Analyses van verdronken veenlagen in de bodem van de Noordzee geven meer inzicht in de snelheid en de omvang van de wereldwijde zeespiegelstijging kort na de laatste ijstijd. De nieuwe geologische gegevens zijn van groot belang om de impact van de huidige opwarming op ijskappen te begrijpen en daarmee op de zeespiegelstijging, aldus een vandaag gepubliceerd onderzoek in Nature.
In de beginfase van het huidige geologische tijdperk, ongeveer 11.700 jaar geleden, was er sprake van een snelle opwarming. De ijskappen smolten snel en de zeespiegel steeg in twee fases korte tijd met 1 meter per eeuw. Dat is aanzienlijk meer dan de huidige zeespiegelstijging die wordt berekend op 30 centimeter per 100 jaar, maar naar verwachting zal toenemen door opwarming van de aarde.
Tot nu toe waren de snelheden en omvang van de zeespiegelstijging tijdens het vroeg Holoceen niet bekend vanwege een gebrek aan goede geologische gegevens uit deze periode. Dit beperkte het inzicht in de relatieve bijdragen van de Noord-Amerikaanse en Antarctische ijskappen aan de wereldwijde zeespiegelstijging tijdens het vroege Holoceen, schrijven de onderzoekers.
Nu zijn ze er in een gezamenlijk onderzoeksproject van Deltares, Universiteit Utrecht, TNO-Geologische Dienst van Nederland, TU Delft, NIOZ en Universiteit van Amsterdam in geslaagd voor het eerst zeer nauwkeurige berekeningen te maken. Deze zijn essentieel voor het begrijpen van het toekomstige smelten van het ijs en zeespiegelverandering onder een opwarmend klimaat, stellen de onderzoekers.
Marc HijmaMarc Hijma, geoloog bij Deltares en hoofdauteur van het onderzoek, spreekt in een persverklaring over een ‘baanbrekend onderzoek’. “We hebben een belangrijke stap gezet in het beter begrijpen van de zeespiegelstijging na de laatste ijstijd. Door gebruik te maken van gedetailleerde gegevens uit het Noordzeegebied kunnen we nu de wisselwerking tussen ijskappen, klimaat en zeespiegelstand beter in de vingers krijgen.”
De onderzoekers analyseerden verschillende grondboringen in het gebied dat ooit Doggerland was, een landbrug tussen Groot-Brittannië en het Europese vasteland. Dit gebied kwam onder water te staan naarmate de zeespiegel steeg. Door de verdronken veenlagen uit dit gebied te analyseren, te dateren en modelleringstechnieken toe te passen, toonden ze aan dat tijdens twee fasen in het vroeg Holoceen de wereldwijde zeespiegelstijging korte tijd piekte op meer dan 1 meter per eeuw.
Daarnaast was er veel onduidelijkheid over de totale stijging tussen 11.000 en 3.000 jaar geleden, schattingen varieerden tussen 32 en 55 meter. Het nieuwe onderzoek neemt deze onzekerheid weg en laat zien dat de totale stijging circa 38 meter was, aldus de persverklaring.
Doggerland 10.000 jaar geleden
Kijk hier naar een video over en nadere toelichting op het onderzoek
