In de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder zijn concentraties perfluoroctaansulfonzuur (PFOS) in de buurt van Schiphol ongeveer 10 keer hoger dan in de rest van de vaart. En daar waar Gemaal Bolstra het water van Schiphol uitmaalt op de Ringvaart, zo’n 50 keer hoger. Dat staat in een memo die het Hoogheemraadschap van Rijnland op haar website publiceerde.
Met het stuk is het waterschapsbestuur dinsdag geïnformeerd over recent onderzoek van Rijnland naar PFOS-concentraties in oppervlaktewater rondom de luchthaven. Geen van Rijnlands KRW-waterlichamen voldoet namelijk aan de jaargemiddelde oppervlaktewaternorm voor PFOS, die de Kaderrichtlijn Water (KRW) vereist. 'Er ligt dus over het volledige gebied van Rijnland een ‘PFAS-deken’, net zoals in de rest van Nederland', aldus de memo.
Omdat Schiphol al jaren een bekende bron van PFOS in Rijnlands beheergebied is, vormde dit aanleiding voor onderzoek naar PFOS-concentraties in de Ringvaart, welke in nabijheid van de luchthaven dus pieken. Deze hoge concentraties zijn toe te schrijven aan 'het Schipholgebied', aldus de memo, want andere lokale bronnen van PFOS-emissies op (dit deel van) de Ringvaart lijken er niet te zijn.
Binnen het Schipholgebied geeft Rijnland aan tot dusver twee bekende bodemverontreinigingen met zekerheid als bron van PFOS aan te kunnen wijzen. Mogelijk zijn er echter nog onbekende bronnen, die niet in beeld zijn. Als voorbeeld van een nog in te vullen vraagteken wordt genoemd het effluent van Afvalwaterzuivering Schiphol, waar het afvalwater van de luchthaven en omringende bedrijven gezuiverd wordt door Evides Industriewater. Hoeveel PFOS dit effluent aan de Ringvaart bijdraagt wordt nog door Rijnland onderzocht.
De verontreinigde bodem rondom waterbassins die na een incident met PFOS-houdend blusschuim in 2008 als opslag voor verontreinigd water dienden, blijken daarentegen ‘geen belangrijke bronlocatie’ (meer) te zijn. Hierbij wordt gedoeld op het afvalwater dat ontstond toen een sprinklerinstallatie in een KLM-hangar door een technische fout aansprong, met omvangrijke gevolgen (- het Haarlems Dagblad maakte een reconstructie). Lekkage van deze bassins leidde destijds tot verontreiniging van het grondwater. Uit haar onderzoek concludeert Rijnland nu dat de bijdrage van deze locatie aan PFOS-emissies naar het oppervlaktewater inmiddels nog maar 'beperkt' is. De beheersmaatregelen die getroffen zijn om verdere afstroming van PFOS vanaf deze locatie via het grondwater te stoppen lijken daarmee hun werk te doen.
Rijnland schrijft met Schiphol, Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en Evides in gesprek te zijn over verdere bronaanpak van de twee bekende bodemverontreinigingen om verdere verspreiding van PFOS tegen te gaan.
Deze bronaanpak ‘blijkt vooral te bestaan uit overlegtafels en intenties’, reageert SchipholWatch, een stichting die ‘strijdt voor een betere leefomgeving’ rond de luchthaven en één van de stichtingen die in 2024 de Nederlandse Staat voor de rechter daagden over het landelijk PFAS-beleid.
Schiphol heeft zelf ook onderzoek uitgevoerd, aldus de memo. De resultaten daarvan zullen binnenkort worden gepubliceerd.
