Door menselijk ingrijpen is de watercyclus zo veranderd dat dat gevolgen heeft voor het functioneren van de aarde. Volgens een internationaal onderzoeksteam is het zogenaamde ‘groene water’, zoals regen en bodemvocht, daarom een van de ‘planetary boundaries’ die zijn overschreden.

Het begrip planetary boundaries (planetaire grenzen) werd in 2009 geïntroduceerd door de Zweedse aardwetenschapper Johan Rockström. Hij stelde negen grenzen vast waarbinnen de mensheid moet opereren om duurzaam gebruik te kunnen blijven maken van de hulpbronnen op aarde.

Water is een van de negen categorieën en de zesde waarvan een internationaal onderzoeksteam nu concludeert dat de grens wordt overschreden. De eerste vijf categorieën waarvoor dat geldt zijn: klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, stikstof- en fosforuitstoot, landgebruik en chemische vervuiling.

De onderzoekers, waaronder drie Nederlanders van de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht en de TU Delft, publiceerden hun bevindingen deze week in het tijdschrift Nature Reviews Earth & Environment.

Bodemvocht
Ruud van der EntRuud van der Ent"Voor de categorie water werd gedacht dat we ons nog binnen de veilige marges bevonden", vertelt co-auteur Ruud van der Ent, universitair docent aan de TU Delft. "Maar dan ging het vooral over ‘blauw water’: het zoete water in stromen, rivieren en meren. Daarnaast is er ook ‘groen water’: de watercyclus die belangrijk is voor planten, zoals regenval en bodemvocht. Door alleen te focussen op ‘blauw water’, misten eerdere evaluaties belangrijke informatie over de volledige watercyclus."

De onderzoekers richtten zich in het bijzonder op bodemvocht in de wortelzone van planten als belangrijkste indicator voor de gezondheid van de watercyclus. "Bodemvocht is belangrijk voor gezonde en veerkrachtige ecosystemen die in staat zijn om koolstof vast te leggen. Op hun beurt zorgen die ecosystemen er weer voor dat de atmosferische watercyclus in tact blijft."

Amazone
In hun artikel wijzen ze op het Amazoneregenwoud, dat afhankelijk is van bodemvocht om te overleven. Delen van de Amazone verdrogen door klimaatverandering en ontbossing.

"Water wordt vaak toch als een gegeven beschouwd", zegt Van der Ent. "Het gaat wel weer regenen. Maar door de opwarming en door het landgebruik is de cyclus stiekem wel aan het veranderen. Er zijn echt gebieden die permanent droger of natter worden. Als we niets doen, bestaat de Amazone over dertig jaar niet meer."

Rockström, die in 2019 een eredoctoraat ontving van de Universiteit van Amsterdam, schreef zelf ook mee aan het artikel. In 2021 maakte David Attenborough een Netflix-documentaire over hem met de titel ‘Breaking Boundaries: The Science Of Our Planet’.

 

MEER INFORMATIE
Artikel in Nature Reviews Earth & Environment
Engelstalig nieuwsbericht van Stockholm University
H2O-bericht: Eredoctoraat voor duurzaamheidsexpert Johan Rockström 

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoe kan het zijn dat na het laatste hoogwater vorig jaar zomer alle vis verdwenen is uit ons water in de Strang naast de rivier de Waal.
Mooi initiatief. Kijk bij het opstellen van de kosten niet alleen naar die van een dergelijk installatie maar ook naar de maatschappelijke kosten als niets doet.
Ik begrijp niet waarom voedselzekerheid geborgd zou moeten zijn. Als dat zo is, dan moeten we sierteelt, als bloembollen en lelies, niet meer subsidiëren en er voor zorgen dat de landbouw voedsel voor mensen produceert, en niet voor dieren.
@Hans MiddendorpBen het de laatste tijd niet vaak met je eens, maar deze keer wel. Terechte vragen, want ik vind het ook een vaag en ongrijpbaar verhaal.
In de titel staat: "cultuurverandering nodig". Uit de tekst blijkt dat er een transitie nodig is (niet verwonderlijk) en dat er gewerkt wordt aan een "routekaart'. Maar wat zijn nou precies de (tussen) resultaten en welke cultuurverandering is er nodig?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!