Nederlanders maken zich weinig zorgen over mogelijke overstromingen in hun eigen omgeving. Verreweg de meesten hebben vertrouwen in de overheidsmaatregelen in verband met hoogwater, al weten ze amper wat er gebeurt. Een meerderheid van de bevolking denkt wel dat de klimaatverandering een grote invloed op de waterveiligheid zal hebben, blijkt uit een enquête.

Het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) en zeven waterschappen houden op het ogenblik de kortdurende campagne Hohohoogwater. Hierin wordt teruggeblikt op 25 jaar geleden, toen uitzonderlijk hoge waterstanden in de grote rivieren voor allerlei problemen zorgden en zelfs meer dan een kwart miljoen mensen werden geëvacueerd. Veel aandacht is er voor de sindsdien genomen maatregelen in het kader van het programma Ruimte voor de Rivier en voor de omvangrijke dijkversterkingsoperatie die net is gestart.

In verband met de campagne heeft onderzoeksbureau Kantar in opdracht van het HWBP aan bijna elfhonderd volwassen Nederlanders gevraagd hoe zij denken over waterveiligheid. Die maken zich nauwelijks zorgen, blijkt uit de vandaag gepubliceerde resultaten van het onderzoek Waterbewustzijn van de Nederlandse bevolking. Wat betreft mogelijke overstromingen in hun eigen woonomgeving is de gemiddelde score 2,9 op een schaal van 1 (geen zorgen) tot 10 (zeer grote zorgen). In het oosten en zuiden zijn inwoners hierover beduidend minder bezorgd dan in de rest van het land.

Vertrouwen in overheidsmaatregelen
De respondenten blijken banger voor de globale oorzaken voor mogelijke overstromingen zoals zeespiegelstijging en smeltende ijskappen (in beide gevallen net onder de 40 procent) dan voor stormvloeden, dijkdoorbraken of overstromingen uit zee in eigen land (allemaal rond de 25 procent). De grootste vrees bestaat voor het uitvallen van nutsvoorzieningen; 45 procent noemt dit.

De onderzoekers opperen als verklaring voor de minieme zorgen over waterveiligheid dat de meeste inwoners erop vertrouwen dat de overheid voldoende maatregelen neemt. Zo is 78 procent het eens met de stelling dat door de klimaatverandering dijkversterkingen geen luxe maar pure noodzaak zijn, terwijl slechts 5 procent het hiermee oneens is en 15 procent er neutraal tegenover staat. Een grote meerderheid van de ondervraagden (87 procent) is er echter niet van op de hoogte dat het HWBP (een alliantie van de waterschappen en Rijkswaterstaat) de komende jaren de grootste waterveiligheidsoperatie sinds de Deltawerken uitvoert. Bijna de helft van deze groep weet wel dat veel dijken worden verhoogd.

Een bijkomende reden voor de geringe bezorgdheid kan volgens de onderzoekers zijn dat velen onderschatten hoe groot het deel van Nederland is dat kwetsbaar is voor overstromingen. Gemiddeld denken mensen dat 45 procent van het land onder water kan komen te staan. In werkelijkheid gaat het om 60 procent van het land.

Uitkomst kwetsbaarheid voor overstromingenBron: rapport Waterbewustzijn van de Nederlandse bevolking (2020)

“Nederland is kwetsbaar voor overstromingen van zee of van de rivieren”, zegt Erik Wagener, directeur van het HWBP, naar aanleiding van deze resultaten. “Zonder onze dijken en duinen zou zestig procent van ons land regelmatig onder water lopen. Nederlanders zijn klaarblijkelijk niet bezig met overstromingsrisico’s, maar vinden het wel noodzakelijk om te werken aan hoogwaterbescherming. We zien dit begrip ook terug tijdens de uitvoering van onze dijkversterkingsprojecten.”

Blijvers en vertrekkers in evenwicht
Wat doen mensen bij een dreiging van een overstroming? Daarover zijn de meningen verdeeld. Twee vijfde wil blijven in het overstromingsgebied en zoekt het hogerop. Het percentage blijvers per provincie varieert van 30 procent (Zeeland) tot 50 procent (Utrecht). Ook ongeveer twee vijfde van de Nederlanders is juist van plan om weg te gaan. Er is verder een behoorlijke groep mensen (16 procent) die geen idee heeft wat ze in zo’n situatie zouden doen.

Er zijn ook vragen gesteld over hoe mensen de toekomst zien. Een duidelijke meerderheid (57 procent) denkt dat de klimaatverandering een grote invloed zal hebben op de waterveiligheid hier ten lande. Van de ondervraagden zegt 34 procent zelf al de gevolgen van klimaatverandering in hun dagelijks leven te ervaren, bijvoorbeeld vanwege extremer weer.

