De regen die nu valt en verwacht wordt is bij lange na niet genoeg voor het herstel van watersystemen, normale rivierafvoeren en grondwaterstanden. Volgens de nieuwste Droogtemonitor is het een mooi begin, maar kan het tot in december duren voordat de rivierafvoeren weer op een normaal niveau zijn. De waterschappen moeten nog steeds alle zeilen bijzetten.
Door de extreem lage waterstand op de Rijn en de Waal zijn twee vaste gemalen van Waterschap Rivierenland voor het eerst niet langer in staat om water naar de Linge te pompen. Om schade te voorkomen, zijn ze uitgezet.
Het gaat om gemaal De Pannerling in Doornenburg en gemaal Van Beuningen in Zoelen. De tijdelijke extra pompen die hier enkele weken geleden zijn geplaatst, volstaan nu volgens het waterschap om de Linge te vullen. Dat is te danken aan de weersomslag, waardoor de vraag naar water snel afneemt.
De vaste gemalen, die onvoldoende water aanzogen, kunnen pas weer opstarten als de waterstanden op de grote rivieren herstellen met een halve tot een hele meter. De Rijn bevindt zich nu met circa 6,10 meter boven NAP bij Lobith op een nieuw laagterecord.
Westerschelde
In Nieuwegein heeft Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden twee tijdelijke pompen geplaatst om het water in de stad Utrecht op peil te houden.
Rijkswaterstaat heeft uit voorzorg pompen geplaatst bij de Westsluis van het Kanaal van Gent-Terneuzen. Daarmee kan eventueel water uit de Westerschelde naar het kanaal gepompt worden, zodat schade aan de oevers wordt voorkomen.
Volgens de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW), die de Droogtemonitor uitbrengt, ziet het ernaar uit dat de afvoer van de Maas en de Rijn de komende dagen weer licht gaan stijgen. Het peil van zowel het IJsselmeer als het Markermeer zal eerst nog enkele centimeters dalen, maar komende week naar verwachting stabiliseren.
Geen afschaling
Het landelijke gemiddelde neerslagtekort ligt nu met ongeveer 300 millimeter op hetzelfde niveau als in 2018. Voor herstel van grondwater is een natte herfst en winter nodig, aldus de LCW. Er is nog steeds weinig zoetwater beschikbaar voor bijvoorbeeld peilhandhaving en verziltingsbestrijding.
De laatste weken zijn steeds meer maatregelen toegepast om zoetwater te verdelen over gebieden met een feitelijk watertekort en om de negatieve effecten van droogte zoveel mogelijk tegen te gaan. Zo zijn op grote schaal onttrekkingsverboden ingesteld voor oppervlaktewater en steeds vaker ook voor grondwater.
Van afschaling van het sinds 16 juli geldende niveau 2 (feitelijk watertekort) naar niveau 1 (dreigend watertekort) kan volgens de Unie van Waterschappen landelijk dan ook nog geen sprake zijn. Wel zijn er regionale verschillen: voor het IJsselmeergebied geldt fase 1b en volgens het Regionaal Droogte Overleg Noord is opschaling nu niet nodig.
Kwetsbare natuur
Waterschap Zuiderzeeland houdt wel vast aan het verbod op inundatie: boeren mogen hun percelen niet onder water zetten. Bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier blijft dit beperkt tot een advies.
Waterschap Vallei en Veluwe heeft deze week een nieuwe maatregel afgekondigd: er geldt nu ook een tijdelijk onttrekkingsverbod binnen 200 meter van beeklopen met kwetsbare natuur. In het gebied van Amstel, Gooi en Vecht mag er vanaf vrijdag ten oosten van de Vecht overdag geen grondwater meer onttrokken worden.
