0
0
0
s2smodern

Voeg de twee thema’s van besparen en aanpassen toe aan de traditionele beleidslijn van vasthouden, bergen en afvoeren in het waterbeheer. Daarvoor pleit ingenieursbureau TAUW in een whitepaper over een nieuw handelingsperspectief voor droogte.

De uitbreiding van de bestaande trits in het waterbeheer naar ‘besparen, vasthouden, bergen, aanpassen en afvoeren’ is vernieuwend. Dat zegt senior adviseur Linda van der Toorn, die samen met Tauw-collega Annemieke Helder-Feijen het whitepaper Droog, droger, droogst schreef. “Het idee komt van Bas Worm, oud-collega bij Waterschap Vechtstromen, maar ik heb het nog niet visueel uitgewerkt gezien. We geven bij elke categorie een korte samenvatting van mogelijke maatregelen. Met daarbij de oproep om te kijken naar kosteneffectiviteit, want dat wordt in andere publicaties niet altijd concreet uitgewerkt.”

Linda van der ToornLinda van der Toorn

Het ingenieursbureau Tauw is betrokken bij diverse projecten voor droogte-oplossingen in zowel stedelijk als landelijk gebied en wil de opgedane kennis en ervaring meer gaan uitdragen. Van der Toorn kreeg er zelf vooral mee te maken bij Vechtstromen, waar zij tot voor kort werkte. “Ik draaide mee in de calamiteitenorganisatie en heb aan den lijve de impact van droogte op Oost-Nederland ervaren. Er verschijnen veel artikelen over droogte, maar die zijn doorgaans gekleurd vanuit bijvoorbeeld een landbouw- of natuuropinie. Ik had de behoefte om zo objectief mogelijk op te schrijven hoe we in de toekomst beter met droogte om kunnen gaan.”

Andere blik op water
In het nieuwe handelingsperspectief zijn de twee thema’s van besparen en aanpassen toegevoegd. Besparen is als eerste categorie in de trits opgenomen, nog voor vasthouden. De steeds grotere druk op zoet water, vooral in droge perioden, vraagt volgens Van der Toorn om een andere blik op water. “We moeten in de Nederlandse waterketen kijken hoe we zuiniger met water kunnen omgaan, voordat dit in de bodem komt.”

 'De druk op zoet water vraagt om een andere blik'

Daarbij gaat het onder meer om sub-irrigatie in de landbouw – het gebruik van drainagebuizen voor beregening – en maatregelen voor verminderen en hergebruiken van afvalwater. Van der Toorn noemt een voorbeeld van een project voor hergebruik. “In Haaksbergen wordt een landbouwperceel in de omgeving van de rioolwaterzuiveringsinstallatie geïrrigeerd met afvalwater.”

Het andere nieuwe thema is aanpassen. Dit hangt samen met klimaatadaptatie, vertelt Van der Toorn. “Wij zullen moeten inspelen op de toenemende droogte in de zomerperiode. Bijvoorbeeld door te selecteren op droogteresistente gewassen die dieper wortelen. Ook is er aandacht nodig voor gebruiksfuncties en hoe deze in het landschap te plaatsen. Het wordt tijd om ‘peil volgt functie’ om te zetten in ‘functie volgt peil’.”

Veel water naar de zee
Nederland voert jaarlijks gemiddeld netto 194 miljard kubieke meter water af naar de zee. In het kennisdocument staat dat met een heel klein deel hiervan het droogtetekort volledig kan worden opgelost, want het verbruik van water is slechts 6 miljard kubieke meter in een droog jaar. Waarom gebeurt dit dan niet?

Het heeft onder andere te maken met de tegengestelde problematiek in zomer en winter, zegt Van der Toorn. “In de winter valt veel neerslag. Het huidige watersysteem kan dat niet allemaal vasthouden. Daarvoor moeten we goede oplossingen bedenken, om de problemen in de zomerperiode te verkleinen.” Mogelijke technische methoden om overtollig oppervlaktewater vast te houden zijn: het minder diep maken van sloten, het anders vormgeven van watergangen met een kleinere bak voor de zomerafvoer en een grotere bak voor de winterafvoer (het zogeheten 2-fasen profiel) en het aanbrengen van klimaatbuffers in hogere ruggen in een gebied.

 'Moeten we niet wat meer wateroverlast in de winter accepteren?'

