0
0
0
s2sdefault

Hoe ziet Nederland en het waterbeheer eruit als de zeespiegel stijgt met 2 tot 4 meter? Het is niet duidelijk, er zijn meerdere mogelijkheden om een grote en snelle zeespiegelstijging het hoofd te bieden. Op verzoek van de deltacommissaris Peter Glas hebben onderzoekers mogelijkheden op een rij gezet. Ze komen tot vier oplossingsrichtingen, die alle tot gevolg hebben dat Nederland er heel anders uit gaat zien.

Technisch is er veel mogelijk maar in alle gevallen zullen grote inspanningen nodig zijn naarmate de zeespiegel verder stijgt, stellen de onderzoekers. Beperkingen komen vooral voort uit beschikbaarheid van resources (zoals zand), ruimte, maatschappelijk draagvlak en kosten. Ook de benodigde tijd voor planning en implementatie van maatregelen legt beperkingen op.

De vier oplossingsrichtingen gaan in feite over de vraag of we bij een zeer hoge zeespiegelstijging de kustlijn vasthouden of verplaatsen in zeewaartse of landwaartse richting, schrijven de onderzoekers. Het zal er in de praktijk op neerkomen dat wordt ingezet op een combinatie van oplossingen.

De noodzaak tot het onderzoek is onderstreept door het vorige maand verschenen IPCC-onderzoek over de zeespiegelstijging. Daaruit blijkt dat de zeespiegelstijging steeds sneller verloopt, omdat gletsjers en poolijs flink aan massa verliezen. In een ongunstig klimaatscenario van het VN-panel (RCP8.5) waarbij broeikasemissies sterk toenemen, is de zeespiegel tussen de 60 tot 110 centimeter (gemiddelde van 84 centimeter) hoger in 2100. Dat is 10 centimeter meer dan eerder werd verwacht.

Beschermen
In de door Deltares geschreven studie om Nederland te beschermen tegen extreme zeespiegelstijging, liggen twee aan de vier oplossingsrichtingen die in de studie worden uitgewerkt, dicht bij de huidige strategie: ze worden ‘beschermen gesloten’ en ‘beschermen open’ genoemd. De experts vullen deze oplossingen in met harde of zachte maatregelen, zoals keringen, zandsuppletie of wetlands. Er zal in deze aanpak steeds meer ruimte nodig zijn voor de keringen en het bergen en afvoeren van rivierwater. In de gesloten variant worden rivierarmen afgesloten, in de open invulling blijven rivieren in verbinding met de zee.

In de derde oplossingsrichting (‘zeewaarts’) kiezen de experts voor nieuw land in zee om de delta te beschermen tegen de gevolgen van de zeespiegelstijging. De bestaande eilanden worden onderdeel van een nieuwe gesloten kustlijn. Deze variant vergt veel zand.

De vierde variant wordt ‘meebewegen’ genoemd, waarbij als antwoord op het stijgende zeewater wordt gekozen voor ‘water- of zouttolerant landgebruik’ in combinatie met ophoging van land en migratie. ‘Meebewegen’ is kansrijk in gebieden met een hoog sedimentgehalte (Eems Dollard, Westerschelde).

Kiezen
Kiezen tussen deze oplossingsrichtingen is nu nog niet aan de orde, er is nog tijd voor nader onderzoek en uitwerking, schrijven de onderzoekers. “Maar om toekomstige opties open te houden is op de korte termijn nader onderzoek nodig, moeten experimenten worden gestart en voorbereidende maatregelen genomen.”

De onderzoekers bevelen de deltacommissaris daarbij aan om te denken vanuit een toekomstige eindsituatie (backcasting) en niet vanuit de huidige situatie (forecasting), zoals nu gebruikelijk is. Die strategie is voor zeer grote veranderingen lastig, schrijven de onderzoekers.

Met een duidelijke stip op de horizon kan ook voorkomen worden dat er verkeerde (planologische) beslissingen worden genomen, zoals het plaatsen van niet-verwijderbare windmolens in zee op locaties waar in de toekomst mogelijk eilanden moeten komen of bouwprojecten in laaggelegen gebieden (Randstad, uiterwaarden) nabij waterkeringen, waardoor mogelijkheden voor uitbreiden van keringen of ruimte voor de rivier niet mogelijk is.

 

VERKENNING
De door Deltares geschreven studie is een inventarisatie van lange termijn oplossingsrichtingen voor versnelde zeespiegelstijging, schrijft de deltacommissaris. Het onderzoek is onderdeel van het dit jaar gestarte kennisprogramma Zeespiegelstijging, dat belangrijke ‘beslis-informatie’ moet leveren voor herijking van het Deltaprogramma. Die bijstelling gebeurt elke zes jaar.
De onderzoekers, experts op het gebied van deltatechnologie en -beheer, noemen de studie 'een verkenning, een gedachtenexperiment'. Ze zijn verbonden aan onderzoeksinstituut Deltares, TU Delft, Vrije Universiteit Amsterdam, Universiteit Utrecht, Universiteit Twente en Wageningen Universiteit en het Planbureau van de Leefomgeving.
Het zogeheten kernteam bestaat uit Jeroen Aerts (IVM-VU/Deltares), Bas Jonkman, Stefan Aarninkhof (TU Delft), Hans Middelkoop, Maarten Kleinhans (Universiteit Utrecht), Marjolijn Haasnoot (Universiteit Utrecht/Deltares), Jaap Kwadijk (Universiteit Twente/Deltares), Katrien Termeer en Bram Bregman (Wageningen Universiteit).
 

MEER INFORMATIE
Verkenning Deltares strategieën voor adaptatie aan hoge en versnelde zeespiegelstijging
H2O actueel: IPCC: stijging van zeespiegel gaat steeds sneller 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Eens met insteek van Hans Middendorp. Droge voeten is geen vanzelfsprekendheid meer en verhogen van de waterschapslasten ligt voor de hand. Ook al gaat het om wateroverlast op straat; het watersysteem is immers een geheel. Waterschappen moeten m.i. wel veel vroeger betrokken worden bij strategische planvorming rond woningbouw e.d. zodat problemen met wateroverlast (en ook verdroging) vooraf beter voorkomen kunnen worden.
Heel bijzonder dat de Unie van Waterschappen om extra geld vraagt aan het Rijk voor klimaatadaptatie, terwijl de waterschappen juist hun onafhankelijkheid koesteren en ook hun eigen belasting heffen. Klimaatadaptatie is vooral waterbeheer, waarin ook hemelwateroverlast en verdroging structureel een plek moeten krijgen. Financiële dekking voor klimaatadaptieve maatregelen komt dan logischerwijs uit een opslag op de bestaande watersysteemheffing, of uit een nieuwe klimaatheffing door de waterschappen.
Hulde! We zijn op weg naar een waterbewuste samenleving daar ben ik van overtuigd. Het zal op alle schalen en niveaus moeten. Maar ik maak me zorgen, maak me druk maar vegeet niet te spelen. Ook Leonardo da Vinci raakte zo geinteresseerd in water omdat de problemen in zijn tijd met water heel groot waren en economieen (gemeenschappen in vrede) er aan ten over konden gaan. Maar toch speels volhouden. Ik ga sneeuw verzamelen met de kleinkinderen, misschien wel sneeuw maken. De mens moet blijven geloven dat hij inventief is en optimistisch mag zijn.
Er kan toch ook kanalen gegraven worden naar de Dode zee en of Sahara.
Ik zou videocamera's plaatsen in het zicht en verdekt opgesteld.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.