De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling is opgeschaald naar het niveau van dreigend watertekort. Dat houdt verband met het bijzonder hoge neerslagtekort voor de tijd van het jaar en de lage en verder dalende aanvoer van water via de Rijn.

Het is inmiddels ruim twee maanden overwegend droog en dat heeft geleid tot opschaling naar het gele niveau 1 van dreigend watertekort. Dit is afgelopen maandag ingegaan, schrijft de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) in de vandaag verschenen droogtemonitor. De opschaling naar niveau 1 is niet uitzonderlijk, maar gebeurt nu wel vroeg in het jaar. De commissie laat weten de droogtesituatie op de voet te volgen. De volgende monitor wordt op 10 juni gepubliceerd.

Het waterbeheer is op orde en er zijn de nodige maatregelen getroffen, meldt de LCW. “De waterschappen en Rijkswaterstaat monitoren de situatie nauwlettend en nemen waar nodig al maatregelen zoals het preventief opzetten van waterpeilen en het vasthouden van water. Dit gebeurt niet alleen in de regionale watersystemen, maar ook in het IJsselmeergebied en de Maas.”

Rijkswaterstaat stuurt op een IJsselmeerpeil en Markermeerpeil van 15 centimeter onder NAP. Dat is 5 centimeter hoger dan het normale zomerpeil, maar blijft binnen de bandbreedte van maximaal twintig centimeter van het flexibel peilbesluit. Benedenstrooms van Maasbracht is de Maas op een hoger peil gestuwd. Hiermee worden grondwaterstanden in de omgeving ondersteund en water gebufferd. Enkele waterschappen in West-Nederland zijn gestart met het inspecteren van droogtegevoelige kaden. Voor de scheepvaart zijn er nog geen knelpunten op de hoofdvaarwegen.

Recordhoogte neerslagtekort
Een reden voor de LCW om op te schalen is dat het neerslagtekort met vanmiddag gemiddeld 142 centimeter hoger is dan ooit eerder eind mei gemeten. Er is de laatste dagen wel wat regen gevallen, maar dat bracht nauwelijks verlichting. De komende tien dagen blijft het vrijwel droog. Daardoor loopt het neerslagtekort verder op. Het KNMI verwacht over vijftien dagen dat het tekort gemiddeld 171 millimeter zal zijn.

Vooral in het oosten en zuiden van het land zijn de effecten van de droogte te merken. Landbouw en natuur hebben daarvan het meeste last. De LCW hierover: “Door het grote neerslagtekort zijn de grondwaterstanden daar gemiddeld tot zeer laag voor de tijd van het jaar. Aanvoer van rivierwater naar deze gebieden is niet mogelijk. Lokaal vallen watergangen droog.” In een groot deel van Oost- en Zuid-Nederland hebben waterschappen onttrekkingsverboden en -beperkingen uit oppervlaktewater ingesteld. Deze situatie kan alleen normaliseren na een langdurige natte periode.

Aanvoer Rijn en Maas nog voldoende
De aanvoeren van Rijn en Maas zijn aanzienlijk lager dan normaal in deze tijd van het jaar. Zij zijn nog wel voldoende om aan de watervraag te voldoen, aldus de LCW. De aanvoer van de Rijn bij Lobith is momenteel circa 1.280 kubieke meter per seconde, veel lager dan gemiddeld eind mei (ongeveer 2.100 kubieke meter per seconde). Omdat in het stroomgebied de komende dagen neerslag valt, stijgt de aanvoer naar zo’n 1.370 kubieke meter per seconde. Deze toename is van kortstondige aard; begin juni daalt de Rijnaanvoer bij Lobith naar ongeveer 1.200 kubieke meter per seconde.

De daggemiddelde aanvoer van de Maas bij Sint Pieter is ongeveer 80 kubieke meter per seconde. Omdat er voorlopig geen neerslag van betekenis in het stroomgebied van deze rivier wordt verwacht, zal de aanvoer geleidelijk dalen. Volgens de LCW zijn er geen signalen dat de aanvoer van zowel Rijn als Maas zich op de langere termijn herstelt richting normale waarden.

