In de strijd tegen de Amerikaanse rivierkreeft boekt het Hoogheemraadschap van Rijnland succes. Na een proef in Leiden met de aanleg van natuurvriendelijke oevers blijkt het aantal rivierkreeften op deze locatie zeventien keer minder dan twee jaar geleden. Ook in de nabije omgeving is de populatie afgenomen.
Het waterschap moet het onderzoek in het Leidse Polderpark Cronesteyn nog afronden, maar meldt nu al dat de uitkomst positief is. Die overtreft zelfs de verwachtingen die er op basis van het eerste onderzoeksjaar al waren.
In dat jaar, 2024, daalde het aantal rivierkreeften zes tot zeven keer ten opzichte van 2023. In het tweede onderzoeksjaar, 2025, was dat dus zeventien keer minder dan in 2023 (van 8,5 naar 0,5 exemplaar per vierkante meter). "Hierdoor zijn er nu zo weinig rivierkreeften dat de onderwaternatuur zich weer kan herstellen", constateert Rijnland.
De Amerikaanse rivierkreeft is voor veel waterschappen een plaag, omdat de exoot waterplanten eet en in oevers graaft. Rijnland heeft daarom samen met de gemeente Leiden een onderzoek uitgevoerd naar het effect van natuurvriendelijke oevers, die een meer geleidelijke overgang van water naar land hebben.
Natuurlijke vijanden
Dat gebeurde op twee locaties in Polderpark Cronesteyn: een waar een natuurvriendelijke oever werd aangelegd en een met een ‘gewone’ oever. De veronderstelling was dat bij die eerste het aantal rivierkreeften zou dalen, omdat zij daar minder goed kunnen graven en omdat er meer natuurlijke vijanden zouden zijn.
Dat blijkt dus te kloppen, al kan het waterschap nog niet zeggen of de daling ook is veroorzaakt door meer natuurlijke vijanden, zoals snoeken, baarzen, reigers, futen en meerkoeten. Daarover zal het uiteindelijke onderzoeksrapport, dat in 2026 verschijnt, duidelijkheid moeten verschaffen.
Wel durft Rijnland alvast te concluderen dat het effect van de natuurvriendelijke oevers uitstraalt naar het gebied eromheen. Daar werden dit jaar vier keer minder rivierkreeften gespot dan twee jaar geleden.
Waterplanten
Vanwege de duidelijke resultaten hoeft het onderzoek volgens Rijnland niet verlengd te worden. Wel wordt nog met de gemeente en de Universiteit Leiden overlegd over eventuele monitoring in Polderpark.
In de Vrouw Vennepolder in Oud Ade onderzoeken het waterschap en de universiteit momenteel of waterplanten ook helpen tegen rivierkreeften en of natuurvriendelijke oevers hier eveneens werken. De eerste resultaten hiervan worden op zijn vroegst volgend jaar verwacht. Bij Schiphol wordt een proef gedaan met roofvissen.
Omdat natuurvriendelijke oevers tevens gunstig zijn voor de waterkwaliteit en de biodiversiteit, moedigt het waterschap de aanleg ervan aan met een subsidieregeling, zo laat een woordvoerder weten.
In Nederland zijn er een aantal bedrijven die dezelfde technolgie leveren.
Waarom wordt er niet samengewerkt met Nederlandse bedrijven?