Door de wettelijke verplichte geborgde zetel in het dagelijks bestuur is een coalitie zonder geborgde zetels niet mogelijk. Daarmee hebben de geborgde zetels buitensporig veel invloed op het beleid van het waterschap. Dat zegt Hans Middendorp over de initiatiefwet over de geborgde zetels in de waterschapsbesturen. Ook al verdwijnen de geborgde zetels niet helemaal, het nu voorliggende wetsvoorstel is een werkbaar compromis, aldus Middendorp.

Hans Middendorp vk 180 Hans MiddendorpDe tijd van studeren, wikken, wegen en compromissen is voorbij, aldus Middendorp, die morgen (dinsdag 13 september) in de Eerste Kamer als een van de deskundigen wordt gehoord over het initiatiefwetsvoorstel Laura Bromet (GroenLinks) en Tjeerd de Groot (D66) over democratisering van de waterschapsbesturen. Middendorp spreekt als vicevoorzitter van de Algemene Waterschapspartij AWP, die overigens als 'Algemene Waterpartij’ mee gaat doen aan de waterschapsverkiezingen én de provinciale verkiezingen in 2023.

Middendorp betoogt dat zijn partij het voorliggende geamendeerde wetsvoorstel steunt. Als de Senaat de initiatiefwet goedkeurt, wordt het aantal geborgde zetels in de algemene besturen van de waterschappen teruggebracht tot 2 zetels voor de boeren en 2 zetels voor de natuurterreinen. De bedrijven raken hun geborgde zetels kwijt. De verplichting dat het dagelijks bestuur een geborgde zetel telt, vervalt.

Geen toegevoegde waarde
In zijn betoog stelt Middendorp dat geborgde zetels ('een staatskundig relict') geen toegevoegde waarde meer hebben in de waterschapsdemocratie. “De tijd dat boeren vanaf hun boerderij naar het waterschap belden om het gemaal aan te zetten, ligt ver achter ons. In de huidige, moderne waterschappen gaat het niet alleen over de klassieke ‘kerntaken’: waterveiligheid, waterbeheer, waterzuivering en waternatuur; maar ook over brede maatschappelijk thema’s zoals klimaatverandering, kwaliteit van de leefomgeving, meervoudig ruimtegebruik, locaties voor woningbouw, verdroging, enzovoorts.”

Waterschappen kunnen veel bijdragen aan het oplossen van die thema’s, aldus Middendorp, ‘maar de conservatieve houding van de geborgde zetels om vooral te concentreren op hun eigen belangen en hun eigen lage waterschapsbelasting, past daar niet bij’.

Hij is ook kritisch over de wettelijke verplichte geborgde zetel in het dagelijks bestuur. Daardoor is een meerderheidscoalitie zonder geborgde zetels wettelijk niet toegestaan, stelt Middendorp vast. “Aangezien het geborgde DB-lid wordt voorgedragen namens alle geborgde zetels, vormen landbouw, bedrijven en natuur vanzelfsprekend één blok. Aangevuld met leden van gekozen partijen in het waterschapsbestuur met een landbouw- of bedrijfsleven-achtergrond, geven de geborgde zetels vrijwel altijd de doorslag bij stemmingen in de waterschapsbesturen.” Daarmee hebben de geborgde zetels buitensporig veel invloed op het beleid van het waterschap, aldus Middendorp.

Onjuist
Het bezwaar van emeritus-hoogleraar staatsrecht Douwe Jan Elzinga, die eveneens als deskundige wordt gehoord door de Eerste Kamer, dat er geen principieel debat is gevoerd over de constitutionele kant van de wijziging van de belangenrepresentatie, is volgens Middendorp onjuist. “Die discussie loopt al sinds 2008, toen door staatssecretaris Atsma de vertegenwoordiging in de waterschappen werd aangepast met kieslijsten voor de categorie Ingezetenen.”

Waar het geamendeerde initiatiefwetsvoorstel voor Elzinga ‘een halfbakken en typisch Nederlandse compromisoplossing’ is, spreekt Middendorp over ‘een werkbaar compromis’ dat niet meer teruggestuurd moet worden naar de Tweede Kamer. “Dat betekent de facto vier jaar vertraging op alle thema’s die geen direct agrarisch of bedrijvenbelang kennen. Maar de klimaatverandering wacht niet op de politiek.”

