Op 1 januari 2019 kwam 11.000 kilo aan plastic korrels in zee toen containerschip de MSC Zoe een deel van haar lading verloor. Onderzoek van Wageningen Marine Research en het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) laat zien dat de ramp geen gevolgen had voor de natuur in de Waddenzee.

Ten noorden van de Waddenzee kwamen na het ongeluk veel microplastics in zee terecht. Het ging daarbij om polyethyleen-pellets met een grootte van circa 4 millimeter en ruim 11.000 kilo polystyreen-korrels met een grootte van 0,7 millimeter.

De pellets bleven drijven en spoelden grotendeels aan op de stranden van de Waddeneilanden en de Waddenkust van Friesland en Groningen. Volgens modelberekeningen van het NIOZ zijn de polystyreen-korrels waarschijnlijk met de stroom meegevoerd naar de oostelijke, lees Duitse of Deense, Waddenzee of naar de Noordzee. Het NIOZ nam ook monsters in de Nederlandse Waddenzee. Daaruit bleek dat er daar niet meer dan 10 korrels per m2 aanwezig zijn.

Edwin Foekema 180 vk Edwin Foekema“En dat is veel minder dan de hoeveelheid die eventueel schade aan schelpdieren of bodemvissen zou kunnen zorgen,” zegt Edwin Foekema. Bij Wageningen Marine Research onderzoekt hij de ecologische effecten van verontreinigingen en microplastics in het milieu. Voor dit onderzoek, dat in opdracht van Rijkswaterstaat werd verricht, imiteerde hij in dertig speciale zoutwatervijvers van vijf kubieke meter het ecosysteem van de Waddenzee.

Zoutwatervijvers
“In de vijvers hebben we plastic korrels, met dezelfde samenstelling als die bij de ramp met de MSC Zoe in zee terechtkwamen, verschillend gedoseerd,” vertelt Foekema. Pas bij een hoge concentratie microplastics werden er enkele effecten gevonden, bijvoorbeeld op het gewicht van schelpdieren en vissen. “Die effecten, die sowieso heel erg beperkt waren, zagen we pas in de vijvers waar ruim 3000 polystyreen-korrels per vierkante meter werden uitgestrooid. Bij 300 korrels per vierkante meter vonden we bijvoorbeeld nog geen enkel effect.”

Foekema was niet verbaasd over deze bevindingen. “Plastics hebben geen goede naam, maar in de praktijk blijkt vaak dat een plastic korreltje voor een dier gewoon een ander moeilijk te verteren stukje voedsel is.” Verrast was Foekema wel dat er uit monsters bleek dat zo weinig korrels in de Nederlandse Waddenzee zijn teruggevonden. “Uit wetenschappelijk oogpunt zou het interessant zijn om te kijken of er in de Deense of Duitse Waddenzee grotere concentraties korrels te vinden zijn. Maar die concentraties zullen waarschijnlijk nog steeds niet in de buurt komen van een hoeveelheid die schade veroorzaakt.”

Bodemvissen
Omdat de onderzoekers ervanuit gingen dat de korrels direct naar de bodem zouden zinken, werd de test gedaan met bodemvissen en niet met pelagische vissen. “In de praktijk zie je dat er ook korrels door het water zweven. Het zou theoretisch kunnen dat andere soorten vissen meer moeite hebben met die plastics. Daar spreekt tegen dat er geen meldingen zijn geweest van opvallende vissterfte, ook niet van vogels die op de kwelders of langs de vloedlijn foerageren trouwens.”

Als deel van het onderzoek is bij Wageningen Marine Research ook het maagdarmkanaal van vissen, vogels, bruinvissen en zeehonden bekeken. “De microplastics die daarbij zijn gevonden, vallen niet te linken aan de MSC Zoe. Daarom denk ik dat we kunnen zeggen: deze ramp had niet mogen gebeuren, maar heeft gelukkig geen grote schade toegebracht aan de natuur. Dat neemt natuurlijk niet weg dat plastics niet in het milieu thuishoren en dat het onze plicht is dat te voorkomen.”

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoe gaat men deze drempelwaarden handhaven?
Louis Peperzak Leren van het rampjaar
Ik volgde de tv serie met interesse. Deze video is ook erg interessant en zeer leuk gemaakt! Hopelijk lukt het om dit verder uit te werken, in een boek of promotie. Graag met gedetailleerde kaarten.
Lastig dat consequenties van prijsstijgingen per DW-bedrijf steeds anders worden uitgedrukt. Kan dat nog genormaliseerd worden? Bijv. Differentiatie naar en procentuele prijsstijgingen van DW-vastrecht? Dan wordt de interessante vergelijking eenvoudiger. Dank alvast.
Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!