Colors: Blue Color

Water en bodem worden sturend bij de inrichting van Nederland. Dat maakte het kabinet vorige week bekend in een serie van brieven aan het parlement. De waterschappen en de drinkwaterbedrijven reageren positief, al blijven enkele vragen open.

Financieel niet haalbaar en onduidelijkheid over toekomstige verantwoordelijkheid en eigendom. Dat zijn de redenen waarom Wetterskip Fryslân aankondigt uit het project Holwerd aan Zee te stappen. Ook LTO Noord verlaat de verantwoordelijke stuurgroep, die de plannen toch door wil zetten.

Het communicatieproject Zwolle Ondersteboven heeft de projectprijs van het Koninklijk Nederlands Waternetwerk gewonnen. Door middel van geïllustreerde stoeptegels die verspreid in de stad liggen worden inwoners op een laagdrempelige manier geïnformeerd over wat er zich bodem afspeelt en welke functie de ondergrond heeft. Zo vertellen de stoeptegels dat onder de grond de bron voor drinkwater ligt, maar ook dat de bodem belangrijk is voor klimaatadaptatie en energietransitie.

Het kabinet zet met het herstructurerende beginsel 'water en bodem sturend' bij de inrichting van Nederland ook in op gebiedsgerichte aanpak. In laagveengebieden en op hoge zandgronden gaat het grondwaterpeil omhoog. In de kustgebieden moet er rekening mee worden gehouden dat op termijn ‘vaker sprake zal zijn van tijdelijke en regionale verzilting’, schrijven minister Mark Harbers en staatssecretaris Vivianne Heijnen in een brief aan de Tweede Kamer.

Er moeten meer zoetwatervoorraden en nieuwe drinkwaterbronnen komen. Op verschillende locaties gaat het grondwaterpeil omhoog. Er wordt niet gebouwd op locaties die nodig zijn voor het bergen en afvoeren van water en ook niet meer in uiterwaarden. Steden moeten groener worden. Het watergebruik door bedrijven en burgers moet met 20 procent omlaag. De lozing van koelwater op grote rivieren wordt begrensd. Kustuitbreiding is voorlopig taboe, evenals bouwen van eilanden in het IJsselmeergebied.

In het gebouw van HZ University of Applied Sciences in Vlissingen komt een praktijklab voor duurzame waterstof. Daar worden niet alleen studenten opgeleid voor een rol in de Zeeuwse energietransitie, het plan is om ook vernieuwend onderzoek te verrichten naar bijvoorbeeld de productie van waterstof uit zout water.

Het watersysteem op de Veluwe is vooral gericht op een snelle afvoer van regenwater. Vier droge zomers op rij laten echter zien dat die neerslag hard nodig is om het grondwater aan te vullen. In opdracht van Waterschap Vallei en Veluwe onderzocht Aveco de Bondt welke maatregelen daarbij kunnen helpen.

Technisch vernuft, aanpassingsvermogen en organisatietalent. Deze drie factoren zijn volgens Martin Berendse en Paul Brood bepalend voor het succes van het Nederlandse watermanagement. “Samen vormen ze de ‘drijvende kracht’ van Nederland.” De archivarissen behandelen in de Historische wateratlas NL onze relatie met water vanaf de oertijd tot nu.

Vergroot de getijdenwerking, leg dubbele dijken langs het Haringvliet aan en maak de Nieuwe Waterweg minder diep. Hiervoor pleiten ARK Natuurontwikkeling en het Wereld Natuur Fonds (WWF) in een gezamenlijk toekomstperspectief voor het verbeteren van de natuur en leefbaarheid van de Rijn-Maasmonding. Zij roepen op om de scenario’s met natuurlijke oplossingen serieus te nemen en goed door te rekenen.

De aanpak moet minder vrijblijvend worden en het tempo moet omhoog bij het aanpassen van de gebouwde omgeving aan het veranderende klimaat. Dat laat het kabinet weten in de vandaag gepresenteerde nationale aanpak die geldt tot en met 2024. Het doel is dat de gebouwde omgeving in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht.

Een vlokmiddel dat gewonnen wordt uit ijzerslib afkomstig van de drinkwaterwinning, is goedkoper en veel milieuvriendelijker dan een commercieel vlokmiddel. En zeker zo belangrijk: het verwijderingsrendement is hoger. Dat is de uitkomst van het project HerCauWer. Bij het vervolg zal worden gekeken naar interessante toepassingen op de markt.

De Eerste Kamer heeft de stemming over de initiatiefwet geborgde zetels uitgesteld naar volgende week. Daarmee lijkt het schier onmogelijk geworden om het wetsvoorstel tijdig van kracht te laten zijn voor de waterschapsverkiezingen in maart volgend jaar.

Als de Eerste Kamer vandaag instemt met het geamendeerde wetsvoorstel geborgde zetels, dan is het niet realistisch dat de wet de komende waterschapsverkiezingen al van kracht is. Dat spiegelde minister Mark Harbers van Infrastructuur en Waterstaat gisteravond de Senaat voor. Er is te weinig tijd meer om de wet tijdig in werking te laten treden, aldus de bewindsman. Wel is het mogelijk dat een deel van de wet, namelijk afschaffen van de verplichte geborgde zetel in het dagelijks bestuur, in te laten gaan.

