Om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen is er een lange termijn- en integrale aanpak nodig om meer ruimte te scheppen voor levende en klimaatbestendige rivieren. Dat stellen zes natuurorganisaties in een nieuwe visie 'Ruimte voor levende rivieren’. Het is een pleidooi voor ‘meer robuuste riviernatuur in Nederland’ (15.000 ha), te bereiken met een integrale aanpak en ‘groot denken’.

Het plan laat zien, aldus de organisaties, dat met natuur als bondgenoot in het rivierengebied meerwaarde gerealiseerd kan worden voor verschillende sectoren zoals scheepvaart, woningbouw, landbouw, recreatie, delfstofwinning, hoogwaterveiligheid én natuur. 

De zes organisaties zijn het Wereld Natuur Fonds (WNF), Natuurmonumenten, ARK Natuurontwikkeling, Vogelbescherming Nederland, LandschappenNL en de Natuur en Milieufederaties. Ze overhandigen de visie volgende week aan minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat.

Succesvol
Met ‘Ruimte voor Levende Rivieren’ wordt voortgebouwd op het succes van Plan Levende Rivieren, dat WNF in 1992 lanceerde. Dat plan en de uitwerking in het beleid 'Ruimte voor de Rivier' was succesvol. In de afgelopen 25 jaar is zo’n 12.000 hectare nieuwe riviernatuur gerealiseerd, schrijven de organisaties. 

“Maar we zijn nog niet klaar, de natuur in het rivierengebied staat er nog niet overal goed op”, stellen ze. Populatieherstel van trekvissen als de zalm en steur is nog niet gerealiseerd. “En het icoon van onze rivieren - de zwarte ooievaar - is nog steeds niet teruggekeerd.”

Ook zijn er grote nieuwe uitdagingen als gevolg van klimaatverandering; meer extreme lage en hoge waterstanden in de rivieren, aldus de organisaties. In het zoeken naar antwoorden op de klimaatverandering bepleiten de natuurorganisaties een integrale aanpak. Bovendien moet er ‘groot worden gedacht’.

“Klimaatverandering brengt grotere weersextremen. Riviersystemen moeten kunnen meeveren om veilig te zijn: water vasthouden voor droge tijden, meer ruimte in natte tijden. Dit vraagt een andere manier van denken. Groot denken, op het niveau van het hele stroomgebied, van bron tot monding”, staat in de visie. Die wordt overigens niet gepresenteerd als blauwdruk, maar als 'een uitnodiging aan alle partijen in het rivierengebied om samen meer ruimte te scheppen voor levende en klimaatbestendige rivieren'.

Niveaus
Integrale aanpak en groot denken worden op diverse niveaus ingevuld. Zo moet op stroomgebiedsniveau ‘het systeem’ substantieel worden vergroot, passend bij het DNA van de rivier (nevengeulen, dijkverleggingen, uiterwaardverlaging, bosvorming). Verder: 'sponzen' herstellen en retentiegebieden inrichten waardoor natuur kan floreren en mensen veilig kunnen wonen, werken en recreëren. 

Op riviertrajectniveau moet de rivierdynamiek worden vergroot ‘in een aaneengesloten kralensnoer van uiterwaarden’. Dit om de erosie van het zomerbed te bestrijden en voor natuur én scheepvaart. 

Op uiterwaardniveau moeten integrale oplossingen komen die ook de riviernatuur versterken, met begroeiing als golfremming en extra waterstandsruimte voor natuurontwikkeling. 

Verdubbeling riviernatuur
In de komende 25 jaar willen de organisaties een verdubbeling van typische riviernatuur, wat neerkomt op groei van ten minste 15.000 hectare natuur. Daarnaast moeten er goede verbindingen tussen natuurgebieden komen (langs de rivier en dwars op de rivier).

Andere ambities: goede kwaliteit van het onderwaterleven (onder meer in onderwaterreservaten) en gevarieerde rivierdynamiek (passend bij de eigenschappen van de rivier). 

Het rivierenlandschap gaat ingrijpend veranderen door het Deltaprogramma, schrijven de organisaties. “Ruimtelijke kwaliteit mag daarbij geen losstaande opgave zijn; het is de verbindende kracht voor een integrale opgave. Daarom is het meer dan gepast dat het Deltaprogramma Rivieren een tweeledige doelstelling krijgt: waterveiligheid én ruimtelijke kwaliteit.”

