De temperatuur van het zeewater wereldwijd was in juli niet eerder zo hoog in deze periode van het jaar. Buiten de poolgebieden lag de gemiddelde temperatuur van het zeeoppervlak rond de 21 graden. Het uitzonderlijk warme zeewater kan de komende maanden gevolgen hebben voor het weer en heeft nu al invloed op mariene ecosystemen.
Dat blijkt uit gegevens van de Europese klimaatdienst Copernicus. De gemiddelde temperatuur van het zeeoppervlak buiten de poolgebieden bereikte in juli een record voor deze maand. Ook langs de Atlantische kust en in het westelijke deel van de Middellandse Zee werden recordhoge temperaturen gemeten.
Ook de Noordzee is uitzonderlijk warm. Voor de Nederlandse kust werd deze zomer langdurig een hittegolf in zee gemeten. Volgens Copernicus liggen de temperaturen van het zeewater wereldwijd al enkele jaren duidelijk boven het langjarig gemiddelde.
De warmte in de oceanen kan ook gevolgen hebben voor het weer op het land. Warm zeewater zorgt voor meer verdamping, waardoor meer waterdamp in de atmosfeer terechtkomt. Volgens KNMI-meteoroloog Rob Groenland kan dat in Nederland in het najaar en de winter bijdragen aan meer neerslag. Ook kunnen winterstormen mogelijk heftiger uitpakken. Elders in de wereld kan het warme oceaanwater bijdragen aan zwaardere tropische cyclonen.
Koraal
De hoge watertemperaturen hebben daarnaast gevolgen voor het zeeleven. Oceanograaf Sjoerd Groeskamp van het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) wijst erop dat vissen naar andere gebieden trekken, waardoor ecosystemen veranderen. Koralen kunnen zich niet verplaatsen en zijn kwetsbaar voor de hoge temperaturen.
Ook kan warm oppervlaktewater de menging met kouder water in diepere lagen verminderen. Daardoor kan minder zuurstof beschikbaar zijn. Verzuring vormt daarnaast een probleem voor organismen die kalk nodig hebben, waaronder koralen, oesters en mosselen.
Volgens het KNMI spelen meerdere factoren een rol bij de uitzonderlijk hoge temperaturen. Naast klimaatverandering gaat het om El Niño en een toename van de hoeveelheid zonnestraling die het oceaanoppervlak bereikt. Door maatregelen tegen luchtvervuiling bevinden zich minder sulfaat-aerosolen in de atmosfeer. Deze deeltjes weerkaatsen een deel van het zonlicht; wanneer er minder van aanwezig zijn, kan meer zonnestraling het zeeoppervlak bereiken.
Copernicus meldde eerder deze zomer al dat de wereldwijde temperatuur van het zeeoppervlak records voor de tijd van het jaar brak. Op 21 juni werd volgens de klimaatdienst een gemiddelde van 20,86 graden gemeten, iets boven de waarden uit 2023 en 2024.
