Geef vanwege het buitengewone belang de drinkwaterwinning voorrang boven alle andere soorten van watergebruik. Daarvoor pleiten drinkwaterbedrijven in het nieuwe Europese Rivierenmemorandum. Zij roepen ondernemingen op om hun verantwoordelijkheid te nemen voor de stoffen die ze lozen.

Het nieuwe Europese Rivierenmemorandum (ERM) is afgelopen zondag op Wereldwaterdag - zonder fanfare vanwege de coronacrisis - gepubliceerd. De vorige versie dateert uit 2013. Het ERM is een gezamenlijk document van ongeveer honderdzeventig drinkwaterbedrijven uit achttien landen. Zij leveren water aan 188 miljoen mensen die leven in de stroomgebieden van de Donau, Elbe, Maas, Rijn, Ruhr en Schelde.

Maarten van der Ploeg Gerard Stroomberg

De waterbedrijven hebben samen principes en streefwaarden opgesteld. Hun boodschap is dat de publieke watervoorziening prioriteit heeft boven alle andere soorten van watergebruik. “Het memorandum is een krachtig pleidooi vanuit de drinkwatersector in Europa”, zegt directeur Maarten van der Ploeg van RIWA-Maas (samenwerkingsverband van Belgische en Nederlandse drinkwaterbedrijven die de Maas als bron gebruiken). “We stellen hierin kwaliteitseisen aan oppervlaktewater. Daarmee kan op een duurzame en natuurlijke manier drinkwater worden bereid. Ons streven is dat alle oppervlaktewateren voldoen aan de eisen.”

De bedoeling was om het memorandum een dezer dagen aan te bieden aan de Europese commissie, maar dat is nu natuurlijk uitgesteld. Volgens directeur Gerard Stroomberg van RIWA-Rijn (waarin vier drinkwaterbedrijven uit Nederland samenwerken) sluit de visie van de drinkwatersector aan bij het streven binnen de EU om het voorzorgsprincipe te hanteren. “De Europese commissie zet inmiddels in op een strategie van ‘zero pollution’. Wij hebben niet het gevoel dat we met onze doelstellingen overvragen. Ze zijn realistisch en haalbaar.”

Tien principes
In het memorandum zijn tien principes voor de bescherming van waterlichamen opgenomen, met de voorrang voor het drinkwaterbelang voorop. Enkele andere principes: de nadruk ligt op preventie, waterbronnen worden duurzaam beheerd en de toestand van waterlichamen mag niet verslechteren maar moet juist verder worden verbeterd.

“Onze principes liggen eigenlijk voor de hand”, zegt Van der Ploeg. “Hierover zijn eerder ook al afspraken gemaakt, maar ze worden in de praktijk niet altijd gehandhaafd. Voor ons is het bijvoorbeeld erg belangrijk dat fabrikanten en verwerkende bedrijven de verantwoordelijkheid nemen voor alle stoffen die zij direct of indirect lozen. Klinkt logisch, maar het gebeurt niet zo.”

Andere partijen moeten daarom moeite doen om stoffen uit het water te zuiveren, vervolgt Van der Ploeg. “Dat vinden we niet correct. Bedrijven die lozen, moeten ervoor zorgen dat het oppervlaktewater niet verontreinigd wordt. Daarom moeten zij strikt monitoren welke stoffen ze lozen. We weten dat dit in de praktijk niet altijd het geval is.”

Streefwaarden
In het ERM staan streefwaarden voor stoffen waarvoor geen wettelijke normen zijn, vooral opkomende stoffen. Stroomberg licht toe: “Als stoffen onder deze waarden blijven, kunnen we met eenvoudige en natuurlijke zuiveringstechnieken schoon en gezond drinkwater maken. Wij hebben generieke streefwaarden opgesteld, omdat we voortdurend met nieuwe stoffen worden geconfronteerd.”

De streefwaarden gelden voor een aantal algemene parameters en organische groepsparameters. En ook wat volgens Stroomberg het meest bijzonder is, voor antropogene (niet-natuurlijke) stoffen. “We hanteren een streefwaarde van 1 microgram per liter voor antropogene stoffen, die geen bekende bijwerking op biologische systemen hebben. Bij antropogene stoffen met wel een bijwerking zoals bestrijdings- en geneesmiddelen gaan we uit van 0,1 microgram per liter.”

De streefwaarden zijn niet veranderd ten opzichte van het ERM uit 2013. Er is wel één wijziging: in het vorige memorandum stond dat de hygiënisch-microbiologische kwaliteit van oppervlaktewater gelijk moet zijn aan uitstekende kwaliteit van zwemwater. “Het is nu goede zwemwaterkwaliteit geworden”, zegt Stroomberg. “We denken dat dit voldoende is.”

 'De streefwaarden voor stoffen lijken misschien scherp maar zijn dat niet'

 Waterkwaliteit getoetst
Jaarlijks toetsen RIWA-Maas en RIWA-Rijn de kwaliteit van het oppervlaktewater aan de hand van deze benchmark en publiceren de resultaten in hun jaarrapporten. Voor de Maas worden de gegevens van zo’n tachtig- tot honderdduizend metingen in Nederland en België bij elkaar gebracht. “We zijn nu gegevens over 2019 aan het analyseren”, zegt Van der Ploeg. “In 2018 constateerden we dat bij 64 van de 1174 gemeten stoffen de streefwaarde werd overschreden. Dat lijkt misschien niet veel, maar deze stoffen horen echt niet in oppervlaktewater thuis.”

