limburg, stad en haven van Rotterdam, polders in Midden-Delfland en het rivierengebied van de Waal.

De teams kregen de opdracht een ontwerp te maken waarin rekening wordt gehouden met 2 tot 3 meter zeespiegelstijging. Er is daarbij nagedacht over wonen, zoetwatervoorraden, energieopwekking, infrastructurele aanpassingen, ecologische en economische gevolgen. Door uiteenlopende deskundigheid en expertise samen te brengen zet de alliantie in op een andere manier van ontwerpen. “De combinatie van ontwerpend onderzoek en een fysieke systeemanalyse biedt kansen”, stelt Ellen Tromp, programmamanager bij Deltares en mede-initiatiefnemer van het programma.

In de vijf visies komen de ontwerpteams tot vergaande plannen. “Een provocatief voorstel brengt mensen buiten hun comfortzone,” aldus Fransje Hooimeijer, universitair hoofddocent Delta Urbanism. “Dat dwingt je anders na te denken over je eigen discipline. Extreme ontwerpen zijn soms nodig om tot realistische oplossingen te komen.”

De ontwerpen zijn te zien tijdens de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam tot 13 november.

De vijf ontwerpen in een notendop:

1. Zeelandia
In de visie is gekeken naar: zoet & zout, ecologie, overstromingen, verzilting, landbouw, energietransitie en transport. Scenario Zeewaart creëert voor de kust van Zeeland een groot valmeer dat het land beschermt en ook energie helpt opwekken. Ook is er een Superdelta scenario ontworpen waarin juist ruimte wordt gegeven aan het water en de zee ons land kan penetreren tot aan de Duitse grens. Team: Studio Hartzema, Feddes-Olthof and Witteveen & Bos

2. Rotterdam als sponsstad
Aandacht voor: zoet & zout, ecologie, verstedelijking, kustverdediging en de haven. Rotterdam wordt een sponsstad met een eigen zoetwatervoorraad doordat de Maas een zoet binnenmeer wordt. Het opgevangen regenwater kan plaatselijk in de stad worden gebufferd. Dat maakt dat de stad kan voorzien in de eigen waterbehoefte. De haven valt buiten de ring en wordt geheel in de bestaande traditie in de toekomst opgehoogd om de economische motor blijvend te laten draaien. Team: Urbanisten, Lola, Royal HaskoningDHV

3. Midden-Delfland als Nationaal Productief National Park
Overstromingen als gevolg van neerslag en debiet en verstedelijking zijn de aandachtspunten met als centrale vraag: hoe kan de verstedelijkingsdoelstelling fungeren als katalysator voor een veerkrachtig watersysteem? Het ontwerpteam ziet Delfland als een Nationaal Productief Park met een vereenvoudigd watersysteem met minder dijken, pompen en sluizen, met kansen voor het vergroten van de biodiversiteit, het leveren van grondstoffen zoals hout en voedsel en biedt een oplossing tegen wateroverlast, bodemdaling en dreigende verzilting. Team: Zus, Flux en Sweco

4. Limburg: in de haarvaten van de Delta
Hoe kan de geulvallei in Limburg beter water vasthouden om overstroming bij extreme neerslag te voorkomen? Trefwoorden: droogte, overstromingen, demografie, verstedelijking. In het ontwerp wordt het hele landschap weer als spons ingericht met traditionele graften en bossen. Ook belicht het ontwerp veranderingen in het landschap die nodig zijn om het productiever te maken, bijvoorbeeld voor het opslaan van CO2. Team: Defacto, Vista and Arcadis

5. Het rivierengebied, de Waal: Breakthrough!
Het ontwerpteam richtte zich op de volgende onderzoeksvraag: hoe kunnen verschillende vormen van transport en de strategische drinkwatervoorziening in rivieren samenvallen met andere functies langs de rivier (landbouw, industrie, recreatie enz.)? De uitkomst is ‘een extreem scenario’; op de lange termijn zal het watersysteem met dijken en Deltawerken niet volstaan, aldus de ontwerpers. Uiteindelijk zal de onvermijdelijke systeemcrash plaatsvinden: het riviersysteem zal terugkeren naar zijn natuurlijke stroom in een open route tussen achterland en zee. "Het enige dat we kunnen doen is het begeleiden van deze 'crash'."

Het ontwerp bevat evacuatiescenario’s, terugtrekstrategieën en manieren voor heropbouw waarin we opnieuw leren leven met de seizoenen en de dynamiek van het natuurlijke systeem, bijvoorbeeld op 'zandige eilanden in seizoenshuizen'. Team: Fabrications, BoschSlabbers, Tauw

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Geheel eens met de reactie van dhr. Peters. "Natuur is leuk", maar even niet als het de landbouw in de weg zit. Dan poetsen we het weg als lastig (kleine snippers??) of ongewenst. Gemiste kans want, afgezien de intrinsieke verantwoording die de overheid en haar burgers heeft voor het behoud van onze natuur is het ook van groot belang voor drinkwater, economie (recreatie/vestigingsklimaat), wetenschap en het welbevinden van miljoenen mensen. En dat poets je niet weg tegen de marginale landbouw- en visserijbelangen. 
Ik vond het regeerakkoord een verademing na jaren waarin de werkende meerderheid de hobbies van allerlei clubs betaalde. Als kostwinner betaalde ik sowieso elke maand al een flinke boete. Er is in het hele akkoord toch ook geen enkele veroordeling te lezen voor mensen die vrijwillig kiezen "groen" te leven? Als je dat wilt, ben je toch vrij daarin?
Passende citaten: "Er wordt ingezet op: Een nieuwe, regio-specifieke derogatie van de Nitraatrichtlijn (gebaseerd op gemeten waterkwaliteit zoals in andere landen). En nog een: Daarvoor worden voor natuur, waterkwaliteit, klimaat en luchtverontreiniging waar mogelijk bedrijfsspecifieke emissiedoelen geformuleerd." Wat zijn dat voor criteria? In welke regio's moet dan worden gemeten en waar en bij welke bedrijven passen we dan welke criteria toe? Wie gaat al die gegevens verzamelen en al die metingen desgewenst opnieuw doen? Hoe lang gaat dat duren en hoeveel vervuiling moeten we dan nog toestaan?  En waar slaat 'waar mogelijk' op? We weten toch allang welke industriële vervuiling er is, waar die zich bevindt, en er is toch een kaderrichtlijn water? Dit gaat inderdaad over een ander land. Een ongewenst land.
Tja Jos, Nederland weer van “ons”. Het lijkt mij dat er verschillende “ons” zijn. In veel herken ik mij niet. Kennelijk behoor ik tot een ander “ons”. De “plannen”, ik word er nogal verdrietig van. Ik heb veel bewondering voor jou strijd en lees jouw publicaties graag.
Ik zal nader onderzoek doen naar de feitelijke cijfers die hierbij horen Dit weet ik wel dat mn veelal graslanden die grenzen aan Natura-2000 gebieden vrijwel 100% vrij zijn van toepassing chemische gewasbeschermingsmiddelen. Deze ondernemers moeten zoiets via loonwerkers laten uitvoeren en dat zijn relatief hoge kosten EN zij hebben weinig problemen met wat kruiden in get gras. Uitgezonderd wel daar waar distelvelden jaren zijn gekweekt door onzorgvuldig natuurbeheer!