0
0
0
s2smodern

Verbetering van de waterkwaliteit is een belangrijk doel van het nieuwe mestbeleid dat landbouwminister Carola Schouten aankondigt. De maatregelen die in de afgelopen decennia zijn genomen om de vervuilende impact van mest op grond- en oppervlaktewater terug te dringen, hebben onvoldoende opgeleverd, stelt de minister vast. Dat geldt name in gebieden met löss- en zandgrond. Als het nieuwe mestbeleid niet werkt, zijn verdergaande maatregelen nodig, zoals teeltbeperkingen.

Het Nederlandse meststelsel moet eenvoudiger, schrijft minister Schouten in een brief aan de Tweede Kamer. Die gedachte is mede ingegeven door de fraudegevoeligheid van het huidige ingewikkelde stelsel, de noodzaak om stappen te zetten naar de beoogde kringlopen in de landbouw, maar ook omdat er nog steeds sprake is van een mestoverschot. 

Gestagneerd
carola schouten vk 180 Carola SchoutenMede hierdoor zijn de waterkwaliteitsdoelen van de Nitraatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water 'nog niet volledig gerealiseerd', schrijft Schouten. Op zand- en lössgronden is de waterkwaliteitsverbetering de laatste jaren zelfs gestagneerd. “Hoewel de grondwaterkwaliteit in Nederland de afgelopen 25 jaar aanzienlijk is verbeterd, is op droge, uitspoelinggevoelige zand- en lössgronden de norm van 50 mg/l nitraat in water dat uitspoelt uit de wortelzone vaak nog niet gehaald.”

De waterkwaliteitsproblemen in gebieden met droge zand- en lössgronden hangen samen met natuurlijke factoren, zoals de bodemkenmerken en diepe grondwaterstanden, maar ook met ontwikkelingen in de teelt van gewassen, zoals de toename van vollegrondsgroenteteelt en de afname van het areaal grasland, staat in de Kamerbrief. 

Onderzoek laat zien dat de norm van 50 mg/l nitraat door ongeveer 75 procent van de akkerbouwbedrijven in de zandregio wordt overschreden, schrijft de minister. “Intensieve vruchtwisseling met uitspoelinggevoelige, ondiep wortelende teelten, zoals consumptieaardappelen en prei, op droge uitspoelinggevoelige zand- en lössgronden leidt tot te hoge nitraatconcentraties in het grondwater en te veel belasting van het oppervlaktewater.”

Droogte
Droogte en klimaatverandering maken het halen van de doelen niet makkelijker, aldus de minister, die aangeeft dat er gebiedsgerichte aanpak nodig is om de waterkwaliteitsdoelen te halen. “Als onderdeel van deze gebiedsgerichte aanpak zal worden onderzocht of het specifiek aanwijzen van kwetsbare gebieden in het kader van de Nitraatrichtlijn hieraan kan bijdragen.” 

De landbouwminister wil met ‘een pakket van maatregelen’ een substantiële verbetering van de waterkwaliteit in deze gebieden bereiken. Belangrijk element in die aanpak, zo blijkt uit de brief, is het vergroten van de bewustwording onder boeren over de effecten van de bemesting van uitspoelinggevoelige teelten.

De minister wil de boeren gaan stimuleren om te meten wat hun bemesting voor gevolgen heeft voor de waterkwaliteit. “Daarnaast wil ik inzetten op het vergroten van kennis binnen de sector door het stimuleren van brede studiegroepen en integrale adviesgesprekken op basis van bemestings- en teeltplannen.”

Schouten denkt verder aan concrete maatregelen, zoals opname van niet-uitspoelinggevoelige gewassen (gras en granen) in vruchtwisselingsschema’s en telen van uitspoelinggevoelige gewassen in bakken boven de grond. 

Gebiedsprocessen
In gebieden waar de verbetering van de waterkwaliteit achterblijft wil de bewindsvrouw middels ‘vrijwillige doch niet vrijblijvende’ gebiedsprocessen genoemde aanpak op de rit krijgen, waarbij ze ruimte laat voor maatwerk. Dit moet wel in ‘gezamenlijkheid’ met provincies, waterschappen, terreinbeheerders en sector gebeuren.

Als de maatregelen niet tot de gewenste verbetering van de waterkwaliteit leidt, stelt de bewindsvrouw nieuwe maatregelen in het vooruitzicht. “Als er geen duidelijke verbetering zichtbaar is, zullen nadere maatregelen genomen moeten worden. Hiervoor tref ik dan ook al de nodige voorbereidingen, mede met het oog op het achtste actieprogramma Nitraatrichtlijn.”