 

Detail SyntheseposterVoorbeelden van kansen en mogelijkheden voor levende rivieren | Bron: Ruimte voor levende rivieren Klik op de afbeelding voor een vergroting

 

MEER INFORMATIE
PDF 'Ruimte voor levende rivieren'

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Michiel Wilhelm · 3 years ago
    Goed zo, denk groot. Een zorg heb ik wel en dat is het beheer van deze zogenaamde KRW assets. Rijkswaterstaat heeft heel veel moois aangelegd, maar hoe liggen nevengeulen, strangen en plassen er na enige jaren bij? En dragen ze in die staat wel voldoende bij aan KRW doelen? Dat beheer en onderhoud moet een belangrijkere plek krijgen in nieuwe plannen en dat van gerealiseerde projecten.
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Johan Raap Een stout biertje
Heel leuk initiatief, maar helaas is vergeten dat het flesje van statiegeld moet zijn. Natuurlijk brengen wij het allemaal braaf naar de glasbak, maar je moest eens weten hoeveel mensen / jongelui misschien die dat niet doen. Overal vind ik die krengen, met name desperado flesjes en van die twist off flesjes. Vanuit LCIA is al lang bekend dat statiegeld een goede wijze is om te besparen op energie, grondstoffen en water, binnen een straal van (en hier mag ik geen verantwoording nemen) 400 km. Dus mijn stelling is 'geef het goede voorbeeld en blijf bij aankoop weg van statiegeld loze flesjes'. Succes allemaal en proost
Laat ik eerlijk zijn, de afgelopen drie jaar heb ik met vele mensen over dit thema gesproken. En elke keer valt mij 2 dingen op A) veel mensen weten niet echt wat waterschappen zijn en wat ze doen B) als je uitlegt dat het ook een overheidsorganisatie is op nivo van gemeente en met bestuursverkiezingen, dan fronst men de wenkbrauwen eerst, maar dan vindt men het tevens vreemd dat er ook niet-politieke organisaties in meedoen. Dus samengevat, gemiddelde snapt men er niks van maar we hebben wel een mening, over politisering in dit geval. Realiseer aub dat mensen überhaupt komen stemmen op deze functionele overheid omdat het tegenwoordig tegelijkertijd uitgevoerd wordt met de verkiezingen voor de provincies. Maak ik me zorgen, jazeker. Het is functionele overheid dus dat vraagt ook een zekere mate van inhoudelijke kennis van de specifieke taken van de waterschappen. Ik geef dus graag de suggestie om nu echt door te jassen en het waterschap (-sbestuur) op te heffen, de kennis te borgen, het watersysteembeheer onder provincie te zetten (politiek) en het zuiveringsbeheer apart te zetten als nutsbedrijf, zoals bijvoorbeeld de drinkwaterbedrijven, met functioneel toezicht. Alleen dan kan ook de vergunningverlening en handhaving van rwzi’s –en misschien ook wel van riooloverstorten- eindelijk eens zuiver gaan geschieden. Succes.
Het Wetterskip stapt uit het project 'Holwerd aan Zee'. Gevolgd door een lange toelichting dat eigenaarschap (lees: beheer & onderhoud) nog steeds niet zijn geregeld. Maar helemaal onderaan sluit de journalist af met: "Er ligt een positief advies over Holwerd aan Zee en in het eerste kwartaal van volgend jaar zullen provinciale staten, de gemeenteraad en het bestuur van het waterschap zich over de voorstellen buigen." Dus project Holwerd gaat door zonder financiële bijdrage van het Wetterskip? En de bestuurder zegt: “Wij dragen zeker de natuurdoelstellingen uit het project een warm hart toe. Wij staan klaar om advies te geven als dat gevraagd wordt". Hoe zit het nu?
@Hetty AdamsHetty, ik ben het niet met je oneens dat de voorgestelde ingrepen waarschijnlijk zinvol zijn, en waarschijnlijk "no regret". En een fijn klusje voor vrijwilligers om sleuven door het bos te trekken met aan de zijkant een mini-dijkje. Mijn vraag betreft vooral de opzet van het onderzoek. Want als er "bijna nooit" een hoosbui valt, dan voegt zo'n minidijkje ook bijna nooit iets toe. Bij goed onderzoek hoort ook een discussie over de conclusies en aanbevelingen. Anders gaan allerlei clubjes straks "sleuven trekken". Een kans op een hoosbui op een perceel kleiner dan bijv. 5% betekent een kans van 1x in de twintig jaar. Met een spreiding tussen 1 jaar en 80 jaar. Of zoiets. En daarvoor ga je het oude oppervlak van de Veluwe over een grote oppervlakte verstoren?
@Hans Middendorp AWPHans, het water van kleinere buien wordt dan ook vast gehouden. Ik vind dit een mooie ingreep, die meteen ook mogelijkheden biedt om de kleine waterkringloop te herstellen. Mits dat er naast de slootjes meerjarig oogstbaar/eetbaar groen wordt geplaatst, dat helpt dan weer met verdamping waardoor de temperatuur daalt juist door de verdamping. De regentrigger bij herstel van de kleine waterkringloop, waardoor die buien zich niet meer samenpakken maar gelijkmatig verdeelt uitregenen ook achter de veluwe op de hoge zandgronden. Oogstbaar is b.v. voederbomen als veevoer.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!