0
0
0
s2smodern

Veel kinderen gaan komend weekend op pad om het waterleven in slootjes onder de loep te nemen. Dat wordt voor de tweede keer gecombineerd met een nationaal slootjesonderzoek. De waterkwaliteit houdt niet over, blijkt uit de resultaten van vorig jaar.

De Slootjesdagen van IVN Natuureducatie zijn een begrip geworden. Elk jaar trekken duizenden kinderen er samen met hun ouders of grootouders op uit om waterdiertjes te tellen op ruim honderd plekken in het hele land. Vanaf aanstaande vrijdag 14 juni tot en met zondag 16 juni is het weer zover.

De gegevens die de kinderen verzamelen, worden gebruikt voor het Nationale Slootjesonderzoek. Het door IVN en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW) georganiseerde onderzoek vindt voor de tweede keer plaats. Bij de première van vorig jaar kwam er een gemiddeld cijfer van 6,9 voor de waterkwaliteit in slootjes uit de bus.

Sven Teurlincx            Sven Teurlincx“Dat klinkt natuurlijk best aardig”, merkt onderzoeker Sven Teurlincx van NIOO-KNAW op. “Maar het cijfer vertekent omdat het een afspiegeling is van de betere sloten in ons land. Kinderen kijken toch vooral in sloten waarop bijvoorbeeld geen dik kroosdek ligt. De 6,9 is dus niet per se een compliment. De betere sloten scoren net aan ruim voldoende, waar je een 8 of 9 zou verwachten.”

Waterdiertjes geteld
Teurlincx licht toe hoe het onderzoek door de kinderen en hun aanhang in zijn werk gaat. “Zij tellen waterdiertjes aan de hand van een lijst met macro-invertebraten. Met behulp van de telresultaten die op de Slootjesdagen-pagina van de site waterdiertjes.nl worden geregistreerd, kunnen we een score voor een sloot berekenen die globaal een indicatie van de biologische waterkwaliteit geeft. Er zijn daarnaast extra metingen, onder meer voor waterplanten. De deelnemers kunnen ook met een Secchischijf de helderheid van water bepalen en er is een eenvoudige meetmethode voor de dikte van de sliblaag.”

 '6,9 voor de betere sloten is niet per se een compliment'

Deze metingen worden nu herhaald. “Voornamelijk met het oog op continuïteit”, zegt Teurlincx. “Het grote voordeel is dat het onderzoek jaarlijks op grofweg hetzelfde moment is. Dat levert een mooie eerste indicatie van de kwaliteit van sloten in heel Nederland op.”

Het zou Teurlincx verbazen als er ditmaal erg andere patronen worden geconstateerd. “Ik verwacht dat de resultaten in grote lijnen hetzelfde zijn, al kunnen er wel kleinere verschuivingen optreden. Maar je weet het nooit want het weer in 2018 was wel extreem. Ook 2019 is een apart jaar, omdat bijvoorbeeld niet overal het grondwaterpeil is bijgetrokken.”

Grote variëteit
Hoe kijkt Teurlincx aan tegen de waterkwaliteit van slootjes? Hij wijst op zijn eigen onderzoek naar biodiversiteit in de polderlandschappen in het westelijke veenweidegebied, waarop hij eerder dit jaar is gepromoveerd. “Ik vond enorme verschillen in het planten- en dierenleven in de sloten en polders. Er zitten pareltjes tussen, maar er is ook veel kwaliteitsverschil tussen sloten die dicht bij elkaar liggen. De kans is daarom niet groot dat het lukt om als waterschapper met één monsterpunt een heel slootsysteem in kaart te brengen. Er is een sterke combinatie tussen water en landovergang. Als een boer net even anders maait of bemest, ontstaat er een ander effect op de waterkwaliteit.”

 'Er is veel kwaliteitsverschil tussen sloten die dicht bij elkaar liggen'

Er is ongeveer 330.000 kilometer aan sloten in Nederland. Het slotenlandschap is volgens Teurlincx dan ook zeer karakteristiek voor ons land. “De interactie tussen landgebruik en ecologie blijft echter lastig. Er zijn voorbeelden van sloten met een goede ecologische toestand, maar ze zijn zeker niet allemaal om over naar huis te schrijven. Dat heeft grote gevolgen voor de waterkwaliteit in sloten en daarmee uiteindelijk ook voor de drinkwatervoorziening en rioolwaterzuivering.”

Dit komt niet omdat boeren niet willen, stelt Teurlincx. “Verre van dat zelfs. De boeren moeten echter wel hun brood verdienen. We zouden hen moeten faciliteren om het anders te doen. Dat gebeurt onvoldoende. De samenleving zal echt keuzes voor een minder intensieve landbouw moeten maken.”

De NIOO-onderzoeker wil niet alleen somberen. Hij wijst erop dat het slotenlandschap heel heterogeen is. “Het leuke is dat sloten niet armer of rijker zijn, maar juist zeer diverse gemeenschappen bevatten. Er is veel variatie tussen sloten, die ieder op hun eigen manier waardevol zijn. Het is belangrijk om daar bij het land- en waterbeheer rekening mee te houden.”

Contact met water
Tot slot komt Teurlincx nog even terug op het slootjesonderzoek. “Het is mooi dat kinderen gegevens over de waterkwaliteit verzamelen. Die zijn voor ons nuttig voor een algemeen beeld, want kleine slootjes worden amper meegenomen in de reguliere monitoring van de Nederlandse waterkwaliteit. De Slootjesdagen zijn verder bedoeld om veel kinderen en hun ouders in contact te brengen met water en hoe onderzoek werkt. Juist daarom zijn de dagen van belang.”

