Stuw bij Driel (‘kraan van Nederland’) volledig geopend vanwege historisch lage Rijnafvoer

Voor het eerst in zijn 56-jarige geschiedenis staat de stuw in de Nederrijn bij Driel open door láágwater in plaats van hoogwater. Rijkswaterstaat heeft de stuw vandaag volledig opengezet, omdat de waterstanden aan weerszijden van de stuw vrijwel gelijk geworden waren door de lage Rijnafvoer van de afgelopen periode. Hierdoor had de stuw geen peilregulerende functie meer. Het stuwcomplex bij Amerongen neemt die functie vanaf vandaag over.

Dat de stuw bij Driel open staat gebeurt wel vaker; gemiddeld zo’n 75 dagen per jaar. Normaal gesproken worden de vizierschuiven echter alleen geopend bij hoogwater, om water snel af te voeren naar zee. Het is voor het eerst sinds de oplevering van de stuw in 1970 dat de schuiven nu open staan vanwege (extreem) laag water. 

Sleutelrol stuw Driel
De stuw staat ook wel bekend als de 'kraan van Nederland', omdat hij het water dat via de Rijn het land binnenkomt over de Rijntakken verdeelt. Een deel stroomt via de Nederrijn-Lek en de Waal naar het westen; het andere deel wordt via de IJssel naar het IJsselmeer gestuurd. 

Dit doet stuw Driel, als onderdeel van het stuwensemble Nederrijn-Lek, samen met de stuwcomplexen bij Amerongen en Hagestein. Tezamen zorgen de stuwen voor voldoende zoetwater in het IJsselmeer en een goede bevaarbare Nederrijn, Lek en IJssel. Ook zijn aangrenzende waterschappen van de stuwen afhankelijk, om bijvoorbeeld agrariërs van voldoende water te kunnen voorzien.  

Bij langdurige droogte wordt stuw Driel normaliter ingezet om water vast te houden. Door de historisch lage Rijnafvoer van de afgelopen periode zijn de waterstanden aan weerszijden van de stuw echter vrijwel gelijk geworden, waardoor de stuw het waterpeil in het stuwpand Amerongen–Driel niet langer kan vasthouden. In andere woorden, onder de huidige omstandigheden kan de stuw geen peilregulerende functie vervullen. Het stuwcomplex bij Amerongen, zo'n 30 kilometer verderop, neemt die functie vanaf vandaag tijdelijk over. 

Door het wegvallen van de stuwfunctie bij Driel zal het waterpeil meebewegen met de waterstand bovenstrooms van Driel. Als deze daalt, waarschuwt Rijkswaterstaat, kan dat impact hebben op ‘ecologisch waardevol areaal, met name rondom vispassages’.

Scheepvaart
Voor de scheepvaart is het uitdrukkelijk verboden om onder de geopende bogen door te varen, omdat er na de stuw een ondiep stuk ligt waar schepen niet veilig kunnen passeren. Men zal dus gebruik moeten blijven maken van de sluiskolk naast het stuwcomplex. Wel verloopt het schutten van schepen sneller dan gebruikelijk, doordat er geen hoogteverschil overbrugd hoeft te worden. 

Verder waarschuwt Rijkswaterstaat dat schippers rekening moeten houden met een verminderde vaardiepte en mogelijke laadbeperkingen. 

LEES OOK
H₂O Actueel: Droogte raakt ieder waterschap: van droogvallende beken tot oprukkend zout
H₂O Actueel: Rijnland zet polder onder water in strijd tegen de droogte: ‘We zitten echt op het randje’