secundair logo knw 1

Sfeerbeeld van Westerschelde I foto: Frans Berkelaar via Flickr

Het oostelijke deel van de Westerschelde is volgens onderzoek van de Vrije Universiteit sterk vervuild met poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS). Vooral de concentraties in vissen worden alarmerend hoog genoemd.

Er heerst in Vlaanderen en Zeeland onrust over de aanwezigheid van PFAS in de Westerschelde. Zeker na berichten eerder dit jaar dat het nabij Antwerpen gevestigde chemiebedrijf 3M – gedeeltelijk zonder vergunning – aanzienlijke hoeveelheden van deze stoffen loosde. Niet zonder reden, blijkt uit de uitkomsten van het verkennende onderzoek van de Vrije Universiteit Amsterdam (VU). Poly- en perfluoralkylstoffen komen niet van nature voor in het milieu en kunnen een negatief effect hebben op milieu en volksgezondheid.

Meer dan 800 keer boven norm
Jacob de Boer, professor milieuchemie en toxicologie aan de VU, noemt in een interview met de Vlaamse krant De Morgen de resultaten ‘toch wel verontrustend’. “Vooral bij platvis bleek dat de hoeveelheid PFAS meer dan 800 keer boven de Nederlandse norm (door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu gehanteerd, red.) lag.” Het gaat met name om perfluoroctaansulfonaten (PFOS), die al twintig jaar niet meer worden gebruikt maar nog steeds in het milieu worden aangetroffen.

De Boer raadt dan ook af om vis uit de Westerschelde te eten. Beroepsvissers zijn hier niet meer actief, sportvissers soms nog wel. Ook bij zeegroenten zijn de PFAS-waarden hoog. Voor deze groenten bestaan geen normen. Maar als lamsoor vis zou zijn, dan wordt volgens De Boer veertien keer de norm overschreden.

De VU-onderzoekers keken in het oostelijk deel van de Westerschelde niet alleen naar de aanwezigheid van veertig PFAS-stoffen in platvissoorten en zeegroenten. Ook namen zij monsters van sediment, Scheldewater en kraanwater in Antwerpen. De onderzoekers hebben de analyse verricht op verzoek van het Antwerpse burgerinitiatief Grondrecht, dat hierbij samenwerkte met een aantal Vlaamse media en de Provinciale Zeeuwse Courant (PZC).

Geen gevaar voor Antwerps kraanwater
De PFAS-metingen in het kraanwater in Antwerpen bleven binnen de veilig geachte grenzen, zoals 100 nanogram per liter voor PFOS. Er is geen gevaar voor het drinkwater, zegt de Boer. “Daar zagen we dat het gehalte tot 80 procent van de norm kwam en er dus onder bleef. Maar het mag zeker niet gaan stijgen, dat is wel duidelijk.” In een reactie laat het Antwerpse drinkwaterbedrijf water-link weten dat het kraanwater in de Scheldestad veilig en gezond is. Voor PFAS wordt voldaan aan de strengste richtwaarden.

De Boer deed vijftien jaar geleden al onderzoek naar PFAS in de Westerschelde en toen lagen de concentraties nog een stuk hoger. Dit is echter niet alleen goed nieuws, vertelt hij in De Morgen. “Het geeft in de eerste plaats aan hoe traag PFAS verdwijnt. Het zal nog tientallen jaren duren vooraleer het niveau tot redelijke gehaltes gedaald is. Het is nog maar eens een signaal dat er absoluut gestopt moet worden met het gebruik van deze producten.”


MEER INFORMATIE
Dossier PZC over PFAS in Westerschelde
Reactie water-link op onderzoek
H2O Actueel: 3M op de vingers getikt
H2O Actueel: onderzoek STOWA naar PFAS
H2O Actueel: RIVM over overschrijding normen
 

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hans MiddendorpHoi Hans, beetje makkelijke reactie van het waterschap ('eerst moeten de waterbedrijven wat doen, tot die tijd kunnen wij niks doen'). De Waprog plaatste in 1986, in één jaar tijd, meer dan 100.000 watermeters bij gezinnen thuis. Dat kostte toen maar 150 gulden (!) per watermeter. Als de waterpartners echt zouden willen samenwerken, kan dit zo zijn opgelost. Dus ja, bureaucratie zegeviert. Niet iets om trots op te zijn.
@Gert Timmerman Eens. We moeten met al ons water zuinig omgaan (en het niet verontreinigen) zeker met zoet grondwater en met drinkwater.
@JanEens Jan, maar mijn opiniestuk gaat over hoe slimme bemetering en beprijzing het waterverbruik van huishoudens beïnvloeden. Dat er geen BOL is voor grootverbruik, helpt bedrijven inderdaad niet om slim met water om te gaan.   
Waarom de belasting op leidingwater (BOL) alleen voor de eerste 300m3? (€ 0,50 per m3 incl BTW). Beter is om een BOL te hebben voor het waterverbruik boven de 300m3. Politiek ligt dit moeilijk voor wat ik begreep.  
Of de waterkwaliteit wel 100% blijft onder deze oppervlakte heeft te maken met de normen die men hiervoor gebruikt. Bij eutrofiëring ontstaat wat groenalg en gelijk vliegt in de beoordeling de waterkwaliteit omlaag. Komt dat omdat anderen dit veroorzaken?