 

LEES OOK
Kamerbrief contouren toekomstig mestbeleid

H2O-premium: Nitraat in grondwater: gehaltes en zorgen nemen weer toe
H2O-redactioneel: Waar blijft de nieuwe drinkwateropstand?

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

Laatste reacties op onze artikelen

Huishoudens moeten naar verhouding meer geld betalen voor de waterschapsbelasting dan bedrijven. Dat komt door de gestegen WOZ-waarde van woningen in de laatste jaren, terwijl bedrijfspanden nauwelijks in waarde zijn gestegen. Vereniging Eigen Huis vindt de verdeling niet eerlijk. Maar de Unie van Waterschappen wil nog niet meewerken aan een oplossing maar uitstellen tot "nadat het wetsvoorstel is vastgesteld in 2e en 1e Kamer". Zie:
https://www.h2owaternetwerk.nl/h2o-podium/opinie/aanpassing-waterschapsbelasting-pijnpunten-van-burgers-worden-doorgeschoven-naar-toekomst

.
Erg mooi plan, prachtige visie. De grootste verliespost (verdamping) aanpakken zou ik er nog aan toevoegen: verwijder soortenarme plantages van naaldhout, dat levert waterwinst op én meer biodiversiteit. De CO2-vastlegging gebeurt in de voedselrijkere wadi's twee keer zo efficiënt, dus dat is ook weer winst.
Unie gevangen in eigen modellen.
De Unie van waterschappen is al bijna een jaar bezig om wat uit vinden welk model geldt voor een goede kostenverdeling. Een stuurgoep produceerde ingewikkelde modellen voor de al ingewikkelde huidige verdelingssystematiek. Met als resultaat dan een verdeling over vier categorieën: gebouwd, ongebouwd, ingezetenen en natuur. Met totaal ondoorzichtige grondslagen. Er bleven twee modellen over, uitgerekend van het huidige systeem dat al tien jaar niet goed werkt. In beide systemen passen niet alle waterschappen, helemaal niet als met plusvoorzieningen worden toegepast. Maar volgens mij zijn de waterschappen mans genoeg om zelf wel de verdeling over de categorieën maken met de eigen gebiedskenmerken, welke dat maar mogen zijn. Helemaal geen modellen. Een model beperkt alleen maar. Een gemeente bepaalt ook zelfstandig tarieven voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolrecht. Schiermonnikoog met 700 inwoners ook. Kan een waterschap met 300.000- 1 miljoen inwoners zoiets niet? In het bestuur van het wetterskip zitten vaak voor een derde oud-wethouders en ex-raadleden. Die hebben dat jarenlang gedaan. Unie, hou op met het gieten van oude wijn in nieuwe zakken.
Een terechte oproep om voor goed waterbeheer te kijken naar de oorspronkelijke functies van bodem en ondergrond in de regulatie van water. Aanvullend op het overzicht van functies in het artikel kun je nog onderscheiden: de regeneratieve functie (recreatie, natuur, verbinding met natuurlijke elementen) en de ecologische dragerfunctie (natuur, biodiversiteit, huisvesting voor grotere dieren, microklimaten). Het landschap, gevormd door bodem en ondergrond, is een factor op zichzelf die mede beschouwd kan worden. Zo wordt de afweging voor klimaatadaptieve maatregelen verbreed en zullen de maatregelen duurzamer bijdragen aan de hele leefomgeving en al zijn bewoners.
Met veel aandacht en interesse heb ik uw uitvoerige artikel gelezen. Ik woon in aan de rand van Apeldoorn, nabij onze bossen. Het probleem "DROOGTE" is hier erg actueel. Veel publicaties in onze pers, veel reacties van vakmensen, bv van Jos Peters van Royal Haskoning DHV in de Stentor van 22 augustus 2020, of van Marjolein Koek van Natuurmonumenten, juli 2020, "noodwapen tegen droogte op de Veluwe". Als geograaf houdt het probleem "droogte" mij ook voortdurend bezig.
Voorstel van ecoloog Herman van Dam: Vervang het naaldbos door loofbos. Naaldbomen gebruiken het hele jaar door (!) water, loofbossen in de winter bijna niets. Dat moet op veel grotere schaal gebeuren. Uiteindelijk werden de naaldbomen destijds hier aangeplant om de steenkolenmijnen in Zuid Limburg van "stutpalen" te voorzien. Sindsdien maken de naaldbomen een veel te groot aandeel uit van de Veluwse bossen. Maar bijna geen mens in en om de Veluwe is op de hoogte van dat probleem of trekt zich daar iets van aan!!
Ik kijk uit naar uw reactie en uw voorstel hoe dit Naaldbomenprobleem op te lossen.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.