Lokaal lichte verziltingsproblemen
In de Rijn-Maasmonding, de Zeeuwse Delta, het Amsterdam-Rijnkanaal en het IJsselmeer zijn de chlorideconcentraties normaal, gezien de huidige aanvoer en achtergrondconcentraties in de Rijn en Maas. Een aantal waterschappen heeft lokaal lichte verziltingsproblemen. Op verschillende locaties wordt melding gemaakt van blauwalgen en vissterfte, wat soms leidt tot een negatief zwemadvies. Dit is niet ongebruikelijk in mei, stelt de LCW.

De droogte heeft nog geen nadelige gevolgen voor de drinkwatervoorziening. Er zijn geen knelpunten in de bronnen. Zo is er nog genoeg aanvoer vanuit de Rijn en Maas. Ook is het IJsselmeer op peil en voldoet het chloridegehalte aan de norm voor drinkwaterbereiding.

Update 1
Minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat heeft een brief aan de Tweede Kamer gestuurd over de opschaling van de LCW naar niveau 1. Zij schetst het huidige droogtebeeld en schrijft verder het volgende: “Niveau 1 ‘dreigend watertekort’ betekent dat er wordt overgegaan naar landelijke coördinatie en advisering op de verdeling van het beschikbare water. Deze coördinatie vindt plaats samen met de Regionale Droogte Overleggen (RDO-en). Rijkswaterstaat, waterschappen en provincies zijn leidend bij de uitvoering van de maatregelen en laten daarbij de adviezen van de LCW en de RDO-en meewegen.’’

Het volgende niveau is niveau 2 ´feitelijk watertekort´, vervolgt de minister. “In dit niveau komt het Management Team Watertekorten (MTW) bijeen. Opschaling naar niveau 2 kan plaatsvinden wanneer door oplopende droogte en watertekort bijvoorbeeld waterakkoorden, wettelijke besluiten zoals peilbesluiten, niet meer kunnen worden nagekomen. Dit niveau is voorlopig nog niet aan de orde. Indien er op een later moment alsnog opgeschaald moet worden naar een volgend niveau, zal ik uw Kamer wederom informeren.’’

Update 2
Bij ´Meer informatie´ is een link toegevoegd naar de reactie van de Vereniging van drinkwaterbedrijven in Nederland (Vewin).

 

Neerslagtekort 27 mei 2020MEER INFORMATIE
Droogtemonitoren LCW in 2020
Tweede Kamerbrief van minister
Rijkswaterstaat over doorzetten droogte
Informatie over opschalingsniveaus
Reactie van Vewin
Droogtemonitor LCW van 20 mei
Droogtedossier Rijkswaterstaat
Vaker droge zomers in binnenland

