secundair logo knw 1

Chemours In Dordrecht zorgde in Nederland voor PFAS-verontreiniging

De verontreiniging van water met perfluor- en polyfluoralkylverbindingen (PFAS) komt overal in Europa voor. Dat geldt voor verschillende typen water zoals oppervlaktewater, grondwater, oevergrondwater en regenwater. Aangezien deze wateren ook bronnen vormen voor drinkwater worden ook verhoogde concentraties PFAS in drinkwater aangetroffen. In een aantal landen zoals Zweden en Italië heeft dat al geleid tot het sluiten van drinkwaterwinningen of het versneld aanpassen van de zuivering.

Dit blijkt uit een studie van onderzoeksinstituut KWR die door minister Mark Harbers naar de Tweede Kamer is gestuurd. Het onderzoek is gedaan op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. De opdracht was: breng de aanwezigheid van PFAS in Europese oppervlaktewater, oever- en grondwater en drinkwater in beeld. Daarbij is met name aandacht gevraagd voor puntbronnen (hotspots) en concentraties van de stoffen in Rijn en Maas, de rivieren die in Nederland als bron dienen voor drinkwater.

KWR maakte een inventarisatie op basis van wetenschappelijke literatuur, maar sprak ook met onderzoekers uit Italië, Duitsland, Noorwegen. Perfluor- en polyfluoralkylverbindingen (PFAS) vormen een groep chemische verbindingen met een groot aantal toepassingen, die in de afgelopen 60 jaar op grote schaal zijn geproduceerd en gebruikt. De stoffen zijn zeer persistent, mobiel en toxisch in het milieu en schadelijk voor de gezondheid. In sommige gevallen hopen ze zich op in het lichaam.

Op basis van het onderzoek stelt KWR vast dat er meerdere verkennende PFAS-onderzoeken zijn gestart waarbij vooral werd gekeken naar de meest bekende: PFOA en PFOS. “Dit onderzoek geeft de bevestiging dat ook vele andere soorten PFAS op grote schaal worden aangetroffen.” De metingen aan PFOS en PFOA in het stroomgebied van de Rijn lijken aan te geven dat de stoffen de laatste jaren afnemen maar ook dat de afname stabiliseert, concluderen de onderzoekers. Ze bevelen daarbij aan “om de trends goed uit te zoeken en hier ook andere soorten PFAS in te betrekken.”

Hotspots
Het totale aantal locaties waar PFAS worden uitgestoten, de zogeheten hotspots, wordt geschat op ongeveer 100.000 in Europa. Industriële gebieden blijken in een aantal gevallen ernstig verontreinigd te zijn, en niet alleen in Nederland (Dordrecht en Helmond) maar ook in andere Europese landen als Duitsland, België en Italië, schrijven de onderzoekers. Ook op luchthavens, militaire bases en oefenlocaties voor de brandweer worden verhoogde PFAS-concentraties aangetroffen, dit omdat in blusschuim een stof als perfluoroctaansulfonzuur (PFOS) is verwerkt.

Naast deze oefenlocaties zijn ook in verschillende landen de afvalwaterzuiveringen duidelijk in beeld als een plek waar de PFAS-afvalstromen van industrie en huishoudens samenkomen, staat in het onderzoek. "Hierdoor vormen de rioolwaterzuiveringen een route van PFAS naar het oppervlaktewater. Ook blijft een gedeelte achter in het zuiveringsslib. Het hergebruik van het zuiveringsslib heeft in onder andere Duitsland de verspreiding van PFAS over een groot gebied veroorzaakt."

In verschillende landen hebben de PFAS verontreinigingen geleid tot crisesachtige situaties, zoals in Italië, Zweden, Duitsland en Nederland en meer recent Vlaanderen en Denemarken. Incidenten zoals de lozingen van Chemours in Dordrecht en het chemieconcern 3M in Zwijndrecht bij Antwerpen wakkeren de onrust aan over blootstelling aan de stoffen, stellen onderzoekers vast. Het is niet toevallig dat vijf landen die te maken hebben PFAS problematiek (Nederland, Denemarken, Duitsland, Noorwegen en Zweden) recent een procedure zijn gestart om PFAS helemaal te verbieden in de Europese Unie.

Typ je reactie...
Je bent niet ingelogd
Of reageer als gast
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Laat je reactie achter en start de discussie...

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

@Hans A.J. MiddendorpHoi Hans, dank voor je reactie en je vraag. André en ik pleiten voor een plan B: dus niet boeren ondersteunen die met hun subsidietrekkers bulkproducten produceren in monocultuur (dat is plan A). Wij pleiten voor het ondersteunen van boeren bij welke natuur, landschap en cultuur wél in goede handen is. Dat zijn veelal de kleinere boeren. Die moeten we perspectief bieden, ondersteunen. Als we slim zijn zorgen we dat zij meer ontvangen voor hun producten. André en ik hopen dat er méér plan-B-boeren komen, niet minder. De natuur zal er wel bij varen, evenals de kwaliteit van onze bronnen voor drinkwater.
Jos
Waarom niet gelijk combineren met een algemenere inrichting van het Markermeer om het inlaatwater van het Hoogheemraadschap HHNK te verbeteren, zwevende stof te verwijderen, hiervoor werden rond 1995 al plannen gesmeed. En ook natuurlijk ook om het effect van het door het Mantel gemaal bij Schardam op het Markermeer te neutraliseren. Dan kunnen de Marker Wadden gelijk 10 maal zo groot worden.
Een goede zaak, om effluentwater te gebruiken in plaats van drinkwater voor de slibontwatering. Ik ken dit proces net, maar waarom heb je water nodig om slib te ontwateren? Klinkt mij vreemd in de oren.
Barry Madlener. Een man van grootse daden, w.o. motie tegen het dragen van hoofddoekjes en de verplichting voor moslimmeisjes om te moeten sporten met jongens. Dat schept hoge verwachtingen! 😱 OMG
Wat een slap verhaal over een mogelijke integriteitsschending. Als voormalig sectorhoofd bij verschillende waterschappen heb ik vele openbare aanbestedingen (klein en groot) moeten doen. Bij de meeste waterschappen zou een dergelijke aanpak nooit geaccepteerd zijn en ook bij andere overheden zoals provincies (waar ik eveneens ervaring heb) , ook niet. Wat is het toch moeilijk om gewoon een fout toe te geven! Daar is echt geen “integriteitsonderzoek “ voor nodig. Het is echt tijd dat bij deze organisatie de bezem er eens goed doorheen gaat!