Het kraanwater bevat slechts een uiterst geringe hoeveelheid microplastics. Het feit dat het water na de zuivering nog door het leidingnet gaat, heeft daarop geen invloed. Dit blijkt uit onderzoek van Het Waterlaboratorium in opdracht van Dunea en Waternet.

Hierbij is gekeken naar microplastics die in grootte variëren van 50 micrometer tot 5 millimeter. Bij een normaal waterverbruik van een gezin komen per dag twee plastic stukjes van één twintigste millimeter uit de kraan. De kans dat een dergelijk deeltje in een glas drinkwater zit, is daarmee 1 op 350. “Het aantal deeltjes dat we vonden, is eigenlijk niet te onderscheiden van het resultaat van een nulmeting”, zegt Eelco Pieke, senior adviseur chemie bij Het Waterlaboratorium. 

Eelco PiekeEelco Pieke

Helemaal blanco is volgens hem onmogelijk, want microplastics zitten onder meer in de lucht en kleding. “Maar de aangetroffen hoeveelheid stelt in de praktijk niets voor. Wij hebben ook gekeken naar de vorm en kleur van de deeltjes. Zo waren er in drinkwater bijna alleen vezeltjes te zien. Dat is kenmerkend voor achtergrondruis bij plastics. Grotere microplastics dringen sowieso niet door tot drinkwater.”

Geen invloed van leidingnet
Karin Lekkerkerker, manager onderzoek bij het Zuid-Hollandse drinkwaterbedrijf Dunea dat samen met het Amsterdamse Waternet de opdracht voor het onderzoek gaf, is opgetogen over de uitkomst. “Eigenlijk is er niets gevonden. Vanuit wetenschappelijk oogpunt kun je niet nul zeggen, maar vanuit het perspectief van het drinkwaterbedrijf is het resultaat heel mooi. Onze zuiveringen houden goed de onderzochte groep microplastics tegen. We hadden dit verwacht, maar wetenschap kan voor verrassingen zorgen. Dat is hier gelukkig niet het geval.”

Karin LekkerkerkerKarin Lekkerkerker

Het onderzoek is uitgevoerd in 2019 en 2020. Het Waterlaboratorium heeft eerst gekeken naar hoe het zit met microplastics in water tot en met de zuivering en vervolgens naar wat er uit de kraan bij consumenten komt. “Er is van bron tot tap gemeten”, licht Lekkerkerker toe. “Daarbij is een interessante vraag: wat gebeurt in het distributienet? Worden er plastic deeltjes toegevoegd als water bijvoorbeeld door leidingen van pvc stroomt? Dit blijkt dus niet zo.” Dat wordt beaamd door Pieke. “Het maakt geen verschil of water door plastic of andere buizen gaat.”

Praktische meetmethode
Voor het meten van microplastics in water bestaat nog geen standaardmethodiek. Daarom ontwikkelde Het Waterlaboratorium zelf een praktische methode op basis van microscopen, vertelt Pieke. "We tellen hiermee ook beestjes in water, dus waarom niet microplastics? Wij hebben een zeefbemonstering met steeds kleinere zeven toegepast. Wat er na het spoelen van water achterbleef, werkten we op het lab op tot microscoopplaatjes.”

Hiervoor moest heel wat water worden verzameld. Pieke: “Bij oppervlaktewater is vijfhonderd tot duizend liter genoeg. Maar voor het onderzoek van kraanwater is meer dan tienduizend liter nodig, omdat hierin amper microplastics zitten. Het is onhaalbaar om zo veel liter water af te tappen bij mensen thuis en in publieke gebouwen. Daarom hebben we het water gehaald uit putten in straten. Wij deden dat in Amsterdam en een aantal steden in Zuid-Holland, zoals Den Haag en Leiden.”

Integrale aanpak aan bron
Welke zuiveringstappen zorgen met name voor de verwijdering van microplastics? “Hierover zijn we nog niet helemaal uit”, reageert Pieke. “We hebben op vier punten in de zuivering gemeten en niet bij alle stappen, want dan zijn er honderden analyses nodig. Daarom konden we niet goed het effect van elke zuiveringsstap onderscheiden. Wij zagen wel al een afname van meer dan negentig procent, voordat het water naar de duinen gaat. Filtratie met zand en ook met actieve kool helpen goed. Maar het resultaat is niet nul en voor de bescherming van de natuur moeten we eigenlijk die kant op.”