 

MEER INFORMATIE
Slootjesdagen 14-16 juni
IVN over resultaten in 2018
Rapportage door NIOO-KNAW

Voor het reageren op onze artikelen hebben we enkele richtlijnen. Klik hier om deze te bekijken.

Typ uw reactie hier...
Cancel
You are a guest ( Sign Up ? )
or post as a guest
Loading comment... The comment will be refreshed after 00:00.

Interessant artikel? Laat uw reactie achter.

(advertentie)

Laatste reacties op onze artikelen

Beste waterschappers, als jullie de waterpeilen pas per 1 april opzetten, dan beginnen we het groeiseizoen dus met een nagenoeg leeg watersysteem. Het opzetten van de peilen moet minstens een maand eerder. En ja, dat kan plaatselijk enige natschade geven. Accepteren we dat niet, dan moeten we in mei en juni niet 'huilie-huilie' doen over droogte. Dan hebben we dat deels zelf veroorzaakt.
@RogerHallo Roger, dank voor je reactie. Ik help je graag verder en kan je voorzien van alle informatie waar je om vraagt. We hebben een aantal mooie referenties, artikelen in diverse vakbladen en uiteraard onze eigen website. Ik denk echter dat dit platform daar niet de aangewezen plaats voor is. Ik kom dan ook graag verder met je in contact. Zou je een mail kunnen sturen naar marketing@pathema.nl?
De recente berichtgeving rondom het watergebruik van datacenters is gebaseerd op onjuiste cijfers en aannames. Cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek en het waterleidingbedrijf PWN geven een heel ander beeld. Daarnaast is het in Nederland reeds wettelijk geregeld dat de levering van water voor drinkwater altijd voor de levering aan de industrie gaat. Door onjuiste berichtgeving wordt er onterecht een panieksituatie gecreëerd, met verstrekkende gevolgen.
Allereerst is er regelgeving die waterlevering regelt bij tekorten. Wettelijk is geregeld dat drinkwater altijd voor gaat middels de verdringings categorien. Dit is na te lezen op de Rijkswaterstaat, Infomil en wordt ook aangegeven door het waterleidingsbedrijf PWN die in Noord Holland levert.
PWN : https://www.pwn.nl/over-pwn/pers-en-nieuws/drinkwater/de-inwoners-van-noord-holland-kunnen-er-altijd-op-rekenen-dat-er?nid=1368
Daarnaast is er bij het watergebruik capaciteit van de aansluiting en verbruik door elkaar gehaald. Het werkelijke verbruik voor de alle industrie in Noord Holland wbt koelwater is volgens het waterbedrijf 0,6% van hun totale levering. Dit komt neer op 672 duizend m3 aan totaal industrie koelwater gezien PWN 112 miljoen m3 in totaal levert. Daarvan nemen die 2 datacenters maar een gedeelte van op. Iets geheel anders dan de 4,6 miljoen m3 die werd gesuggereerd in het artikel. Volgens het CBS gebruikt de hele IT sector in Nederland 1 miljoen m3 water, de 0,88% in het artikel hierboven. Dit is open data die volledig in het artikel is genegeerd.
Naar de toekomst toe streven we ernaar het waterverbruik naar nul te brengen. Nieuwe datacenters gebruiken al veel minder water en het ook in de media bekende project in Zeewolde gebruikt oppervlaktewater ipv drinkwater. Dus ook de extrapolaties naar de toekomst toe gaan mank.
De links naar het CBS en PWN kunt u hier vinden:
https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82883NED/table?dl=1A42C
https://www.pwn.nl/over-pwn/pers-en-nieuws/drinkwater/de-inwoners-van-noord-holland-kunnen-er-altijd-op-rekenen-dat-er?nid=1368
https://www.pwn.nl/over-pwn
Het rapport was trouwens zo klein qua onderzochte datacenters en zo divers dat er geen enkel duidelijk beeld uit te halen was. Daarom heeft de provincie het niet gepubliceerd. Dat geven ze ook aan in hun reactie aan de NOS.
Wat betreft chemicaliën, die gaat om kleine hoeveelheden zout om het water zachter te maken om apparatuur te sparen. Het water wordt meerdere malen gebruikt. De toevoegingen vallen binnen de normen en milieu wetgeving en vergunning van het bedrijf gaf ook Microsoft aan.
Op onze website hebben we nog meer links staan naar openbare bronnen over water, energieverbruik, bebouwing, etc.
Zie: https://www.dutchdatacenters.nl/cijfers-1/

Indien er verder vragen zijn we als branche organisatie dit altijd bereid dit verder toe te lichten.
Er is onderzocht wat het effect is van een watertemperatuur voor zoetwater vissen. Een zeer relevant onderzoek. Is er ook onderzocht wat het effect is voor de zalmen en forellen die kuit schieten in de rivier waar hun ouders kuit hebben geschoten?
Als het zeewater warmer wordt kunnen deze vissen denk ik geen andere rivier (een meer noordelijke rivier) uitzoeken om die op te zwemmen en kuit te schieten.
Laten we uitkijken dat de Japanse bladvlo die nu ingezet is tegen de duizendknoop niet later een probleem gaat vormen wat we nu nog niet overzien. Soms is het middel erger dan de kwaal.

Zelf reageren? Dat kan onder alle artikelen met een Mijn H2O/KNW account.