 

LEES OOK
H2O Actueel: Landbouw en natuur houden geborgde zetels in waterschapsbesturen
H2O Actueel: Amendement ChristenUnie zet wetsvoorstel geborgde zetels op losse schroeven

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.
  • This commment is unpublished.
    Willem Vroom · 21 days ago
    Niet eens met de heer Middendorp: het huidige voorstel is geen goed compromis.
    De nadelige gevolgen van de schadelijke geborgde zetels zien we regelmatig in de besturen van de waterschappen terugkomen. Door oververtegenwoordiging van met name boeren en bedrijven in de besturen hebben deze partijen de mogelijkheid om de kosten die waterschappen maken op het bordje van de burger te schuiven. Zo draait ruwweg 80 procent van de burgers op voor alle waterschapskosten. En 10 procent voor boeren. Terwijl het landoppervlak van Nederland voor 65 procent uit landbouwgrond bestaat en de kosten van landbouwgerelateerde werkzamenheden van het waterschap zeer aanzienlijk zijn. Bedrijfskosten worden zo afgewenteld op de samenleving.
    Ook leidt de oververtegenwoording tot voorstellen die gunstig zijn voor een bepaald belang, ten koste van het belang van de samenleving gaan. Bijvoorbeeld als investeringen in een gemaal moeten worden gedaan om voor een bepaald landbouwgebied de grondwaterstand nóg lager te maken. Het benodigde geld hiervoor had ook geïnvesteerd kunnen worden om Nederland klimaatbestendiger te maken.
    Om de waterschappen slagvaardig de groter wordende problemen op het watergebied te kunnen laten aanpakken is het belangrijk dat de geborgde zetels snel en in zijn geheel worden afgeschaft.
    • This commment is unpublished.
      Hans Middendorp · 18 days ago
      Er staat: het huidige voorstel is een "werkbaar compromis". Er worden twee punten gescoord: 1. verminderring van aantal geborgde zetels; en 2. schrappen van de verplichte geborgde zetel in de coalitie. De tegenstanders van afschaffing willen graag dat de Eerste Kamer het voorstel afwijst, want dan kan er nooit meer een aanpassing door de 2e Kamer komen voorafgaand aan de waterschapsverkiezingen op 15 maart 2023. En dan zitten we weer vier jaar vast aan de huidige situatie. Dat vinden we nog vervelender dan het compromis dat nu voorligt.
  • This commment is unpublished.
    Jan Coppes · 21 days ago
    Wat in de discussie steeds vergeten wordt (of bewust ontkend wordt) is dat het waterschap een functionele democratie is. Anders dus dan een provincie of gemeente. Het waterschapsbestuur is gebaseerd op stakeholdersparticipatie, waarbij 4 belangengroepen vertegenwoordigd zijn in het bestuur: boeren, bedrijven, bos-en natuurterreinen en burgers. De eerste drie belangengroepen selecteren hun vertegenwoordigers door sollicitatie, de vierde (de burgers) doen dat door verkiezingen. De huidige verdeling van het aantal zetels is ongeveer naar rato van de financiële bijdrage van de belangengroepen, waarbij de burgers verreweg de meeste zetels hebben (23 van de 30).
    Het nieuwe wetsvoorstel is echt vlees noch vis. De zetels van het bedrijfsleven worden afgeschaft, terwijl de bedrijven 25 tot 30 % van de waterschapsbegroting financieren. Absoluut onlogisch.
    Hopelijk doet de Eerste Kamer waar ze voor op aarde zijn: wetten toetsen op consistentie, juridische houdbaarheid en uitvoerbaarheid. Dan zijn er maar twee smaken: 1. Handhaven van het waterschap als functionele democratie en dus het systeem van geborgde zetels houden. 2. Afschaffen van de functionele democratie van het waterschap en het bestuur organiseren als een gemeente of provincie, dan ook afschaffen van alle geborgde zetels.
    • This commment is unpublished.
      Hans Middendorp · 18 days ago
      Ik snap dat je dat zegt, en dit punt wordt ook steeds door de tegenstanders van afschaffing geborgde zetels benadrukt. De AWP vindt dat de waterschappen door hun huidige omvang en hun toenemende maatschappelijke relevantie (klimaatverandering!) de facto al lang geen functionele democratie meer zijn. En nee, de huidige verdeling van geborgde zetels weerspiegelt niet meer de financiële bijdrage van de geborgde zetels aan de watersysteemheffing. In Delfland zijn er nog 50 boeren met 4 geborgde zetels, die samen 1% van de watersysteemheffing opbrengen. Natuurterreinen brengen in Delfland samen 0,25% op van de watersyteemheffing. Ook over de recrutering van mensen op de geborgde zetels kunnen we kort zijn: zelfs prof. Elzinga merkte tijdens de hoorzitting op dat er eigenlijk verkiezingen zouden moeten worden gehouden binnen de geboprgde categorieën. Voor de boeren lukt dat misschien nog wel, maar wie van de bedrijven mag dan stemmen voor de categorie Gebouwd? En waarom zijn huiseigenaren niet vertegenwoordigd, die op dezelfde manier belast worden als bedrijven?
(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Het is mijn ervaring dat als je de dikke stengels onder een knoop op zeg 30 cm hoogte afknipt, de stengel opvult met paar procentige glyfosaat, alles in de directe omgeving aan plant mee gaat. Je dood dan via de wortel ipv het blad en er naast spuiten...