Van der Toorn vindt dat er ook moet worden gekeken naar meer beleidsmatige methoden. Zij wijst erop dat de meeste normen en ontwerpprincipes zijn gebaseerd op het voorkomen van wateroverlast. “Moeten we niet wat meer overlast in de winter accepteren om de nadelige gevolgen van droogte in de zomer te verminderen? Hoe verhoudt de economische schade van beide zich?”

Business cases nodig
Om hierbij gefundeerde keuzes te kunnen maken, moeten kosten en baten van maatregelen goed in beeld zijn. Daar schort het aan, zegt Van der Toorn. “Voorkomen is beter dan genezen, maar wat zijn dan gezien de huidige situatie kosteneffectieve maatregelen? Het is belangrijk om business cases van maatregelen voor droogte en wateroverlast te maken. Het helpt om hierbij in scenario’s te denken en het vraagstuk te benaderen vanuit het volledige handelingsperspectief. Daarmee krijgen we inzicht in wat wel en niet goed werkt. Dat is een basis voor samenwerking aan een toekomstbestendig Nederland.”

 

MEER INFORMATIE
Whitepaper Droog, droger, droogst
H2O-redactioneel: droogte doet watersysteem kraken
H2O-bericht: 100 miljoen extra voor aanpak droogte

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Bij de invoering van de WACC was destijds al bekend dat deze niet voldoende ruimte zou bieden bij een toename van de investeringsomvang. Dus de nu voorgestelde correctie is niet meer dan logisch. De noodzaak van een goede openbare drinkwatervoorziening voor de volksgezondheid staat immers niet ter discussie!
Op zichzelf zegt de overschrijding van risicogrenzen nog niets over de werkelijke risico's. Ook niet over cumulatie van risico's en wat voor effecten deze hebben op het aquatisch milieu. In zijn algemeenheid wordt verwezen naar onderzoek in het buitenland waaruit blijkt dat er effecten zijn op vissen (geslachtsverandering) en macrofaunagemeenschappen gerelateerd aan de aanwezigheid van effluent met medicijnresten. "Gezien de vergelijkbare gehalten van medicijnresten die in het Nederlandse oppervlaktewater worden gevonden, zijn die effecten ook in Nederland niet uit te sluiten". Zou juist daar niet meer onderzoek naar moeten worden gedaan?
In dit H2O-artikel staat inderdaad dat er liters zouden zijn vergeleken, maar dat klopt niet. In het RIVM-rapport is te lezen dat voor onkruidbestrijdingsmiddelen de hoeveelheid werkzame stof is vergeleken. Er is dus rekening gehouden met de hoeveelheid werkzame stof per middel en in het rapport kunt u per stof de ontwikkeling in de verkoopcijfers zien. Het klopt inderdaad dat je kg glyfosaat niet zomaar met kg organische zuren kunt vergelijken. Maar dat er een factor 16 over het hoofd is gezien, klopt niet.
Het rapport laat ook zien hoeveel verkochte eenheden er zijn per jaar per type middel. Hierin is er geen sterke afname in het aantal verkochte eenheden te zien. Maar ook hier geldt dat het middel met de ene werkzame stof mogelijk een andere verpakkingsgrootte heeft dan het middel met de andere werkzame stof. Kortom: zie voor meer details het RIVM-rapport. De reactie dat de toename van het gebruik aan insecticiden zou zijn veroorzaakt door de buxusmot is op basis van de beschikbare gegevens niet te onderbouwen, maar het zou best mee kunnen spelen. Mogelijk geeft een nader onderzoek hier meer duidelijkheid over.
Ik dacht dat dit al lang gebeurde bij 300+ zuiveringen in Nederland gebaseerd op het onderzoek van KWR? Is toch ook al een input voor het landelijke Corona Dashbord. Wat is hier anders aan ? Wordt er samengewerkt en voortgebouwd op het werk van KWR?
Te vrezen valt dat deze ideeën stranden op onbegrip en verwijten, want misschien zit alle benodigde kennis er in, maar het mist uiteindelijk draagvlak. De partijen achter de energie-ideeën in H2O zouden ook moeten kunnen melden dat intensief is meegedacht door de huidige gebruikers van het IJsselmeer. En dat is helaas niet het geval, en is ook niet simpelweg op te lossen door mee te liften op een natuurproject?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.