Frisdrankenproducent Refresco mag jaarlijks maximaal 750.000 m³ grondwater winnen uit diepe en ondiepe bronnen. Dat heeft de Raad van State bepaald. De hoogste bestuursrechter zet daarmee een streep door het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant, die eind 2020 de door de provincie Noord-Brabant verleende vergunning vernietigde.

Refresco mag nu jaarlijks 750.000 m3 grondwater winnen, waarvan 633.000 m3 ondiep (op 30 tot 58 meter diepte) en 117.000 m3 diep (op 174 tot 216 meter diepte). Het internationale concern gebruikt het grondwater voor de productie van dranken en verpakt water op de productielocatie in Maarheeze. Refresco is producent van frisdranken, water, vruchtensappen en energiedranken en realiseerde vorig jaar een omzet van €4,2 miljard. Voor de vestiging in Maarheeze is de winning van meer grondwater essentieel om aan de stijgende vraag naar frisdranken te kunnen voldoen, aldus het bedrijf.

Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant verleende 1 april 2019 een nieuwe vergunning aan Refresco voor het onttrekken en injecteren van grondwater. De vergunde 750.000 m3 per jaar was meer dan de oude vergunning (500.000 m3). Stichting Brabantse Milieufederatie, Stichting, Dorpsraad Maarheeze en Vereniging Duurzaam en Groen waren het daar niet mee eens en stapten naar de rechtbank in Den Bosch.

Zorgen
De bezwaarmakers maken zich zorgen over de gevolgen van de grondwaterwinning voor de beschermde natuurgebieden in de omgeving. Volgens hen kan een daling van het grondwaterpeil ernstige gevolgen hebben voor de natuur in droge periodes. Verder vrezen ze milieuschade, omdat de grondwaterwinning een verdere verspreiding van bodemverontreiniging zal veroorzaken.

De rechter in Den Bosch vernietigde de vergunning. Het verweer van de provincie dat de extra onttrekking van Refresco nog ruimschoots valt beneden de maximale onttrekking van 250 miljoen m3 waaraan de provincie vergunningaanvragen toetst, vond geen weerklank bij de rechtbank. Zij baseerde haar vonnis op het standpunt dat de vergunde ruimte moet zijn teruggedrongen tot de onttrekkingsplafond van 250 miljoen m3 per jaar, alvorens er aan Refresco een vergunning mocht worden verleend. De provincie betoogde dat er weliswaar meer vergund is (300 miljoen m3), maar dat er jaarlijks feitelijk slechts 220 miljoen m3 grondwater onttrokken wordt. Er was dus nog ruimte voor Refresco, aldus de provincie. Eerst maar eens de wel vergunde maar niet gebruikte onttrekkingsrechten intrekken, zei de rechter.

In haar afwegingen liet de rechtbank de zorgen die bij drinkwaterproducenten bestaan over de beschikbaarheid en kwaliteit van het grondwater in Brabant meewegen, maar stelde bovenal vast dat niet met voldoende zekerheid kan worden vastgesteld dat ‘de vergunde ruimte voor onttrekking niet gebruikt zal worden’. ”Dat dat in het verleden niet is gebeurd, ziet de rechtbank niet als voldoende garantie voor de toekomst”, aldus het vonnis.

Raad van State
De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State kijkt er anders naar, zo blijkt uit de uitspraak in het beroep dat Refresco aantekende tegen de uitspraak van de rechter in Den Bosch. De afdeling bestuursrechtspraak komt tot de conclusie dat de provincie de vergunning mocht verstrekken op basis van het oude beleid dat van kracht was toen Refresco de vergunning aanvroeg.

Het nieuwe grondwaterbeleid ging op 7 september 2018 in. De provincie hield bij het vaststellen van de nieuwe beleidsregel geen rekening met de al lopende aanvraag van Refresco. Dit terwijl de frisdrankenproducent al door de gedeputeerde was voorgespiegeld dat de aangevraagde ondiepe winning op basis van het toen geldende beleid ‘vergunbaar’ was. Het verzuim om een voorziening te treffen in de nieuwe beleidsregel, repareerde de provincie een jaar later door de vergunning als 'bijzondere omstandigheid' alsnog te verstrekken, met als argument dat met de feitelijke winning door Refresco de onttrekkingsgrens van 250 miljoen m3 niet zou worden overschreden.

De Raad van State keurt deze handelswijze goed met als argument dat toetsing aan de nieuwe beleidsregel 'onevenredig zou zijn in verhouding tot de daarmee te dienen doelen'. Daarbij noemt de bestuursrechter 'het commerciële belang van Refresco' dat de levensvatbaarheid van de vestiging in Maarheeze onder druk zou komen te staan, als het bedrijf niet meer grondwater mag winnen voor de productie en verpakking van frisdranken.

 

MEER INFORMATIE
Uitspraak Raad van State

LEES OOK
Rechter tikt Noord-Brabant op de vingers over grondwaterbeleid

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!