Met ‘provocatieve’ ontwerpen hebben stedenbouwers, landschapsarchitecten en ingenieurs van vijftien bureaus toekomststrategieën ontwikkeld voor vijf regio’s in Nederland. De plannen moeten aansporen tot een gedurfde langetermijnplanning voor de delta, schetsen de initiatiefnemers. “Het is tijd om over zulke drastische ingrepen na te denken.”

Het programma is een initiatief van de Delta Urbanism groep van faculteit Bouwkunde van de TU Delft. In de alliantie ‘Resilient Delta’ hebben zich naast onderzoekers van de TU Delft, deskundigen van onder meer Deltares, Erasmus Universiteit Rotterdam, Wageningen Universiteit, PBL, IHE en ingenieursbureaus verzameld. Vijf teams ontwikkelden visies voor vijf regio’s: Zeeland, Limburg, stad en haven van Rotterdam, polders in Midden-Delfland en het rivierengebied van de Waal.

De teams kregen de opdracht een ontwerp te maken waarin rekening wordt gehouden met 2 tot 3 meter zeespiegelstijging. Er is daarbij nagedacht over wonen, zoetwatervoorraden, energieopwekking, infrastructurele aanpassingen, ecologische en economische gevolgen. Door uiteenlopende deskundigheid en expertise samen te brengen zet de alliantie in op een andere manier van ontwerpen. “De combinatie van ontwerpend onderzoek en een fysieke systeemanalyse biedt kansen”, stelt Ellen Tromp, programmamanager bij Deltares en mede-initiatiefnemer van het programma.

In de vijf visies komen de ontwerpteams tot vergaande plannen. “Een provocatief voorstel brengt mensen buiten hun comfortzone,” aldus Fransje Hooimeijer, universitair hoofddocent Delta Urbanism. “Dat dwingt je anders na te denken over je eigen discipline. Extreme ontwerpen zijn soms nodig om tot realistische oplossingen te komen.”

De ontwerpen zijn te zien tijdens de Internationale Architectuur Biënnale in Rotterdam tot 13 november.

De vijf ontwerpen in een notendop:

1. Zeelandia
In de visie is gekeken naar: zoet & zout, ecologie, overstromingen, verzilting, landbouw, energietransitie en transport. Scenario Zeewaart creëert voor de kust van Zeeland een groot valmeer dat het land beschermt en ook energie helpt opwekken. Ook is er een Superdelta scenario ontworpen waarin juist ruimte wordt gegeven aan het water en de zee ons land kan penetreren tot aan de Duitse grens. Team: Studio Hartzema, Feddes-Olthof and Witteveen & Bos

2. Rotterdam als sponsstad
Aandacht voor: zoet & zout, ecologie, verstedelijking, kustverdediging en de haven. Rotterdam wordt een sponsstad met een eigen zoetwatervoorraad doordat de Maas een zoet binnenmeer wordt. Het opgevangen regenwater kan plaatselijk in de stad worden gebufferd. Dat maakt dat de stad kan voorzien in de eigen waterbehoefte. De haven valt buiten de ring en wordt geheel in de bestaande traditie in de toekomst opgehoogd om de economische motor blijvend te laten draaien. Team: Urbanisten, Lola, Royal HaskoningDHV

3. Midden-Delfland als Nationaal Productief National Park
Overstromingen als gevolg van neerslag en debiet en verstedelijking zijn de aandachtspunten met als centrale vraag: hoe kan de verstedelijkingsdoelstelling fungeren als katalysator voor een veerkrachtig watersysteem? Het ontwerpteam ziet Delfland als een Nationaal Productief Park met een vereenvoudigd watersysteem met minder dijken, pompen en sluizen, met kansen voor het vergroten van de biodiversiteit, het leveren van grondstoffen zoals hout en voedsel en biedt een oplossing tegen wateroverlast, bodemdaling en dreigende verzilting. Team: Zus, Flux en Sweco

4. Limburg: in de haarvaten van de Delta
Hoe kan de geulvallei in Limburg beter water vasthouden om overstroming bij extreme neerslag te voorkomen? Trefwoorden: droogte, overstromingen, demografie, verstedelijking. In het ontwerp wordt het hele landschap weer als spons ingericht met traditionele graften en bossen. Ook belicht het ontwerp veranderingen in het landschap die nodig zijn om het productiever te maken, bijvoorbeeld voor het opslaan van CO2. Team: Defacto, Vista and Arcadis

5. Het rivierengebied, de Waal: Breakthrough!
Het ontwerpteam richtte zich op de volgende onderzoeksvraag: hoe kunnen verschillende vormen van transport en de strategische drinkwatervoorziening in rivieren samenvallen met andere functies langs de rivier (landbouw, industrie, recreatie enz.)? De uitkomst is ‘een extreem scenario’; op de lange termijn zal het watersysteem met dijken en Deltawerken niet volstaan, aldus de ontwerpers. Uiteindelijk zal de onvermijdelijke systeemcrash plaatsvinden: het riviersysteem zal terugkeren naar zijn natuurlijke stroom in een open route tussen achterland en zee. "Het enige dat we kunnen doen is het begeleiden van deze 'crash'."

Het ontwerp bevat evacuatiescenario’s, terugtrekstrategieën en manieren voor heropbouw waarin we opnieuw leren leven met de seizoenen en de dynamiek van het natuurlijke systeem, bijvoorbeeld op 'zandige eilanden in seizoenshuizen'. Team: Fabrications, BoschSlabbers, Tauw

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!