Vlaanderen gaat de lente in met hoge percentages lage grondstanden. Op 62 procent van de meetlocaties zijn de grondwaterstanden zeer laag (30 procent) tot laag (32 procent) voor de tijd van het jaar, blijkt uit de laatste publicatie van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Een uitspraak van de Belgische Raad van State over de grondwateronttrekking door een landbouwbedrijf, zet het Vlaamse grondwaterbeleid verder op scherp.  

Vanaf midden december 2020 tot midden februari 2021 namen de percentages hoge tot zeer hoge grondwaterstanden voor de tijd van het jaar gestaag toe. Maar half februari keerde die trend. Sindsdien stijgen de percentages lage tot zeer lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar opnieuw, schrijft VMM.

Ook in meer dan de helft van de meetlocaties van het oppervlaktewaterdebiet worden lage tot zeer lage waarden voor de tijd van het jaar geregistreerd, aldus VMM. Het agentschap rapporteert maandelijks over de kwantitatieve toestand van het freatisch grondwater. Het aantal meetpunten bedraagt 154. De nu gepubliceerde cijfers hebben betrekking op 26 maart.

“We merken op dat er in meer dan de helft van de meetlocaties van zowel grondwaterpeil als oppervlaktewaterdebiet, lage tot zeer lage waarden voor de tijd van het jaar geregistreerd worden. Dat wijst op een drogere toestand dan wat we op het einde van een gemiddelde winter verwachten”, concludeert VMM. 

Nieuw hoofdstuk
In de afgelopen vier jaar tonen de grafieken steeds hetzelfde patroon, aldus VMM. Het is illustratief voor de verdroging waarmee Vlaanderen kampt. In reactie op de lage grondwaterstanden ontwikkelt de Vlaamse overheid beleid (Blue Deal) om met vernatting de droogte en waterschaarste structureel aan te pakken.

Vorige maand kondigde de Vlaamse minister van Omgeving Zuhal Demir aan illegale grondwaterboringen strenger aan te pakken. En nu schrijft de Belgische Raad van State een nieuw hoofdstuk in het verhaal van de Vlaamse droogte met een vonnis dat vergaande gevolgen heeft voor het oppompen van grondwater, zo is de analyse.

Het rechtscollege zette in maart een streep door een waterwinningvergunning van een landbouwbedrijf in Turnhout. Vorige week werd het vonnis opgemerkt door de media. De Raad oordeelde dat de aanvrager onvoldoende kon aantonen dat het oppompen geen nadelige invloed zou hebben op de nabijgelegen kwetsbare natuur, het Turnhoutse Vennengebied. 

In Vlaanderen is voor elke grondwaterwinning van meer dan 500 kuub per jaar een vergunning nodig. Zo’n vergunning kan afgegeven worden als de grondwaterstand niet meer dan 5 centimeter daalt. Volgens de Raad van State was de onderbouwing daarvan bij deze vergunning niet goed genoeg. 

Verstrekkende gevolgen
In reactie op de uitspraak analyseerden Vlaamse media dat de grondwateruitspraak verstrekkende gevolgen kan hebben voor andere vergunningen voor waterwinning in de buurt van beschermde natuur. 

Minister Demir denkt dat ook. Ze sluit niet uit dat afgegeven vergunningen worden teruggedraaid. De Standaard tekende haar reactie op: “De beoordeling van nieuwe vergunningsaanvragen voor grondwaterwinning zal door dit arrest strenger moeten. Hoe het met de huidige vergunningen zit, zijn we nog aan het uitzoeken. Er rijst nu ook twijfel of die regel van 5 centimeter voldoende onderbouwd is. Dit raakt de hele regelgeving.”

Daarbij wees de bewindsvrouw erop dat dit vooral slaat op grote, vergunde winningen. Die vind je in de industrie, de drinkwaterproductie en in toenemende mate in de landbouw.

 

MEER INFORMATIE
Rapportage VMM: Nieuwe resultaten debieten waterlopen en grondwater
H2O actueel: Vlaamse minister wil illegale grondwaterboringen aanpakken
H2O actueel: Vlaanderen investeert eerste €26,9 mln uit droogteprogramma Blue Deal

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel
Vanmorgen Noorderzeedijk tussen Roptazijl en Harlingen. Bijna dagelijkse realiteit.
Er wordt hier het nodige door elkaar gehaald. Jonge zalm migreert stroomafwaarts naar zee en hebben daarbij voornamelijk last van waterkrachtcentrales en niet van gemalen en maar in heel beperkte mate van stuwen (daar kunnen ze met het water overheen). Jonge paling migreert wel stroomopwaarts, in de eerste instantie als glasaal en later als gepigmenteerde juveniele aal. Maar stroomopwaarts migreren met de stroom mee? Dat is heel bijzonder. Schieraal migreert stroomafwaarts met de stroming mee, hoewel dat slechts een deel van de populatie betreft. Een deel van de schieraal migreert aanzienlijk langzamer dan de stroming en onderbreekt zelfs haar migratie voor langere perioden.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!