In opdracht van Stowa is door RAVON een onderzoek verricht naar het inzetten van eDNA bij het in kaart brengen van de visstand. Deze methode lijkt geschikt om de samenstelling van de visgemeenschappen in stromende wateren sneller, beter en goedkoper te beoordelen dan de klassieke monitoring, maar is niet geschikt voor alle KRW-maatlatten.

Deze week stemt de Eerste Kamer over een wetswijziging over de verdeling van de geborgde zetels in de waterschapsbesturen. In het huidige voorstel verdwijnen de geborgde zetels voor het bedrijfsleven. Het bedrijfsleven is het daar niet mee eens. “Dit is een opmaat voor het verdwijnen van de waterschappen.”

Tachtig procent van de kleine wateren scoort een onvoldoende voor waterkwaliteit. Dat blijkt uit het nieuwste citizen science onderzoek ‘Vang de Watermonsters’ en validatieonderzoek door Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW). Door de aanhoudende slechte waterkwaliteit staat de biodiversiteit in sloten, venen en grachten inmiddels langdurig onder druk, stelt Natuur & Milieu, een van deelnemers aan het project.

In een open brief aan de Deltacommissaris pleiten twee Delftse hoogleraren voor een duidelijke strategie om Nederland voor te bereiden op klimaatverandering en zeespiegelstijging. De afgelopen jaren is er volgens hen wel veel gedroomd, maar nog weinig gebeurd.

Al na een half jaar veranderen dode perenbomen in de Waddenzee in een levendige broed- en schuilplaats voor algen, mossels en vissen. Dat blijkt uit de eerste resultaten van een experiment met bomenriffen van perenhout, als onderdeel van het project Waddenmozaïek.

Het is lastig om een extreme overstroming van de Geul in Valkenburg volledig te voorkomen, blijkt uit een verkennende studie van kennisinstituut Deltares. Zo zijn er diverse maatregelen mogelijk om water bovenstrooms langer vast te houden, maar die zijn te weinig effectief.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?
@Hans Middendorp AWPHans, het water van kleinere buien wordt dan ook vast gehouden. Ik vind dit een mooie ingreep, die meteen ook mogelijkheden biedt om de kleine waterkringloop te herstellen. Mits dat er naast de slootjes meerjarig oogstbaar/eetbaar groen wordt geplaatst, dat helpt dan weer met verdamping waardoor de temperatuur daalt juist door de verdamping. De regentrigger bij herstel van de kleine waterkringloop, waardoor die buien zich niet meer samenpakken maar gelijkmatig verdeelt uitregenen ook achter de veluwe op de hoge zandgronden. Oogstbaar is b.v. voederbomen als veevoer.
Mooie studie en uitkomsten die goed passen met wat je zou verwachten. Maar... er is gerekend met hoosbuien van 60 mm in één uur. Dan snap ik dat afstroming over het oppervlak plaats vindt. Maar negentig procent van de buien is minder dan 10 of 20 mm en dan is er gewoon inzijging van hemelwater in de bodem en helemaal geen oppervlakkige afstroming. Hoosbuien komen weliswaar steeds vaker voor, maar zijn toch vooral zeer plaatselijk. Het kan dus jaren duren voor een bepaald perceel door een hoosbui wordt getroffen. Toch?
Bedankt voor deze aanvullende opinie op ons artikel. Wij hebben als auteurs vanuit TAUW en HDSR uw opinie met interesse gelezen en willen graag een reactie geven.
De aanleiding van het onderzoek waren klachten die HDSR ontving van omwonenden over overstortlocaties. Naast een feitelijke weergave van de situatie van de watergang en de ecologische toestand, was de beleefwaarde van omwonenden een belangrijke component in het onderzoek. We hebben er voor gekozen het onderzoek en artikel verder neutraal te houden en onze mening als onderzoekers en initiator van het onderzoek buiten beschouwing te laten.
Natuurlijk zijn wij het met u eens dat doekjes en vuil in het water onwenselijk zijn. In het uitgebreidere online artikel gaan we wel in op de nodige verbeterpunten om effecten die nu buiten het onderzoek zijn gevallen, beter in beeld te krijgen. Daaronder benoemen wij ook een manier om de hoeveelheid doekjes en vuil in het water beter te monitoren.
Uw grootste zorg over dat we geen heftige zomerse onweersbui in het onderzoek meenemen, erkennen wij. De zomer van 2021 was niet extreem warm, waardoor de zuurstofloosheid na een overstort niet direct heeft geleid tot vissterfte. Hierdoor lijkt het alsof het effect beperkt is. Maar we zien wel dat overstorten gedurende de zomer tot zuurstofarme condities leiden. Dit is ecologisch gezien zeer onwenselijk.
Dat dit niet direct naar voren komt in de titel, is een keuze. Daarin is de aanleiding van het onderzoek als uitgangspunt genomen, wat heeft geleid tot een onverwacht inzicht: namelijk dat omwonenden van de onderzochte locaties over het algemeen beperkt hinder ondervinden van overstorten. Dit betekent dus niet dat er geen effect is.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!