Hoe kunnen we het waterbufferend vermogen van de delta vergroten? Twee jaar lang zochten experts in het IABR-Atelier ‘Droogte in de delta’ naar antwoorden op die vraag, in een gelijknamige tentoonstelling op de Internationale Architectuur Biennale Rotterdam (IABR) presenteren zij het resultaat.

De IABR is een tweejaarlijkse internationale manifestatie over architectuur die zich richt op de toekomst van de stad, vanuit de overtuiging dat de wereldwijde klimaatcrisis alleen op te lossen is als we daar beginnen.

‘Down to earth’ is het thema van de negende editie, die zaterdag opent met de tentoonstelling ‘Droogte in de delta’. Vanwege de coronacrisis volgen de andere exposities en activiteiten elkaar verspreid over de komende tien maanden op, zodat grote drukte vermeden wordt. Op 30 oktober volgt de tweede expositie, getiteld ‘Energie, van wie?’

"Met deze twee tentoonstellingen zit de IABR opnieuw bovenop wat voor ons, zonder dat ik aan de ernst van de huidige pandemie wil afdoen, de echte actualiteit blijft, die van de klimaatverandering", verklaart IABR–directeur George Brugmans in een persbericht. "Na drie extreem droge zomers weten we dat zoetwatertekorten dreigen en dat we onze delta moeten aanpakken. En we weten dat onze huizen van het gas af moeten. Maar hoe we dat zo gaan doen dat we iedereen meekrijgen, dat weten we echt niet. Dat moeten we uitzoeken."

Waterveiligheid
Het idee voor de tentoonstelling over droogte in de delta ontstond na de droge zomer van 2018. "We hebben ons land honderden jaren lang steeds slimmer ingericht op het zo snel en efficiënt mogelijk afvoeren van water vanuit het oogpunt van waterveiligheid en landbouwproductiviteit. Maar hoe water vast te houden om het te kunnen gebruiken als we het nodig hebben, dat is een onverwachte uitdaging", aldus de organisatie.

Marco VermeulenMarco VermeulenOnder leiding van de Rotterdamse architect en stedenbouwer Marco Vermeulen werd een IABR-Atelier opgestart, waarin hij samen met partners als Deltares, KWR en Vitens onderzocht welke mogelijkheden er zijn om het waterbufferend vermogen van de delta te vergroten en welke kansen dat oplevert. Vermeulen: "Klimaatverandering dwingt ons om van de Nederlandse watermachine weer een veerkrachtige delta te maken."

Het resultaat van dit ‘ontwerpend onderzoek’ wordt nu in beeld gebracht met een 30 meter brede en 3,5 meter hoge animatie van een doorsnede van de Nederlandse Delta. Die laat in ongeveer 7 minuten zien hoe onze delta nu functioneert, welke problemen zijn ontstaan door klimaatverandering en wat de mogelijke bouwstenen kunnen zijn voor een nieuwe, gemeenschappelijke zoetwaterstrategie in samenhang met andere transitie-opgaven, zoals de energietransitie, voedselproductie en verstedelijking.

"Denk aan een robuuste natuur, de reductie van CO2-uitstoot en de aanleg van waterpleinen en retentieparken", zegt woordvoerder Antoinette Veneman van IABR.

Sponstuin
Als curator van de tentoonstelling selecteerde Brugmans daarnaast vier voorbeelden van concrete projecten, namelijk COASTAR, Watermozaïek Groene Hart, Panorama Waterland en de Sponstuin in Rotterdam. Die laatste bevindt zich tegenover de tentoonstellingslocatie, de Keilezaal in het Merwe-Vierhavensgebied, en is ook te bezoeken.

"De tentoonstelling geeft een totaaloverzicht van alles wat al is bedacht", aldus Veneman. "En het is een uitnodiging om hierover verder van gedachten te wisselen. Dat kan bijvoorbeeld tijdens werksessies of tijdens een rondleiding onder leiding van Marco Vermeulen."

De tentoonstelling ‘Droogte in de delta’ is vanaf zaterdag 19 september tot en met zondag 18 oktober te zien in de Keilezaal, Keilestraat 9-K1, Rotterdam. Er wordt gewerkt met time slots, reserveren is noodzakelijk. Dat geldt ook voor de andere IABR-activiteiten.

  

MEER INFORMATIE
Website ‘Droogte in de delta’

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het is mijn ervaring dat als je de dikke stengels onder een knoop op zeg 30 cm hoogte afknipt, de stengel opvult met paar procentige glyfosaat, alles in de directe omgeving aan plant mee gaat. Je dood dan via de wortel ipv het blad en er naast spuiten...
Heet water, electrocutie, afdekken, allemaal leuk, maar beperkt effectief en mega duur.
Over zulke grote hoeveelheden gif hebben we het nou ook weer niet......
De zeespiegelstijging is onder de 20 cm per eeuw.
Er is geen reden aan te nemen dat hier een versnelling in gaande is. Artikel lijkt iets verergering te suggereren. Dat lijkt dan dus niet zo.
Oprukkend zout blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt, geen reden tot paniek.
Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!