De neerslag van het afgelopen weekend heeft lokaal het grondwaterpeil weer aangevuld. Op verschillende plaatsen in Nederland was zelfs sprake van wateroverlast. Ondanks dat blijven de grondwaterstanden in diverse regio’s nog steeds laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar. De natuur heeft het zwaar en lijdt lokaal soms onomkeerbare schade.

Een en ander staat in de vandaag verschenen droogtemonitor van de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW). Het landelijk neerslagtekort nam door de hittegolf verder toe. Dankzij de recente neerslag, blijft het tekort sinds een aantal dagen weer stabiel. De verwachting is dat dit de komende twee weken zo zal blijven. Het actuele landelijk gemiddelde neerslagtekort bedraagt circa 245 mm. Regionaal zijn er wel grote verschillen.

Zo hebben diverse gebieden zonder wateraanvoermogelijkheden uit de Rijn en Maas grote neerslagtekorten. In het oosten van Gelderland is het neerslagtekort vergelijkbaar met 1976, maar lager dan 2018, schrijft de LCW. De grondwaterstanden zijn grotendeels laag tot zeer laag voor de tijd van het jaar, vooral op de hoge zandgronden. In sommige gebieden zijn de grondwaterstanden door plaatselijke neerslag goed hersteld.

Maatregelen van waterschappen en Rijkswaterstaat blijven van kracht, zoals het opzetten van waterpeilen, het vasthouden van water, waterbesparend schutten en het instellen van beregeningsverboden. In Zeeland wordt schade gemeld aan waterkeringen (scheuren in kleilagen). De keringen worden tot herstel blijvend gemonitord.

Waterkwaliteitsproblemen
Door hogere watertemperaturen ontstaan waterkwaliteitsproblemen. Het aantal meldingen van blauwalg, vissterfte en botulisme neemt toe. Ook zijn er veel negatieve zwemadviezen of zwemverboden van kracht. De watertemperaturen zullen naar verwachting de komende dagen gaan dalen.

In de Hollandsche IJssel is het chloridegehalte licht verhoogd, een gevolg van een combinatie van de lage Rijnafvoer begin augustus, springtij, windopzet en hoge onttrekkingen vanwege het warme weer. De chlorideconcentratie in het Amsterdam Rijnkanaal fluctueerde sterk in de afgelopen weken, maar is op dit moment weer ongeveer normaal. Enkele waterschappen in West-Nederland melden lichte verziltingsproblemen, voornamelijk in de diepe polders als gevolg van zout kwelwater, aldus de droogtemonitor.

De afvoer van de Rijn blijft laag en daalt langzaam richting 1100 m3/s. De afvoer blijft voldoende om in de watervraag te voorzien. De afvoer van de Maas is zeer laag en zal naar verwachting de komende weken langzaam verder dalen richting 25 m3/s. De situatie blijft beheersbaar.

Drinkwater
Door de lage afvoer zijn er in de Maas stoffen in hogere concentraties aangetroffen, waardoor er innamestops voor de drinkwaterproductie zijn of kunnen worden ingesteld. Op enkele grondwaterproductielocaties is er risico op overschrijding van de vergunde onttrekkingshoeveelheden per maand vanwege hogere afzet tijdens de hittegolf, schrijft de droogtemonitor.

De droogte in natuurgebieden neemt vooral op de zandgronden ernstige vormen aan en wordt versterkt door de enorme hitte van de afgelopen weken, aldus de droogtemonitor. Lokaal is er soms sprake van onomkeerbare schade in hoogvenen, hoogveenbossen, broekbossen en moerassen.

“De door droogte verzwakte bomen laten vervroegd blad vallen, worden getroffen door insectenvraat of sterven. Vennen, poelen, beken vallen voor het 3e jaar op rij langdurig droog. Veenbodems zijn voor het 3e jaar op rij uitgedroogd.” Op enkele locaties hebben waterschappen en natuurbeheerders met noodmaatregelen beken en poelen van water voorzien om zeldzame soorten te beschermen.

LEES OOK
H2O-bericht over droogtemonitor (4 augustus)

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het is mijn ervaring dat als je de dikke stengels onder een knoop op zeg 30 cm hoogte afknipt, de stengel opvult met paar procentige glyfosaat, alles in de directe omgeving aan plant mee gaat. Je dood dan via de wortel ipv het blad en er naast spuiten...
Heet water, electrocutie, afdekken, allemaal leuk, maar beperkt effectief en mega duur.
Over zulke grote hoeveelheden gif hebben we het nou ook weer niet......
De zeespiegelstijging is onder de 20 cm per eeuw.
Er is geen reden aan te nemen dat hier een versnelling in gaande is. Artikel lijkt iets verergering te suggereren. Dat lijkt dan dus niet zo.
Oprukkend zout blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt, geen reden tot paniek.
Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!