De natuur in de Waddenzee staat onder druk door menselijke activiteiten in het gebied. Om beter te begrijpen wat de effecten van dat menselijk handelen bij elkaar opgeteld zijn, liet het ministerie van LVVN een analyse maken door Wageningen Marine Research. ‘Kijk naar het grote plaatje’.
Om te komen tot een nieuw beleidskader voor de Waddenzee zette het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur drie onderzoeken uit: deze impactanalyse, een monitoringsonderzoek naar de staat van de Waddenzee en er wordt gewerkt aan ecologische streefwaarden voor de Waddenzee.
Gerjan Piet“Wat we gedaan hebben is een risicoanalyse volgens een internationaal ontwikkelde methode, die we aan de Waddenzee hebben aangepast,” vertelt Gerjan Piet. Hij is senior onderzoeker Mariene Ecologie en de maker van deze 'Cumulatieve impactanalyse Waddenzee'.
Op basis van beschikbare informatie en expert judgement bekeken de onderzoekers waar in het Nederlandse deel van de Waddenzee menselijke activiteiten plaatsvinden en hoe dat overlapt met de aanwezigheid van vogels, vissen of andere levensvormen. “Dus eerst stel je vast of dieren worden blootgesteld aan menselijk handelen en daarna zijn we gaan kijken wat de impact daarvan is.”
In de risicoanalyse valt te lezen dat vissen en bodemdieren de hoogste cumulatieve impact laten zien. De ruimtelijke analyse toont ook duidelijke geografische verschillen. Deze kennis legt een basis onder toekomstige beleidskeuzes. Piet: “Het biedt handelingsperspectief. Wil je iets doen voor vogels, dan kun je zien welke drukfactoren er zijn, welke impact die hebben en dan kun je keuzes maken hoe je tot verbetering kan komen. Hetzelfde geldt voor het bodemleven of zeezoogdieren.”
Maar het belangrijkste aan deze analyse, is volgens Piet dat het de totaliteit van gevolgen van de menselijke activiteiten laat zien. “Denk aan vergunningsverlening. Vroeger was daarbij dan de vraag of één activiteit zelf voor een significante verstoring zorgt. Maar het punt is natuurlijk dat die activiteit bijdraagt aan de cumulatieve impact van vele reeds bestaande activiteiten. Je moet het dus integraal benaderen.”
“De afzonderlijke activiteiten in de Waddenzee hebben natuurlijk een gezamenlijk effect”, vervolgt de onderzoeker. “Ze vinden plaats in een gebied dat al zwaar belast is. Als we willen komen tot een beter en slimmer natuurbeheer, dan gaat het om het grotere plaatje en de samenhang tussen de verschillende vormen van menselijk handelen.”
Piet speekt nadrukkelijk over een eerste versie van deze 'Cumulatieve impactanalyse Waddenzee'. “Dit is een instrument dat we in de toekomst uit willen gaan breiden. Bijvoorbeeld door te kijken naar de belasting voor specifieke diersoorten of door ook de Waddenzee in zijn geheel, dus als deel van drie landen te bekijken. Maar voor nu is het een hele mooie stap en een die helpt om de appels en peren van het menselijk handelen effectief te kunnen vergelijken en op te tellen.”