Voor de Rijn gaat het om een vergelijkbaar aantal, vertelt Stroomberg. “Hieruit blijkt dat de streefwaarden misschien wel scherp lijken, maar dat niet zijn. We kunnen ze goed hanteren voor het gros van de stoffen in het meetprogramma. Bij een vrij klein aantal stoffen zien we ruimte voor verbetering. Daarvoor zijn vooral bovenstrooms acties nodig.”

Bij de Rijnministersconferentie die in februari in Amsterdam werd gehouden, is een concreet reductiedoel vastgelegd: de concentraties van microverontreinigingen als medicijnresten, bestrijdingsmiddelen en industriële stoffen moet met minstens 30 procent in twintig jaar afnemen. Dit goede voorbeeld verdient navolging, vindt Van der Ploeg. “De ERM-coalitie wil dat zulke doelen voor alle Europese rivieren worden opgesteld.”

 

MEER INFORMATIE
Bericht van coalitie over nieuwe ERM
Nederlandse versie van memorandum
Brief ERM-coalitie aan Europese Commissie
Jaarrapport RIWA-Maas 2018
Jaarrapport RIWA-Rijn 2018
Resultaten Rijnministersconferentie

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Het kan soms even duren voor je reactie online komt. We controleren ze namelijk eerst even.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Hoeveel energie kost dit?
Dag Pieter, Als eerste is natuurlijk belangrijk dat de kappers dit niet op een sloot of ander oppervlaktewater lozen. Het zal niet vaak gebeuren, maar wellicht dat er thuiskappers zijn zonder aansluiting op het gemeentelijk riool? Ammonium is erg vervelend voor alles wat er in het oppervlaktewater leeft, het is acuut toxisch. Zeker als dit bij het wassen van haar samen met shampoo geloosd wordt dan is dat niet ok. Als het via een septic tank geloosd wordt dan lijkt me dat ook niet een goed idee.
Bij lozing op het gemeentelijk riool wordt het afgevoerd naar de riiolwaterzuivering. Deze is prima in staat om ammonium biologisch om te zetten. Eerst naar het veel minder toxische nitraat en vervolgens naar onschadelijk stikstofgas.
Ik zou niet aanraden om overtollige voorraad door het riool te spoelen, maar bij normaal gebruik van in Europa goedgekeurde middelen dan is lozing op het gemeentelijk riool de meest logische route.
Misschien een (domme) vraag, maar kappers lozen ook ammoniak in het rioolwater met het permanent vloeistof met als ingrediënten: aqua ~ ammonium thioglycolate ~ cyclomethicone ~ ammonium bicarbonate ~ urea ~ ammonium hydroxide ~ amodimethicone ~ ethylhexanediol ~ etidronic acid ~ potas sium cocoyl hydrolyzed collagen ~ polyquatern ium-6 ~ parfum ~ CI 61565 ~ CI 12700) en een fixeer proces met als ingrediënten( aqua ~ hydrogen peroxide ~ cocamine oxide ~ phosphoric acid ~ polyquaternium-6 ~ cetrimonium chloride ~ methylparaben ~parfum.
Heeft dit ook nog invloed op de ammoniumnorm?
Pieter Patje
Adviesgroep Duurzame Kappers
Wat is het risico voor Nederland tgv de waterwinning?
Ik ben bang voor dijkinstabiliteit en gevaarlijke grond zakkingen net als de aardbevingen in Groningen.
Erik
We profileren ons wereldwijd als waterland, hebben de grootste rivieren van Europa door ons land lopen, we zitten vol met de meest innovatieve watertechnologie leveranciers van de wereld en staan aan alle kanten (tot boven ons hoofd) in het water. Dat wij als een van de modernste en rijkste landen in de wereld nog dit soort berichten nodig hebben om de maatschappij wakker te schudden is schrijnend.
Er is geen enkel gebrek aan water in Nederland, noch aan technologie en bedrijven (waarvan Twente een aantal van de beste heeft) om dit zelf gecreëerde probleem op te lossen. Het enige dat ontbreekt is (politieke) daadkracht en visie om duurzame waterkringlopen te maken, nieuwe bronnen te vinden, te hergebruiken en valoriseren, met innovatieve en klassieke technologieën en eigen bedrijven. Maar als het allemaal, ook lekker Nederlands, niets mag kostten, dan is dit het zoveelste onderwerp waar we als braafste jongetje voorin de klas zitten, maar eigenlijk alleen maar dikke onvoldoendes halen.
Ik zie deze berichten al jarenlang elke nieuwe lente/zomer in alle (vak)bladen staan; het is onwil en niet onbekwaamheid dat ze blijven. BV Nederland staat te popelen om deze, en andere dossiers op te lossen met de mooiste innovatieve technologieën en nieuwe business modellen. Wanneer we de knop omzetten van "kan niet" naar "wil wel" dan zijn wij binnen no time echt het wereldwijde watertechnologie toonbeeld dat we nu al internationaal pretenderen te zijn.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.