Dat is ook de boodschap die Lekkerkerker wil uitdragen. “Vervuiling aan de bron voorkomen is altijd beter. Een schone leefomgeving is in het belang van iedereen. Dit vraagt om een integrale aanpak.”

In het onderzoek is niet gekeken naar de kleinste microplastics van 1 tot 50 micrometer. “Het onderzoek naar zulke stukjes is vele malen uitdagender”, zegt Pieke. KWR en de drinkwatersector pakken de handschoen nu samen op in het kader van het bedrijfstakonderzoek. Lekkerkerker: “We willen weten wat precies de belasting van plastic is op bronnen en drinkwater. Als dit een probleem is, moet verontreiniging van water met plastic hoger op de publieke agenda.”

 

MEER INFORMATIE
Toelichting Dunea en Waternet
Bericht op site Waternet
Korte video over onderzoek

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Mooi onderzoek. Met de hete zomers van nu is het fijn om vlakbij zwemwater te hebben en het water op de hoek van de straat ( in mijn geval) kan dan een enorme aantrekkingskracht hebben. Mooie aanvulling op het onderzoek, zou een vergelijking met nabijgelegen “ officiële zwemwaterlocaties” kunnen zijn: op welke punten scoren deze beter ( en waar minder) als zwemlocatie… , wat is de capaciteit … en hoe nabijgelegen zijn deze locaties.
Hoezo een nieuwe bestuurscultuur in de politiek? Handje-klap van de ChristenUnie om zo veel als mogelijk alles bij het oude te houden. Dat je in 2022 met een amendement op basis van het advies uit 2015 - is echt oude wijn in nieuwe zakken. De commissie Boelhouwer was duidelijk: of alle geborgde zetels opheffen, of max. 2 zetels voor boeren en 2 zetels voor natuurbeheerders (die steeds 'natuur' worden genoemd). Geborgde zetels natuur zijn overbodig, zelfs Natuurmonumenten wil er vanaf. En dan meteen de waterschapsbelasting op natuurterreinen afschaffen, Natuur wordt uit publiek geld betaald en landelijk gaat het slechts om 0.25% van de totale opbrengst van de watersysteemheffing.
Juni wordt ook droog: veel NW winden, dwz. wat buien, maar die zullen geen zoden aan de dijk zetten.
Mocht het in Juli weer warm en zonnig worden dan zal er een fors escalerend waterprobleem zijn.
Je sommetje klopt niet, Hans, want de lozing van N was altijd al veel groter dan van P. Stel in 1990 was de lozing van N 5 keer zo groot als P, dus 5:1. N is afgenomen met 64%, er is dus nog over 0,36*5 = 1,8. Van P is 74% verwijderd, dus nog over 0,26*1 = 0,26. De verhouding N:P is dan nu geworden 1,8:0,26 oftewel (afgerond) 7:1. Er is dus nu meer stikstof ten opzichte van fosfor in de lozing, dan het geval was in 1990.
"64% minder lozing dan in 1990" juicht dit artikel. Dan praat je dus over 2 procent verbetering per jaar. Of anders gezegd: na 32 jaar is de restlozing met twee-derde afgenomen. De zuiveringstechniek is in deze periode geëvolueerd van alleen aerobe beluchting naar anaerobe technieken, dus zo verrassend is dit niet.
De hamvraag die onbeantwoord blijft, is wat de impact is van de restlozing op de doelen van de KRW. Uit de berekeningen van het CBS zou blijken dat stikstof uit rwzi's nog voor 18% bijdraagt aan de totale belasting, en fosfaat nog voor 25% aan de totale belasting. Maar het gaat nog steeds om enorme hoeveelheden: 14,3 miljoen kg N en 1,64 miljoen kg P.
De afname in kg N is veel groter is dan in kg P. De verhouding tussen N en P is verschoven. Met als gevolg dat blauwalgen (die zelf stikstof binden) "in het voordeel zijn" vergeleken met groenalgen, die stikstof uit het oppervlaktewater opnemen. Dertig jaar geleden was er nog veel 'groene soep', inmiddels zijn de drijflagen van blauwalgen een hardnekkig probleem.
Het zou dus zomaar kunnen zijn dat het verwijderen van stikstof nu voldoende is, maar dat de verwijdering van fosfaat nog veel beter moet. Behalve wellicht als de rwzi (bijna) rechtstreeks op zee loost, dan is goed ook goed genoeg.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!