Door de invloed van het getij blijken kustoverstromingen opvallend vaak op ‘gezette tijden’ te gebeuren. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen University & Research, Deltares, de TU Delft en Amerikaanse en Australische kennisorganisaties, dat vandaag gepubliceerd is in het wetenschappelijk tijdschrift Nature Communications.
“We weten al heel lang dat springtij en hoogwater op een gegeven locatie op een vast tijdstip voorkomen”, licht Bas van Maren, morfologiespecialist bij Deltares, toe in een nieuwsbericht. “Maar we hebben dit tijdstip eigenlijk nooit ruimtelijk geanalyseerd, en ook een vergelijking met daadwerkelijk optredende overstromingen is niet eerder gemaakt.”
Het tijdstip van een overstroming kan echter sterk bepalend zijn voor de impact. Zo kan een overstroming tijdens de ochtendspits leiden tot grotere economische schade, en een overstroming midden in de nacht kan betekenen dat noodhulpverlening trager op gang komt. Een bekend voorbeeld daarvan is de watersnoodramp van 1953, die zowel ‘s nachts als in een weekend plaatsvond. De eerste dijken braken om 3 uur ’s nachts; pas toen het licht werd, was de schade van de ramp beter te overzien en kwamen de eerste reddingsacties op gang.
Een beter begrip van de timing kan kortom niet alleen helpen om nauwkeuriger te voorspellen wannéér overstromingen zullen optreden, maar ook welke impact ze kunnen veroorzaken. Dit bracht het team ertoe de timing te analyseren van overstromingen in kustgebieden in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Hiervoor gebruikten ze tientallen jaren aan zeespiegelstijgingstrends en (per uur gemeten) waterstanden van de National Oceanic and Atmospheric Administration en het British Oceanographic Data Centre. De gebruikte data gaan terug tot 1900, waarbij meetstations met minder dan 20 jaar aan data werden uitgesloten om solide statistieken te kunnen garanderen.
Bevindingen in Amerika en Engeland
Het onderzoek laat zien dat kustoverstromingen zich vaak concentreren rondom vaste uren van de dag, in een patroon dat sterk gerelateerd is aan de (goed voorspelbare) getijdynamiek. Zo vinden overstromingen in Boston, aan de oostkust van de VS, vaak plaats rond het middaguur en middernacht. In Zuid-Californië, van San Diego tot Port San Luis, vallen de hoogste pieken van overstromingen samen met de ochtendspits. Verder naar het noorden verschuift deze timing geleidelijk naar een piek rond de middaguren. Ook op Hawaii (Honolulu en Hilo Bay) vertoont de timing van overstromingen pieken in de vroege ochtend en de late middag. Aan de zuidoostkust van Engeland, van Harwich tot Dover (waar 307 mensen omkwamen bij de watersnoodramp van ’53), blijken overstromingen voornamelijk midden in de nacht op te treden.
In estuaria en baaien, zoals San Francisco Bay (VS) en het Kanaal van Bristol (VK), leiden de invloed van ondieptes, rivierafvoeren en antropogene invloeden zoals baggeren en landaanwinning tot een meer variabele ‘overstromingstiming’.
Invloed van stormopzet
De mate waarin het getij het moment van overstromingen bepaalt, is afhankelijk van lokale getijcondities en de stormopzet. “In Nederland is de stormopzet relatief belangrijk in vergelijking met het getij”, legt Van Maren daarover uit in het bericht van Deltares. “Daarom is het exacte tijdstip van een overstroming in Nederland helaas minder goed voorspelbaar dan in bijvoorbeeld de VS.”
Uit het onderzoek komt ook naar voren dat het getij vaak lijkt te bepalen of een zware storm tot een overstroming leidt. “Daardoor blijken veel overstromingen veel voorspelbaarder in de tijd dan we tot nu toe dachten”, aldus Joris Beemster, hoofdauteur van het wetenschappelijk artikel en promovendus bij Wageningen University & Research.
Deltares verwacht dat de opgedane inzichten kunnen helpen om kustgebieden beter voor te bereiden op overstromingen, die door de zeespiegelstijging vaker zullen voorkomen. Een beter begrip van de dimensie ‘tijd’ in het voorspellen van overstromingsrisico’s zou bijvoorbeeld kunnen helpen bij het tijdig afgeven van waarschuwingen, het tijdig sluiten van stormvloedkeringen of het treffen van verkeersmaatregelen rondom die uren waarop overstromingsrisico’s het grootst zijn. Ook kan de kennis benut worden in klimaatadaptatiestrategieën, verzekeringsmodellen en beleid voor de ruimtelijke ordening.
In Nederland zijn er een aantal bedrijven die dezelfde technolgie leveren.
Waarom wordt er niet samengewerkt met Nederlandse bedrijven?