De stelling ‘De kleinkinderen van mijn kleinkinderen kunnen straks niet meer in het Nederland wonen zoals we dat nu kennen’ kan op bijval van 40 procent rekenen, terwijl 37 procent dit onwaarschijnlijk vindt. Er passeren in de enquête ook enkele extreme scenario’s voor de situatie over honderd jaar de revue, onder meer een grote stuwwand in de Noordzee die het zeewater naar Nederland toe controleert (volgens 32 procent waarschijnlijk en 41 procent niet) en Nederland merendeels onbewoonbaar (20 procent waarschijnlijk, 62 procent onwaarschijnlijk, 18 procent neutraal).

Onderzoek Waterschap Rijn en IJssel
Waterschap Rijn en IJssel hield een eigen enquête onder 260 inwoners in de Achterhoek, Liemers en Veluwe. De uitkomsten leveren een vergelijkbaar beeld op als in het landelijke onderzoek. Ook hier maken mensen zich geen zorgen over een dijkdoorbraak. Ze geven de waterveiligheid het cijfer 8,1. Verreweg de meeste ondervraagden vinden hun gebied veiliger dan in 1995, al achten ze de kans op herhaling van de hoogwaterdreiging nog steeds groot.

 

MEER INFORMATIE
Persbricht en rapport van onderzoek
H2O-bericht over campagne Hohohoogwater
Campagnepagina op site HWBP
Eigen onderzoek Waterschap Rijn en IJssel

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Bij de discussie over natuurlijke systemen komt altijd de opmerking over benodigde ruimte naar voren. Hoeveel is dat?
In het genoemde Stowa rapport wordt een onderscheid gemaakt naar:
Op basis van de nadere uitwerking kunnen technologen en beleidsmedewerkers van waterschappen een gefundeerde keuze maken voor een natuurlijk systeem, afhankelijk van de specifieke situatie op een RWZI en de gekozen opties:
A. Toepassing van een enkel systeem als ‘stand alone’ techniek als uitbreiding van de RWZI, voor upgrading van het effluent (afloop nabezinktank).
B. Als inpassing in een integraal natuurlijk systeem wat naast effluentbehandeling ook recht doet aan de omgeving en waarbij functies zoals het creëren van natuurlijk, levend water, effluentbuffering, recreatie en natuur gecombineerd worden.
De Waterharmonica's nemen de meeste ruimte in, zeker omdat voor een goede verwijdering van medicijnen laag tot zeer lage belaste Waterharmonica's nodig zijn (zie ook Stowa 2013-07). Dus een hydraulische belasting van zeker niet meer dan 0,05 m/dag. Ofwel een ruimte beslag van 2,5 tot 3,75 m2 per inwoner.
Het totale debiet aan gezuiverd afvalwater in Nederland is ca. 2.000.000 m3 per jaar (CBS, data 2020). Dit zou dan neerkomen op een totaal netto ruimte beslag van 4.000 ha in heel Nederland. Zeg 5.000 tot maximaal 10.000 ha. Dit lijkt veel, maar het is wel met gestapelde belangen en mogelijkheden. Stel 25 cm waterberging: 10.000.000 waterberging, stel dat een kwart van de Waterharmonica's als KRW-waardig wordt beschouwd (is best wel reëel): 500 tot 1.000 ha.... En dan nog recreatie, natuur, CO2-vastlegging, stikstofrechten? Vrienden maken, bufferzones rond de rwzi's. Een voorbeeld van een zoektocht, uitgevoerd door het Wetterskip Fryslân: http://www.waterharmonica.nl/reports/LW289-47_005-rapd02-waterharmonica.pdf. Op weg naar 2027?
Ruud Kampf
Rekel/water
Ik ben niet helemaal thuis in de bestuursvorm van een Waterschappen, maar wat staat er nu precies in dit bericht?
Dus bij hoogheemraadschap Delfland kies je een partij. Vervolgens hebben een paar partijen meer zetels dan andere. Daarna wordt er een Bestuursakkoord getekend door alle partijen, waar ook de minder grote (verliezende) partijen zeggenschap in hebben? Er staat ook: "De gezamenlijk gekozen hoogheemraden vertegenwoordigen in het dagelijks bestuur alle fracties". Wat betekent het dan om een fractie te vertegenwoordigen in de praktijk?
In het geval van hoogheemraadschap Delfland is stemmen op een partij dus niet super zinvol, omdat daarna toch met alle andere partijen wordt samengewerkt om tot een Bestuursakkoord te komen. Grote partijen hebben dan niet meer te bepalen dan kleine partijen?
Ieder waterschap zou zoiets voor de eigen provincie, verzorgingsgebied moeten hebben.
Kunnen jullie aub even beter op spelling checken; al jullie artikelen staan vol fouten.
@Willem VroomNatuurlijk hoort de landbouwsector niet mee te betalen aan deze denkfout van Rijkswaterstaat. Dit had men met het maken van de plannen kunnen weten. De kostenpost en eventuele gevolgschade dient geheel voor rekening van het scheepvaartverkeer gebracht te worden.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!