Hoe goed houden noodmaatregelen stand als een dijk tijdens hoogwater beschadigd raakt en vervolgens zware golven te verduren krijgt? Deltares en verschillende waterschappen testen dat deze week in de Deltagoot in Delft. Daarbij worden onder meer zandzakken, geotextiel en geogrid blootgesteld aan hoge golven.
De proef moet meer inzicht geven in de golfbelasting die tijdelijke maatregelen bij beschadigde dijken kunnen weerstaan. Ook wordt gekeken naar de praktische uitvoering: hoeveel tijd kost het om een maatregel aan te brengen, hoe werkbaar is deze en hoe kunnen medewerkers dat veilig doen?
De test sluit aan op eerder onderzoek naar de erodeerbaarheid van kleidijken. In juni werd in de Deltagoot een dijk blootgesteld aan hoge golven. Daarbij ontstond een erosiekuil in het buitentalud. In plaats van die schade te herstellen, gebruiken de onderzoekers de kuil nu als uitgangspunt voor de nieuwe proef.
Beschadigde dijk inpakken
Een van de maatregelen die wordt getest, is een zogenoemde bekramming. Daarbij wordt het erosiegat gevuld met zandzakken of klei. Vervolgens wordt de beschadigde plek afgedekt met geotextiel en geogrid en vastgezet met krammen.
In de Deltagoot worden verschillende combinaties van noodmaterialen aangebracht en daarna aan golven blootgesteld. Sensoren meten onder meer de golfhoogte, golfdruk en stroomsnelheid. Ook worden de trekkrachten op een aantal krammen of ankers geregistreerd.
“Waterschappen hebben veel ervaring met het aanbrengen van noodmaatregelen. Nu kunnen we zien tot wanneer de noodmaatregel standhoudt tegen het geweld van de golven”, aldus Arno Rozing, projectleider bij Deltares.
De proef moet daarmee een aanvulling vormen op de praktijkervaring die waterschappen al hebben met noodmaatregelen. Niet alleen het aanbrengen staat centraal, maar vooral de vraag hoeveel belasting de constructies daadwerkelijk kunnen verdragen.
Waterschappen brengen maatregelen aan
Het idee voor de proef ontstond tijdens een brainstormsessie van het Crisisexpert Team Waterveiligheid (CTW). STOWA is opdrachtgever van het onderzoek. Deltares leidt het project en verzorgt de proefopstelling, ondersteuning, metingen en rapportage.
Calamiteitenmedewerkers van Waterschap Hunze en Aa’s en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) helpen bij de voorbereidingen en brengen de noodmaatregelen in de Deltagoot aan.
Gabriel Rammeloo, strategisch beleidsadviseur bij Waterschap Hunze en Aa’s: “Het is een mooie kans voor ons om te testen hoe onze bekramming zich houdt bij flinke golven. We hebben een plan en de materialen om onze zeedijk goed in te pakken als er schade is. Nu kunnen we in de praktijk testen of deze bescherming ook sterk genoeg is om grote golven te weerstaan”.
Ook voor HHNK is de proef bedoeld om praktijkervaring op te doen. Theo Reuzenaar, adviseur Waterveiligheid bij HHNK: “Het is voor ons een mooie gelegenheid die we hebben aangegrepen om noodmaatregelen te oefenen in een realistische proefopstelling. Het oefenen, maar ook uitwisselen van kennis en ervaring met andere waterschappen en Deltares levert ons nieuwe inzichten op. We ondervinden bijvoorbeeld de uitvoerbaarheid van maatregelen in de praktijk, de tijd die maatregelen kosten en hoe we het beste veilig te werk kunnen gaan.”
800 zandzakken
Voor de proef zijn ook grote hoeveelheden materiaal nodig. Calamiteitenmedewerkers van het Hoogheemraadschap van Delfland en vrijwilligers van de Delflandse Dijkwacht vullen met een zandzakkenvulmachine in totaal 800 zandzakken.
Daarnaast is Hogeschool Rotterdam betrokken. Voor 21 studenten Civiele Techniek maakt de proef deel uit van de Minor Waterbouw. Zij krijgen colleges over waterveiligheid en voeren rond de proef een opdracht uit.
De resultaten moeten calamiteitenteams uiteindelijk helpen bij het optreden wanneer een dijk daadwerkelijk beschadigd raakt. De opgedane kennis kan daarnaast worden gebruikt voor het verder verbeteren van landelijke richtlijnen voor noodmaatregelen. Centraal staat daarbij de vraag tot welke golfbelasting de verschillende maatregelen effectief blijven.
