secundair logo knw 1

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) werkt aan een identificatiesysteem voor mogelijke ‘zorgstoffen’ waar nog niet voldoende aandacht voor is. De emissies van zogeheten GenX-stoffen door chemiebedrijf Chemours in Dordrecht zijn hiervoor mede de aanleiding.

Chemours is in 2012 overgestapt op de GenX-technologie voor de productie van teflon. Voor die tijd maakte het bedrijf hierbij gebruik van perfluoroctaanzuur (PFOA), een zeer giftige stof die heel lang in het lichaam en de omgeving verblijft. Via het oppervlaktewater zijn deze stoffen uiteindelijk in het drinkwater terecht gekomen. Uit onderzoek van het drinkwaterbedrijf en het RIVM blijkt dat daarbij de veilige waarden niet worden overschreden.

Sinds 2013 geldt PFOA in Europa als ‘Substance of Very High Concern’, en wordt het gebruik steeds verder aan banden gelegd. De stof staat ook op de Nederlandse lijst van Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en er gelden strikte eisen aan emissies. Mede daarom is Chemours gestopt met het gebruik van PFOA. Over mogelijk schadelijke effecten van GenX is veel minder bekend. Ze zijn minder giftig dan PFOA, maar het is niet duidelijk hoe snel ze uit het lichaam verdwijnen. Voor de zekerheid heeft het RIVM nu aangenomen dat dit, net als bij PFOA, langzaam gaat.

Hierdoor bestaat het risico dat de stoffen zich in het lichaam ophopen, bijvoorbeeld via het eten van vis. Voor het afleiden van een waterkwaliteitsnorm is daarom informatie nodig over de opname van de GenX-stoffen door vissen. Daarom heeft de provincie Zuid-Holland Chemours inmiddels opgedragen hier nader onderzoek naar te doen. Het RIVM verwacht dat dit onderzoek in december wordt afgerond en dat het begin 2018 het normvoorstel voor GenX kan aanbieden aan het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW).

Naar aanleiding van Kamervragen heeft de toenmalige staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu toegezegd dat het RIVM zal gaan werken aan een methodiek om potentiële ZZS te identificeren om zo de risico’s voor volksgezondheid en milieu sneller in te kunnen schatten. “We willen veel eerder – bijvoorbeeld op basis van de chemische structuur van een stof – weten wat voor kwalijke eigenschappen een stof mogelijk kan hebben”, zegt RIVM-onderzoeker Els Smit.

Volgens de Europese chemicaliënverordening REACH moeten bedrijven die chemische stoffen maken of importeren hun stoffen registreren. Voor GenX is zo’n registratie inderdaad aanwezig, maar met de gegevens die de producent zelf heeft aangeleverd kunnen niet alle risico’s worden beoordeeld.

“We willen toe naar een systeem waarbij Nederlandse vergunningverleners als zij dat nodig achten meer informatie bij de producent kunnen opvragen”, zegt Smit. “En bijvoorbeeld extra eisen stellen tot we meer weten over de mogelijke risico’s.”

Afhankelijk van het type emissie kan in Nederland een vergunningverlener een provincie of gemeente zijn, waterschap of de Rijksoverheid zijn. Een eerste voorstel voor het identificeren van potentiële zorgstoffen is in concept gereed en wordt naar verwachting voor het einde van dit jaar aan het ministerie opgeleverd.

 

Binnenkort verschijnt op de website van H2O Waternetwerk een uitgebreid vakartikel over dit onderwerp van Els Smit en Ans Versteegh van het RIVM.

 
 
Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Geheel eens met de reactie van dhr. Peters. "Natuur is leuk", maar even niet als het de landbouw in de weg zit. Dan poetsen we het weg als lastig (kleine snippers??) of ongewenst. Gemiste kans want, afgezien de intrinsieke verantwoording die de overheid en haar burgers heeft voor het behoud van onze natuur is het ook van groot belang voor drinkwater, economie (recreatie/vestigingsklimaat), wetenschap en het welbevinden van miljoenen mensen. En dat poets je niet weg tegen de marginale landbouw- en visserijbelangen. 
Ik vond het regeerakkoord een verademing na jaren waarin de werkende meerderheid de hobbies van allerlei clubs betaalde. Als kostwinner betaalde ik sowieso elke maand al een flinke boete. Er is in het hele akkoord toch ook geen enkele veroordeling te lezen voor mensen die vrijwillig kiezen "groen" te leven? Als je dat wilt, ben je toch vrij daarin?
Passende citaten: "Er wordt ingezet op: Een nieuwe, regio-specifieke derogatie van de Nitraatrichtlijn (gebaseerd op gemeten waterkwaliteit zoals in andere landen). En nog een: Daarvoor worden voor natuur, waterkwaliteit, klimaat en luchtverontreiniging waar mogelijk bedrijfsspecifieke emissiedoelen geformuleerd." Wat zijn dat voor criteria? In welke regio's moet dan worden gemeten en waar en bij welke bedrijven passen we dan welke criteria toe? Wie gaat al die gegevens verzamelen en al die metingen desgewenst opnieuw doen? Hoe lang gaat dat duren en hoeveel vervuiling moeten we dan nog toestaan?  En waar slaat 'waar mogelijk' op? We weten toch allang welke industriële vervuiling er is, waar die zich bevindt, en er is toch een kaderrichtlijn water? Dit gaat inderdaad over een ander land. Een ongewenst land.
Tja Jos, Nederland weer van “ons”. Het lijkt mij dat er verschillende “ons” zijn. In veel herken ik mij niet. Kennelijk behoor ik tot een ander “ons”. De “plannen”, ik word er nogal verdrietig van. Ik heb veel bewondering voor jou strijd en lees jouw publicaties graag.
Ik zal nader onderzoek doen naar de feitelijke cijfers die hierbij horen Dit weet ik wel dat mn veelal graslanden die grenzen aan Natura-2000 gebieden vrijwel 100% vrij zijn van toepassing chemische gewasbeschermingsmiddelen. Deze ondernemers moeten zoiets via loonwerkers laten uitvoeren en dat zijn relatief hoge kosten EN zij hebben weinig problemen met wat kruiden in get gras. Uitgezonderd wel daar waar distelvelden jaren zijn gekweekt door onzorgvuldig natuurbeheer!