Heet water, electrocutie, afdekken, allemaal leuk, maar beperkt effectief en mega duur.
Over zulke grote hoeveelheden gif hebben we het nou ook weer niet......
De zeespiegelstijging is onder de 20 cm per eeuw.
Er is geen reden aan te nemen dat hier een versnelling in gaande is. Artikel lijkt iets verergering te suggereren. Dat lijkt dan dus niet zo.
Oprukkend zout blijft daarmee een belangrijk aandachtspunt, geen reden tot paniek.
Dries Buitenwerf Eindelijk, het d-woord viel
Watertekort: In Nederland is het de gewoonte om water altijd vanaf oppervlakte te infiltreren in de bodem, nu weten we als we altijd een richting door een filter gaan dat dit filter dichtslaat en we steeds minder water via deze route naar het diepere grondwater zullen stromen. Als we willen voorkomen dat het diepere zoete grondwater vervolgens door zeewater wordt aangevuld zullen we dus in Oost Nederland het grondwater van onderaf moeten aanvullen cq ipv 100 m boven afpomphoogte infiltreren op 100 m onder afpomp hoogte in moeten pompen. Water dat onder druk op deze diepte (boven het zoute grondwater) wordt toegevoerd zal geen verstopping creëren en zout water wegdrukken. De weg naar boven gaat heel traag omdat het water afhankelijk van de soortelijke massa verschillen meest horizontaal zal bewegen. Als er vervolgens 100 m hoger water wordt opgepompt, zal er minder zeewater naar binnen worden getrokken.
STELLING: We zijn veel te laat, lopen achter de feiten aan en de klimaatverandering komt echt op stoom. Waar halen we de mankracht vandaan om er wat aan te doen? Op naar Duitsland.
In een interessant artikel in The Guardian wordt het succes gedeeld van onder andere De Grensmaas:
https://www.theguardian.com/environment/2022/sep/20/dutch-rewilding-project-turns-back-the-clock-500-years-aoe
Wat opvalt is de lange termijn waarin dat project zich afspeelt: de planfase begon in 1990.
Nu zijn de grenzen van ons watersysteem bereikt. Maar niet alleen van het water systeem: de biodiversiteit staat onder druk, overal speelt milieuvervuiling: in de lucht, de bodem, het water en de het diepere grondwater. Er zit een grote energietransitie aan te komen en er wordt geroepen om een systeemverandering (het werkelijke probleem is onze engineerings-maatschappij). Daarnaast staan alle sectoren te spingen om mensen: de grenzen zijn bereik van wat in Nederland uitgevoerd kan worden.
Op de achtergrond speelt de exponentiele ontwikkeling van de klimaat verandering: hitte, droogte, extreme neerslag, stormen en extreem weer: ze worden heftiger, talrijker en duren langer. Zo komt ook onze voedselvoorziening (en die van de gehele wereld) onder druk.
Een hybride giga crisis dreigt: alles klapt in een keer om. Zoals een helder meertje in een keer troebel wordt, a la migraine aanval. https://www.delta.tudelft.nl/article/spinoza-winnaars-gaan-migraine-te-lijf
We wisten in 1972 - met het uitkomen van het rapport: Grenzen aan de Groei (MIT - Club van Rome) - dat het deze kant uit zou gaan. We zitten precies op het voorspelde scenario.
Dat betekent voor ons Deltalandje: houd sterk rekening met plan D.
Zowel voor mitigatie (bovenstrooms investeren en voorkomen) als voor de meerslaagse veiligheid liggen veel van de toekomst scenario's buiten Nederland... in Duitsland. Daar ligt een deel van onze onvoorkoombare toekomst.
Nederland kan geen zeespiegelstijging voorblijven. De Waddenzee verdrinkt bij meer dan 3mm/jr. Hoe graag we dat ook zouden willen. Dat beeld moet nu eens duidelijk worden. We zijn kwetsbaar, we blijven kwetsbaar en we worden steeds kwetsbaarder. En we hebben niet de menskracht om te 'dweilen'.
Dat betekent bv: stop de Zuid-plaspolder. Het geeft een compleet verkeerd beeld en een vals signaal van veiligheid.
https://www.waterforum.net/geen-land-ter-wereld-zou-onder-9-meter-nap-bouwen/
Voorkomen is beter dan niet te genezen: maar we zijn 50 jaar te laat om klimaatverandering te voorkomen. De klimaatverandering is een feit. Multi-stress de norm. Het gaat nu voor NEDERland om de vraag waarop we inzetten voor 2100: Ik stel: op naar hoger Nederland en richting Duitsland.
Plaatje: Eindhoven was vroeger een bloeiende badplaats - toneelstuk uit 1982 - toen was het gevoel van urgentie veel hoger dan nu.
https://theaterencyclopedie.nl/wiki/Eindhoven_was_vroeger_een_bloeiende_badplaats_-_Zuidelijk_Toneel_Globe_-_1982-02-06
Dit artikel presenteert resultaten gebaseerd op onderzoek dat van den Akker ruim vijf jaar geleden heeft gepubliceerd in Stromingen. Op zijn methodiek is destijds van diverse kanten inhoudelijke kritiek geleverd (Olsthoorn, 2014a,b,c; Leenen, 2014). Hieraan gaat hij nu volledig voorbij. Ook negeert hij dat zijn aanpak fysisch-wiskundig gezien aantoonbaar onjuist is (Zaadnoordijk, 2017) en ontkent hij het inzicht van de NHV-werkgroep Achtergrondverlaging (van Bakel e.a., 2017).

