Zo’n 2.400 leerlingen van basisscholen uit het hele land trekken vrijdagochtend erop uit om de kwaliteit van wateren te meten. Het gaat om een initiatief van de wetenschapsknooppunten van de universiteiten en Stichting Drinkable Rivers.

Het onderzoek wordt in klasverband uitgevoerd door leerlingen uit groep 7 en 8. Zij verrichten op 28 mei dertien verschillende soorten metingen in een sloot, beek, rivier of kanaal in hun buurt. Dit levert bij elkaar een goed beeld op van de ecologische waterkwaliteit.

De ongeveer 2.400 kinderen bepalen de geur, kleur en helderheid van het water en meten hoe het staat met de pH-waarde, fosfaat, nitraat en bacterieniveaus. Hiervoor heeft elke klas een onderzoekskit ontvangen waarin onder andere sensoren en een petrifilm voor E. coli zitten.

Sandra de VriesSandra de Vries

Ook beoordelen de scholieren meer indirecte factoren voor waterkwaliteit, vertelt adviseur en onderzoeker Sandra de Vries van Drinkable Rivers. “Zij kijken naar de bedekking van planten en het aantal libellen langs de oever, want die worden sterk beïnvloed door de kwaliteit van het water. Bij het tellen van libellen werken we samen met De Vlinderstichting.”

Meetresultaten meteen te zien
De schoolkinderen gaan op pad in het kader van het evenement Alle Scholen Verzamelen! van de wetenschapsknooppunten die gevestigd zijn op elf universiteiten. Hierbij staat jaarlijks een ander thema centraal. In 2019 werd voor waterkwaliteit gekozen. De uitbraak van de coronacrisis gooide echter roet in het eten.

De Vries: “We hebben toen besloten om het onderzoek in beperkte vorm door te laten gaan. Fysisch-chemische metingen waren niet mogelijk, omdat we geen meetkit konden uitsturen. Klassen konden nog wel observaties doen.” Het onderzoek mocht daarom dit jaar worden overgedaan en is nu wel volledig. Al speelt corona nog een beetje mee. “Van de 95 klassen uit heel Nederland die zich hebben aangemeld, zitten sommige momenteel in quarantaine. Deze klassen halen het onderzoek in een van de komende weken in.”

De leraren vullen de uitkomsten van de metingen in op een app, zegt De Vries. “Deze worden daarna realtime doorgegeven en zijn te zien op een kaart op de site van Drinkable Rivers. Hierop staan al de meetresultaten van vorig jaar en van andere groepen mensen. Wij delen de resultaten nog voor de zomervakantie met alle scholen. Dat doen we met een filmpje en een online magazine voor de leerlingen.” De resultaten zullen verder worden geanalyseerd door de TU Delft, Wageningen University & Research en University College Roosevelt.

Anders leren kijken naar water
De wetenschapsknooppunten en Drinkable Rivers willen met het evenement wetenschap naar kinderen toebrengen en hen anders leren kijken naar water. Li An Phoa, oprichter van Stichting Drinkable Rivers, hoopt dat zij het belang van gezonde rivieren gaan inzien. Dat is ook wat ze met haar organisatie wil bereiken.

Li An PhoaLi An Phoa

“Drinkable Rivers zet zich in voor een wereld met drinkbare rivieren. Dat doen we onder meer door langs rivieren te lopen en onderweg met omwonenden onderzoek te doen naar de waterkwaliteit. Zo betrekken we volwassenen en kinderen bij onze missie en maken we hen bewust dat ze een rol kunnen spelen bij het verbeteren van de kwaliteit van het water.”

Vervolg in het verschiet
Het wil volgens De Vries niet zeggen dat de uitkomsten van de metingen door de basisschoolleerlingen eigenlijk onbelangrijk zijn. “Wij zullen zeker wat aan de resultaten hebben, al houden we er rekening mee dat er relatief veel fouten tussen zullen zitten. Uiteindelijk hopen we erover te publiceren."

Volgend jaar zal het evenement Alle Scholen Verzamelen! een ander thema hebben en is Drinkable Rivers er niet meer bij betrokken. Daarmee is de kous niet af, zegt De Vries. “We zijn van plan om een vervolg aan het onderzoek naar waterkwaliteit te geven en jaarlijks zo’n campagne te organiseren.”

 

MEER INFORMATIE
Evenement Alle Scholen Verzamelen!
Website Drinkable Rivers
H2O Actueel: evenement in 2020
H2O Vakartikel: succesfactoren citizen science

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!