In 2023 is een nieuw record gevestigd bij het zuiveren van rioolwater, volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Er is toen bijna 2,25 miljard kubieke meter verwerkt door 313 rioolwaterzuiveringsinstallaties van de waterschappen. De productie van biogas daalde iets, terwijl die van groen gas verder steeg.
Daarmee is het vorige record van 2,14 miljard kubieke meter (m3) uit 1998 gesneuveld. Ten opzichte van 2022 is zelfs een kwart meer rioolwater verwerkt. “Dit kwam doordat er in 2023 een recordhoeveelheid neerslag viel, ruim 45 procent meer dan in het droge jaar ervoor”, aldus de toelichting van het CBS.
Slechtere zuiveringsprestaties bij meststoffen
De rioolwaterzuiveringsinstallaties ( rwzi’s) verwijderden 98 procent van de biologisch afbreekbare verontreinigingen, zoals uitwerpselen en urine uit huishoudelijk afvalwater. Wel werden slechtere zuiveringsprestaties behaald bij meststoffen als stikstof en fosfor. Zo is in 2023 bijna 84 procent van de stikstofverbindingen verwijderd tegenover 86 procent een jaar eerder.
Het heeft te maken met de extreem hoge aanvoer van rioolwater in 2023, geeft het CBS aan. “Door de hoge aanvoer daalt de concentratie stoffen in het rioolwater en stroomt het water sneller door de rioolwaterzuivering, daardoor kost het meer moeite deze stoffen uit het rioolwater te halen.”
Elektriciteitsgebruik gestegen, steeds meer zonnestroom
Het elektriciteitsgebruik door rioolwaterzuivering steeg. Voor het transporteren en schoonmaken van de recordhoeveelheid rioolwater was twee jaar geleden een recordhoeveelheid elektriciteit nodig: 836 miljoen kilowattuur (kWh). Dit is 6 procent meer dan in 2022.
Waterschappen kochten in 2023 per saldo ruim 63 procent van het stroomgebruik aan. In eigen warmtekrachtkoppelingsinstallaties is 23 procent opgewekt. Zonnestroominstallaties op het eigen terrein van rwzi’s zorgden in totaal voor 102 miljoen kWh, wat neerkomt op 12 procent van de stroombehoefte. Ter vergelijking: tien jaar daarvoor ging het nog om 380 duizend kWh. De bijdrage van zelf opgewekte elektriciteit via windenergie is vrij bescheiden met minder dan 10 miljoen kWh.
Rioolwaterzuivering nu nettoproducent van aardgas
Door de vergisting van zuiveringsslib produceerden rwzi’s in 2023 bijna 131 miljoen m3 biogas, een lichte daling ten opzichte van 2022. Ruim 55 procent van het biogas is gebruikt voor de eigen elektriciteitsproductie. Ook werd 14 miljoen m3 aardgas daarvoor ingezet. Samen gaat het om 195 miljoen kWh, ongeveer evenveel als het jaarverbruik van bijna 80 duizend huishoudens.
Iets meer dan een kwart van de biogasproductie is in 2023 omgezet in groen gas, een duurzame variant van aardgas. Dat gaat naar het aardgasnet of externe afnemers. De rwzi’s leverden 22 miljoen m3 groen gas, ongeveer evenveel als het gemiddelde aardgasgebruik van 22 duizend woningen.
Daarmee wordt de stijgende lijn voortgezet. De productie van groen gas is verelfvoudigd ten opzichte van tien jaar eerder. Het CBS hierover: “Doordat er in 2023 meer (groen) aardgas werd geproduceerd door rioolwaterzuiveringsinstallaties dan er aan aardgas aangekocht is, is rioolwaterzuivering voor het eerst een nettoproducent van aardgas.”
HOEVEELHEID RIOOLWATER PER TYPE INSTALLATIE
Het CBS heeft ook berekend welk volume van influent in 2023 is verwerkt bij verschillende typen zuiveringsinstallaties. Voor de cijfers geldt: x 1.000 m3.
- Aeratietanks: 759.501
- Oxidatietanks: 302.491
- Carrousels : 733.629
- Tweetrapsinstallaties: 121.059
- Nereda korrelslib reactor: 58.001
- Hybride Nereda - actief slib systeem: 36.950