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Zijn waterschappen nog wel van deze tijd?
Interessant artikel van Stephan Kuks over de toekomst van de waterschappen. Zelf vraag ik mij af of de waterschappen wel in staat zijn om antwoord te geven op de grote maatschappelijke vragen, die ook hij noemt. Hij zegt: "Nu wordt het tijd dat waterschappen duidelijk maken dat er vanuit water en bodem grenzen zijn, en dat de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van Nederland hierop moeten worden aangepast.” Dat lijkt op het oog een logische uitspraak, maar de grote vraag is of het huidige waterschap deze vraag wel inhoud kan geven. En niet vanwege dat het waterschap niet deskundig zou zijn, maar meer vanwege de samenstelling van het bestuur en dat het mandaat op de genoemde onderwerpen zeer beperkt is.
En natuurlijk, prachtig als Kuks vindt dat de waterschappen duidelijk stelling moeten nemen in het maatschappelijk debat over de toekomst van ons land, maar welke stelling dan? Het belang van de boeren? Het belang van de natuur? Het belang van woningbouw? Deze discussie hoort in eerste instantie thuis op het allerhoogste politieke niveau. Daar heeft men het de afgelopen decennia lelijk laten liggen, maar dat betekent niet dat nu het waterschap aan bod is. En natuurlijk voor het waterbeheer zijn de waterschappen de ogen en de oren van de samenleving. De waterschappen zijn bij uitstek degenen die van onderop knelpunten en ideeën kunnen aandragen om het beleid op provinciaal en nationaal niveau effectief vorm te geven. Maar ik moet er niet aan denken dat de waterschappen dat in die breedheid zelf zouden moeten gaan oppakken.
En om dan ook maar tegelijk tegen een heilig huis aan te schoppen, we zouden ons zelfs kunnen afvragen of waterschappen en het functioneren ervan nog wel van deze tijd is. Zeker als het gaat om ruimtelijke ordening en klimaat heeften provinciaal bestuur veel meer mandaat en dus veel meer slagkracht. Wat mij betreft zou het waterbeheer zo overgeheveld kunnen worden naar de provincie en zouden waterschappen omgevormd kunnen worden tot uitvoeringsorganisaties die het dagelijks waterbeheer doen. De RWZI’s zouden nutsbedrijf kunnen worden. Zeker zij zouden daarmee grote stappen kunnen maken in de efficiency van de waterzuivering.
Wat bedoel ik daarmee? In de afgelopen 10 tot 20 jaar zijn de RWZI ’s zich steeds meer gaan toeleggen op terugwinning van grondstoffen(fosfaat, cellulose, biogas, etc). Maar een grote doorbaak met substantieel resultaat heb ik tot nu toe niet echt gezien, misschien met uitzondering van een aantal initiatieven, zoals Waterstromen. Het succes van een goede afzet van reststromen wordt bepaald door kwantiteit en kwaliteit.
Eind vorige eeuw werd in de autobranche de organisatie Autorecycling Nederland opgericht. Ik was daarbij betrokken. Doel was om een hoger hergebruik te realiseren bij demontage van auto’s. Voor het ophalen een paar rubber strips per bedrijf was namelijk nooit veel belangstelling vanwege de geringe baten. Maar als je als verwerkingsbedrijf bij alle autodemontagebedrijven rubber kan ophalen, wordt het ineens interessant. Ook voor het autodemontage bedrijf, sommig restafval kreeg ineens een positieve geldwaarde.
Dat kan ook zomaar voor de RWZI’s gelden. Als ze met z’n allen gaan samenwerken en op landelijk niveau collectief contracten gaan afsluiten met afnemers dan kan dat voor beide partijen interessant worden. Bijvoorbeeld voor struviet. Zeker nu de totale gevolgen van kunstmest steeds meer onder het vergrootglas komen, zou struviet een geweldige vervanger kunnen zijn.
En een centrale organisatie, zoals ARN bij de autosector heeft nog meer voordelen. Je kunt een veel directere samenwerking met partijen als Wetsus en KWR tot stand brengen, waarbij uit een deel van de opbrengsten van de restproducten onderzoek gefinancierd kan worden om nog effectiever en efficiënter te worden met de terugwinning. Je zou dan ook kunnen kijken in hoeverre je samenwerkingen zou kunnen aangaan met bedrijven, die nu hun afvalwater moeten voorzuiveren. Bij Waterstromen werd zo’n samenwerking al tot stand gebracht met een voedselproducent en een leerlooier.
En als het echt succesvol zou worden, zou het zelfs kunnen leiden tot lagere belastingen(verontreinigingsheffing). Wat mij betreft is er wel één belangrijke voorwaarde aan verbonden, namelijk dat het zuiveren van communaal afvalwater altijd een publieke aangelegenheid blijft.
Klinkt goed! Maar waarom wordt dit niet bij alle waterschappen ingevoerd? Dan ontstaan er meer mogelijkheden tegen lagere prijzen.
Afsluiten van de Nieuwe Waterweg met zeesluizen (Plan Spaargaren) zal de riviersedimentstroom naar het zuidwesten voeren. Daar is behoefte aan sediment. Het baggeren in de binnengelegen (oude) Rotterdamse havens wordt daardoor tot een minimum beperkt. Zeewaartse afhandeling van schepen (containertransferia) op de Maasvlakten maken tevens dat de Nieuwe Waterweg mag verondiepen. Binnenvaartschepen hebben immers een geringe diepgang. Bovendien wordt het rivierpeil dankzij zeesluizen meer beheersbaar.

Wil Borm
Adviesgroep Borm & Huijgens - integraal waterbeheer
Interessant artikel en mooi initiatief.. wel jammer dat er meerdere keren over waterpomp gesproken wordt terwijl het warmtepomp is.
Redactie: dank, is gecorrigeerd.
Energetisch mooi maar hoe worden de kosten binnen de perken gehouden, zodat de “gewone” burger het nog kan betalen? Hoe bedrijfszeker is de installatie en het net?

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.

Aanmelden voor H2O Nieuws
Ontvang twee keer per week het laatste waternieuws in je mailbox!