Betonfabriek Struyk Verwo wordt verplaatst uit de uiterwaarden bij Westervoort om de IJssel meer ruimte te geven. De verhuizing van het bedrijf kost minstens 3 miljoen euro en is onderdeel van het veelomvattende project Rivierklimaatpark IJsselpoort, waar 10 jaar voorbereiding aan voorafging.
Eind juli kwam er bestuurlijk groen licht voor alle plannen in een voorkeursalternatief in dit project. Het gaat om een optelsom van maatregelen om tussen Westervoort en Rheden de rivier meer ruimte te geven bij hoog én laag water, plus verbetering van de bevaarbaarheid voor de binnenvaart, versterking van de riviernatuur en meer wandel- en fietsmogelijkheden.
Het project beslaat de eerste 14 kilometer van het stroomgebied van de IJssel. De verwijdering van obstakels in uiterwaarden moet in dit gebied leiden tot een kleine 10 centimeter waterstandsdaling bij hoogwater, zodat de veiligheid van de IJssel toeneemt.
Betonfabriek en hotel
De uitplaatsing van de betonfabriek bij Westervoort gaat gepaard met het dempen van een havenarm naar de IJssel. Die haveningang is verzand en wordt al jaren niet meer gebruikt door de betonfabriek. Voor de scheepvaart op de IJssel is de haveningang een obstakel, omdat deze leidt tot verzanding van de vaargeul.
Over de herinrichting van het buitendijkse terrein van de in 1987 gesloten steenfabriek De Groot in Rheden is ook overeenstemming. Van het terrein mag een derde (1 hectare) worden ontwikkeld tot hotel. Hoewel er een verbod geldt voor bouwen in de uiterwaarden, maakt Rijkswaterstaat hiervoor een uitzondering.
Natuurvriendelijke oevers
De IJssel is tussen Westervoort en Rheden smal en vrijwel volledig vastgelegd in keien en kribben. Over een afstand van vijf kilometer rivieroever worden de stenen weggehaald om ze weer in de oorspronkelijke staat terug te brengen. Deze natuurvriendelijke oevers worden als eerste aangelegd, want ze zijn onderdeel van de Kaderrichtlijn Water. Voor KRW-maatregelen geldt een Europese deadline van december 2027.
Er komen nieuwe wandelpaden in het gebied die de mogelijkheid bieden om dicht bij de IJssel te zijn. Ook komen er uitzichtplekken, waar wandelaars en fietsers kunnen uitkijken op het rivierlandschap.
Natuurmonumenten is eigenaar van de Velperwaard en de Koppenwaard. In beide uiterwaarden wordt het ooibos uitgebreid (tot in totaal 25 hectare) en worden poelen aangelegd voor de kamsalamander.
Gemeenten betalen mee
Voor de uitvoering van Rivierklimaatpark IJsselpoort is 65 miljoen euro beschikbaar. Dat bedrag is begroot in het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. Het wordt bij elkaar gebracht door het Deltafonds van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (25,8 miljoen), het Mobiliteitsfonds voor de scheepvaart (8,3 miljoen), Rijkswaterstaat via de Kaderrichtlijn Water (6,2 miljoen) en de provincie Gelderland (14,4 miljoen). De gemeenten Arnhem, Rheden, Zevenaar en Westervoort leggen gezamenlijk 3,5 miljoen euro bij en Natuurmonumenten 180.000 euro.
Uit het project is de aanleg van twee nevengeulen geschrapt: bij Westervoort en bij Lathum in de Koppenwaard. Ook is het niet gelukt om de oude in onbruik geraakte scheepshelling bij Arnhem onderdeel te maken van het project Rivierklimaatpark IJsselpoort. De gemeente Arnhem denkt nog na over de herontwikkeling van deze plek.