- Bakel, J. van, E. Querner, G. Rot, G. Schouten, N. Straathof, W. Vaarkamp, J.P. Witte, W.J. Zaadnoordijk (2017) Zicht op Achtergrondverlaging, rapport van de Werkgroep Achtergrondverlaging van de Nederlandse Hydrologische Vereniging, Wageningen, mei 2017.
- Leenen, H. (2014) Reactie op artikel "Tussen Theis en Hantush"van Cees van den Akker, Stromingen, 20, nummer 3, p.65-69.
- Olsthoorn, T. (2014a) De dynamica van de verlaging van Terwisscha of in vergelijkbare situaties, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p15-33.
- Olsthoorn, T. (2014b) Tussen De Glee en Dupuit, revisited, Stromingen, 20, nummer 1, p35-55.
- Olsthoorn, T. (2014c) De fysische onderbouwing van de overdrachtsfactor nader bekeken, Stromingen, 20, nummer 3, p.11-25
- Zaadnoordijk, W.J. (2017) Kanttekeningen bij gebruik van differentiaalvergelijking van v/d Akker, notitie 7 maart 2017, beschikbaar op: http://www.debakelsestroom.nl/kennisbank/attachment/memobijdiffvergvdakker_v4_opm-jvb-20-maart-2017/.

Willem Jan Zaadnoordijk, Flip Witte en Jan van Bakel

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!